نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الدروس الشرعية في فقه الامامية

ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya
196 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/27696
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27696
پدیدآور / مؤلف: شهید اول، محمد بن مکی
تاریخ و سده تألیف: 784 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 14، ص 520 تا 535
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتاب‌های «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرموده‌اند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم می‌شود. ناگفته نماند که همچنان‌که از ذیل برخی نسخه‌ها استفاده می‌شود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است.
آغاز اثر
« بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 145/8و 242/13 ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439 مكتبة امير المؤمنين 479/2 الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173 مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137 دنا 1159/4-1165(196 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الدروس الشرعية في فقه الامامية / فقه / عربی ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya شهید اول، محمد بن مکی، 734 - 786 قمری šahīd-e avval, mohammad ebn-e makkī (1334 - 1385) تاریخ تألیف: چهارشنبه 12 ربیع الثانی 784ق؛ فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتاب‌های «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرموده‌اند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم می‌شود. ناگفته نماند که همچنان‌که از ذیل برخی نسخه‌ها استفاده می‌شود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است. آغاز: بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده انجام و لو اختلفا في تقدم العيب حلف الراهن الامع قرينة الحال بتقدم فلا يمين عليه او مع قرينة الحال بتأخيره فيحكم به من غير يمين وهذان الفرعان مع اشتراط الرهن في البيع هذا آخر ما وصل الينا ... چاپ: مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ [الذریعة 145/8و 242/13؛ ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439؛ مكتبة امير المؤمنين 479/2؛ الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173؛ مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137؛ دنا 1159/4-1165(196 نسخه)] شرح و حواشی 1- تکملة الدروس الشرعية ملحوس، جعفر بن احمد (9) 2- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية فاضل جواد، جواد بن سعید (1065-) - حواشی مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099) 4- مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099) 5- حاشية بحث الاقرار من الدروس؛ تونی محمد نبی بن محمد حسین (11) 6- شرح الدروس الشرعية في فقه الامامية؛ خوانساری، رضی الدین محمد بن حسین (-1113) 7- انارة الطروس في عبارة الدروس؛ حسینی نائینی، محمد بن محمد باقر (1080-1140) مشكاة الانوار الحسينية في شرح الدروس الشرعية؛ حائری قزوینی، ابراهیم بن علی (-13) 9- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية طباطبائی؛ کربلائی، علی بن محمد علی (1161-1231) 10- حواشی دروس 11- آداب الاكل 12- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية (4) عنوان)

نسخه‌های خطی این اثر

196 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
151
سپهسالار
تهران
2035 بی‌کاتب 1092ق نسخ 195 شناسنامه ←
152
رضوی
مشهد
11564 بی‌کاتب دهه اول صفر 1092ق نسخ 233 شناسنامه ←
153
مدرسه صدر بازار
اصفهان
899 محمد هاشم بن فرهاد کمره‌ای سه‌شنبه غره ذیحجه 1093ق نسخ 493 شناسنامه ←
154
حجتیه
قم
20 بی‌کاتب 1099ق نسخ - شناسنامه ←
155
سپهسالار
تهران
232 مشیر بی‌کاتب قرن 12 نسخ 355 شناسنامه ←
156
رضوی
مشهد
2395 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 337 شناسنامه ←
157
گلپایگانی
قم
8486-57/156 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 120 شناسنامه ←
158
شورا
تهران
3476 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 528 شناسنامه ←
159
رضوی
مشهد
19467 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 261 شناسنامه ←
160
شورا
تهران
4876 عبدالخالق بن محمد شریف قرن 11-12 نسخ 335 شناسنامه ←
161
ملک
تهران
1181 رفیع بن احمد بن محمد امین 1104ق تعلیق، نسخ 341 شناسنامه ←
162
امام صادق
اردکان یزد
96/1 عبدالرحمن بن جعفر بن ابوالبقاء محمد پنج‌شنبه 28 رمضان 1106ق نسخ 273 شناسنامه ←
163
الهیات
مشهد
22809 علی بن میر احمد خلخالی چهارشنبه 23 ربیع الثانی 1107ق - 247 شناسنامه ←
164
رضوی
مشهد
11173 محمد امین بن محمد علی استرآبادی دوشنبه 23 محرم 1109ق نسخ 385 شناسنامه ←
165
نوربخش
تهران
393 علی بن محمد بن امیر حسین خوراسکانی جی 11 شوال 1109ق نسخ 472 شناسنامه ←
166
دانشگاه
تهران
6590 محمد کاظم بن محمد مهدی چهارشنبه 7 رمضان 1112ق نسخ 251 شناسنامه ←
167
رضوی
مشهد
11260 بی‌کاتب یک‌شنبه 18 رمضان 1120ق نسخ 378 شناسنامه ←
168
امام جمعه
زنجان
151 محمد معصوم بن نصیر الدین چهارشنبه 28 شوال 1139ق نسخ 155 شناسنامه ←
169
رضوی
مشهد
21340 عبدالله بن عبدالعظیم خوانساری یک‌شنبه 8 رجب 1184ق نسخ 373 شناسنامه ←
170
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
59 بی‌کاتب قرن 13 نسخ - شناسنامه ←
171
رضوی
مشهد
29018 بی‌کاتب قرن 13 نسخ - شناسنامه ←
172
رضوی
مشهد
20290 یوسف بن موسی بن محمد دوباشی (نونویس) 1210ق، تاریخ تحریر نسخه قرن 12 است نسخ - شناسنامه ←
173
گلپایگانی
قم
4755-24/55 محمد هادی بن محمد تقی (بخش نونویس) قرن 12، بخش نونویس در پنج‌شنبه از صفر 1215ق نسخ 262 شناسنامه ←
174
رضوی
مشهد
20318 ابوالقاسم بن محمد سعید یک‌شنبه 18 جمادی الثانی 1227ق نسخ 215 شناسنامه ←
175
مسجد اعظم
قم
26 بی‌کاتب 22 رمضان 1259ق نسخ 232 شناسنامه ←
176
الهیات
مشهد
12444 محمد بن صفر علی رجب 1266ق نستعلیق، نسخ 239 شناسنامه ←
177
رضوی
مشهد
14335 احمد بن ابوالقاسم قمی یک‌شنبه جمادی الثانی 1267ق نسخ 253 شناسنامه ←
178
رضوی
مشهد
29024 بی‌کاتب 1300ق نسخ - شناسنامه ←
179
رضوی
مشهد
28196 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
180
رضوی
مشهد
109 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←