نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الدروس الشرعية في فقه الامامية

ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya
196 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/27696
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27696
پدیدآور / مؤلف: شهید اول، محمد بن مکی
تاریخ و سده تألیف: 784 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 14، ص 520 تا 535
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتاب‌های «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرموده‌اند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم می‌شود. ناگفته نماند که همچنان‌که از ذیل برخی نسخه‌ها استفاده می‌شود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است.
آغاز اثر
« بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 145/8و 242/13 ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439 مكتبة امير المؤمنين 479/2 الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173 مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137 دنا 1159/4-1165(196 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الدروس الشرعية في فقه الامامية / فقه / عربی ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya شهید اول، محمد بن مکی، 734 - 786 قمری šahīd-e avval, mohammad ebn-e makkī (1334 - 1385) تاریخ تألیف: چهارشنبه 12 ربیع الثانی 784ق؛ فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتاب‌های «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرموده‌اند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم می‌شود. ناگفته نماند که همچنان‌که از ذیل برخی نسخه‌ها استفاده می‌شود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است. آغاز: بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده انجام و لو اختلفا في تقدم العيب حلف الراهن الامع قرينة الحال بتقدم فلا يمين عليه او مع قرينة الحال بتأخيره فيحكم به من غير يمين وهذان الفرعان مع اشتراط الرهن في البيع هذا آخر ما وصل الينا ... چاپ: مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ [الذریعة 145/8و 242/13؛ ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439؛ مكتبة امير المؤمنين 479/2؛ الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173؛ مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137؛ دنا 1159/4-1165(196 نسخه)] شرح و حواشی 1- تکملة الدروس الشرعية ملحوس، جعفر بن احمد (9) 2- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية فاضل جواد، جواد بن سعید (1065-) - حواشی مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099) 4- مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099) 5- حاشية بحث الاقرار من الدروس؛ تونی محمد نبی بن محمد حسین (11) 6- شرح الدروس الشرعية في فقه الامامية؛ خوانساری، رضی الدین محمد بن حسین (-1113) 7- انارة الطروس في عبارة الدروس؛ حسینی نائینی، محمد بن محمد باقر (1080-1140) مشكاة الانوار الحسينية في شرح الدروس الشرعية؛ حائری قزوینی، ابراهیم بن علی (-13) 9- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية طباطبائی؛ کربلائی، علی بن محمد علی (1161-1231) 10- حواشی دروس 11- آداب الاكل 12- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية (4) عنوان)

نسخه‌های خطی این اثر

196 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
61
دیانی
بیرجند
125 محمد بن علی بن هارون بن یحیی بن صائم مظاهری اسدی جزائری 966ق نسخ 209 شناسنامه ←
62
شاهچراغ
شیراز
13 محمد لراسترآبادی 966ق نسخ 198 شناسنامه ←
63
ملی
تهران
479 بی‌کاتب 967ق نسخ 396 شناسنامه ←
64
وزیری
یزد
10 محمد بن علی بن محمد حسینی 968ق نستعلیق 241 شناسنامه ←
65
جامع کبیر
یزد
54 نامشخص - - - شناسنامه ←
66
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
103 نامشخص - نسخ 194 شناسنامه ←
67
مرکز احیاء
قم
1920 مطهر بن اسلام محمد، تا پنج شنبه 26 شعبان 969ق - نسخ 464 شناسنامه ←
68
صدوقی یزدی
یزد
144 نامشخص 19 ربیع الثانی 972ق نسخ 412 شناسنامه ←
69
مرعشی
قم
8910 نامشخص 12 جمادی الاول 973ق نسخ 90 شناسنامه ←
70
مرعشی
قم
10736 نامشخص 3 جمادی الثانی 974ق نسخ 209 شناسنامه ←
71
رضوی
مشهد
9790 بی‌کاتب - نستعلیق 204 شناسنامه ←
72
امام عصر
شیراز
343 بی‌کاتب - نسخ 243 شناسنامه ←
73
رضوی
مشهد
2737 بی‌کاتب - نسخ 320 شناسنامه ←
74
رضوی
مشهد
17158 نامشخص 2 ذیحجه 977ق نستعلیق 215 شناسنامه ←
75
شورا
تهران
16052 نامشخص - نسخ 365 شناسنامه ←
76
مروی
تهران
413 موسی حسینی،طالقانی: تا 980 ق - - - شناسنامه ←
77
مدرسه باقریه
مشهد
140 نامشخص - - - شناسنامه ←
78
رضوی
مشهد
20601 نامشخص رجب 980 ق نسخ 255 شناسنامه ←
79
رضوی
مشهد
2738 ابن شمس الدین،نامور تا 4 شوال 982ق - نسخ 348 شناسنامه ←
80
رضوی
مشهد
2396 نامشخص - نسخ 272 شناسنامه ←
81
رضوی
مشهد
23357 بی‌کاتب - نستعلیق - شناسنامه ←
82
مرکز احیاء
قم
3400 عبدالمهدی بن عبدالله بن راشد چهارشنبه 18 محرم 984 (پایان کتاب) نسخ 268 شناسنامه ←
83
مرعشی
قم
14815 نعمت الله بن میر محمود شعبان 984ق نسخ 124 شناسنامه ←
84
رضوی
مشهد
9942 حسین بن سلمان بن محمد بن محمد جمعی آخر جمادی الثانی 984ق نسخ 240 شناسنامه ←
85
رضوی
مشهد
2394 علی بن نصرالله بن محمد فتال حسینی 29 ربیع الثانی 985ق نسخ 243 شناسنامه ←
86
گلپایگانی
قم
1388-8/98 بی‌کاتب 22 جمادی الاول 986ق نسخ 324 شناسنامه ←
87
امام جمعه
زنجان
46 زکریا بن علی بن ابراهیم خطی قطیفی جزایری نجفی حایری پنج‌شنبه 27 جمادی الاول 989ق نسخ 212 شناسنامه ←
88
علامه طباطبائی
شیراز
337 احمد بن شیخ عبدالله بن علی بن سیف صیمری جزائری 25 ربیع الثانی 994ق - - شناسنامه ←
89
مروی
تهران
458 سید علی حسینی 996ق - - شناسنامه ←
90
ملی
شیراز
682/2 محمد بن محزوم رجب 997ق نسخ 211 شناسنامه ←