شناسنامه کتابشناختی اثر
الدروس الشرعية في فقه الامامية
ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya
196
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/27696
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27696
پدیدآور / مؤلف:
شهید اول، محمد بن مکی
تاریخ و سده تألیف:
784 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 14، ص 520
تا 535
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتابهای «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرمودهاند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم میشود. ناگفته نماند که همچنانکه از ذیل برخی نسخهها استفاده میشود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است.
آغاز اثر
« بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده »
سوابق و چاپهای اثر
مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 145/8و 242/13
ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439
مكتبة امير المؤمنين 479/2
الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173
مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137
دنا 1159/4-1165(196 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الدروس الشرعية في فقه الامامية / فقه / عربی
ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya
شهید اول، محمد بن مکی، 734 - 786 قمری
šahīd-e avval, mohammad ebn-e makkī (1334 - 1385)
تاریخ تألیف: چهارشنبه 12 ربیع الثانی 784ق؛
فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتابهای «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرمودهاند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم میشود. ناگفته نماند که همچنانکه از ذیل برخی نسخهها استفاده میشود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است.
آغاز: بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده
انجام و لو اختلفا في تقدم العيب حلف الراهن الامع قرينة الحال بتقدم فلا يمين عليه او مع قرينة الحال بتأخيره فيحكم به من غير يمين وهذان الفرعان مع اشتراط الرهن في البيع هذا آخر ما وصل الينا ...
چاپ: مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ
[الذریعة 145/8و 242/13؛ ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439؛ مكتبة امير المؤمنين 479/2؛ الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173؛ مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137؛ دنا 1159/4-1165(196 نسخه)]
شرح و حواشی
1- تکملة الدروس الشرعية ملحوس، جعفر بن احمد (9)
2- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية فاضل جواد، جواد بن سعید (1065-)
- حواشی مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099)
4- مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099)
5- حاشية بحث الاقرار من الدروس؛ تونی محمد نبی بن محمد حسین (11)
6- شرح الدروس الشرعية في فقه الامامية؛ خوانساری، رضی الدین محمد بن حسین (-1113)
7- انارة الطروس في عبارة الدروس؛ حسینی نائینی، محمد بن محمد باقر (1080-1140)
مشكاة الانوار الحسينية في شرح الدروس الشرعية؛ حائری قزوینی، ابراهیم بن علی (-13)
9- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية طباطبائی؛ کربلائی، علی بن محمد علی (1161-1231)
10- حواشی دروس
11- آداب الاكل
12- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية (4) عنوان)
نسخههای خطی این اثر
196 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
شورا
تهران
|
807 | علی بن حسن بن علی | سهشنبه رمضان 785ق | نسخ | 245 | شناسنامه ← |
| 2 |
مفتاح
تهران
|
137 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 3 |
الهیات
تهران
|
163 | حسین بن محمد بن حسن جویانی عاملی | 11 ذیحجه 798ق | نسخ | 268 | شناسنامه ← |
| 4 |
دانشگاه
تهران
|
6599 | بیکاتب | قرن 8 | نسخ | 225 | شناسنامه ← |
| 5 |
دانشگاه
تهران
|
1003 | بیکاتب | قرن 8 | نسخ | 206 | شناسنامه ← |
| 6 |
مرعشی
قم
|
8629 | بیکاتب | دوشنبه 5 ربیع الاول 814ق | نسخ | 195 | شناسنامه ← |
| 7 |
ملی
تهران
|
94 | بیکاتب | 818ق | نسخ | 378 | شناسنامه ← |
| 8 |
مرعشی
قم
|
3967 | ثابت بن ابراهیم اوالی احسائی | دوشنبه 28 ربیع الاول 820ق | نسخ | 240 | شناسنامه ← |
| 9 |
مرعشی
قم
|
1880 | محمد بن علی بن ابراهیم بن علی اکساقی | پنجشنبه آخر ذیقعده 820ق | نسخ | 265 | شناسنامه ← |
| 10 |
شورا
تهران
|
9033/1 | علی بن محمد داود بن سعد المشغری | دوشنبه 16 رمضان 821ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 11 |
رضوی
مشهد
|
2401 | عباس بن علی | پنجشنبه 12 جمادی الثانی 822ق | نسخ | 285 | شناسنامه ← |
| 12 |
الهیات
تهران
|
13 | سعید بن علی بن ابراهیم بن حسین قطیفی | چهارشنبه جمادی الاول 823ق | نسخ | 260 | شناسنامه ← |
| 13 |
مرعشی
قم
|
6772 | سعید بن علی بن ابراهیم بن حسین المعلم الاوالی معروف به مدیر القطیف | چهارشنبه 7 شعبان 823ق | نسخ | 179 | شناسنامه ← |
| 14 |
مرعشی
قم
|
2172 | محمد بن سلیمان بن اسماعیل بن ابی مضر | جمعه 28 ربیع الاول 826ق | نسخ | 216 | شناسنامه ← |
| 15 |
ملک
تهران
|
606 | بیکاتب | 828ق | نسخ | 297 | شناسنامه ← |
| 16 |
مرعشی
قم
|
10045 | محمد بن محمد بن نقیع | یکشنبه 16 شوال 838ق | نسخ | 216 | شناسنامه ← |
| 17 |
شورا
تهران
|
8419 | محمد بن حسین بن عامله | 10 رجب 845ق | نسخ | 142 | شناسنامه ← |
| 18 |
گلپایگانی
قم
|
3526-18/46 | محمد بن حاج مقبل | دوشنبه 12 رمضان 846ق | نسخ | 356 | شناسنامه ← |
| 19 |
مرعشی
قم
|
14360 | ابراهیم بن علی کفعمی | 850ق | نستعلیق، نسخ | 220 | شناسنامه ← |
| 20 |
دانشگاه
تهران
|
1799 | ابراهیم بن علی کفعمی | 5 رجب 856ق | نسخ | 257 | شناسنامه ← |
| 21 |
مرعشی
قم
|
6674 | احمد بن علی جزائری | دوشنبه 6 رجب 859ق | نسخ | 250 | شناسنامه ← |
| 22 |
مدرسه غرب
همدان
|
4568 | بیکاتب | پیش از 25 جمادی الاول 862ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 23 |
علامه فانی (ضیاء الدین)
اصفهان
|
16 | حسین بن علی بن حسن بن عیسی حسینی سبزواری | 23 رجب 871ق | نسخ | 220 | شناسنامه ← |
| 24 |
مرعشی
قم
|
13035/1 | محمد بن یوسف بن احمد بن ثابت خطی | ذیحجه 875ق | نسخ | 242 | شناسنامه ← |
| 25 |
مرعشی
قم
|
10419 | بیکاتب | قرن 9 | نسخ | 362 | شناسنامه ← |
| 26 |
رضوی
مشهد
|
2402 | بیکاتب | قرن 9 | نسخ | 415 | شناسنامه ← |
| 27 |
رضوی
مشهد
|
14133 | بیکاتب | نیمه اول قرن 9 | نسخ | 59 | شناسنامه ← |
| 28 |
ملک
تهران
|
1959 | بیکاتب | قرن 9 | نسخ | 198 | شناسنامه ← |
| 29 |
رضوی
کاشان
|
25 | بیکاتب | قرن 9 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 30 |
دانشگاه
تهران
|
9996 | بیکاتب | قرن 9 | نسخ | 227 | شناسنامه ← |