نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الدروس الشرعية في فقه الامامية

ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya
196 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/27696
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27696
پدیدآور / مؤلف: شهید اول، محمد بن مکی
تاریخ و سده تألیف: 784 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 14، ص 520 تا 535
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتاب‌های «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرموده‌اند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم می‌شود. ناگفته نماند که همچنان‌که از ذیل برخی نسخه‌ها استفاده می‌شود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است.
آغاز اثر
« بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 145/8و 242/13 ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439 مكتبة امير المؤمنين 479/2 الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173 مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137 دنا 1159/4-1165(196 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الدروس الشرعية في فقه الامامية / فقه / عربی ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya شهید اول، محمد بن مکی، 734 - 786 قمری šahīd-e avval, mohammad ebn-e makkī (1334 - 1385) تاریخ تألیف: چهارشنبه 12 ربیع الثانی 784ق؛ فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتاب‌های «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرموده‌اند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم می‌شود. ناگفته نماند که همچنان‌که از ذیل برخی نسخه‌ها استفاده می‌شود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است. آغاز: بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده انجام و لو اختلفا في تقدم العيب حلف الراهن الامع قرينة الحال بتقدم فلا يمين عليه او مع قرينة الحال بتأخيره فيحكم به من غير يمين وهذان الفرعان مع اشتراط الرهن في البيع هذا آخر ما وصل الينا ... چاپ: مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ [الذریعة 145/8و 242/13؛ ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439؛ مكتبة امير المؤمنين 479/2؛ الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173؛ مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137؛ دنا 1159/4-1165(196 نسخه)] شرح و حواشی 1- تکملة الدروس الشرعية ملحوس، جعفر بن احمد (9) 2- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية فاضل جواد، جواد بن سعید (1065-) - حواشی مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099) 4- مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099) 5- حاشية بحث الاقرار من الدروس؛ تونی محمد نبی بن محمد حسین (11) 6- شرح الدروس الشرعية في فقه الامامية؛ خوانساری، رضی الدین محمد بن حسین (-1113) 7- انارة الطروس في عبارة الدروس؛ حسینی نائینی، محمد بن محمد باقر (1080-1140) مشكاة الانوار الحسينية في شرح الدروس الشرعية؛ حائری قزوینی، ابراهیم بن علی (-13) 9- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية طباطبائی؛ کربلائی، علی بن محمد علی (1161-1231) 10- حواشی دروس 11- آداب الاكل 12- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية (4) عنوان)

نسخه‌های خطی این اثر

196 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
91
شورا
تهران
4398 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 243 شناسنامه ←
92
شورا
تهران
16708 بی‌کاتب قرن 11 - - شناسنامه ←
93
مهدوی (کتابخانه)
قم
بدون شماره بی‌کاتب قرن 11 - - شناسنامه ←
94
سریزدی
یزد
259 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 171 شناسنامه ←
95
دارالحدیث
قم
294 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 130 شناسنامه ←
96
شورا
تهران
6324/33 بی‌کاتب قرن 11 - 23 شناسنامه ←
97
شورا
تهران
6324/35 بی‌کاتب قرن 11 - 86 شناسنامه ←
98
شورا
تهران
6324/12 بی‌کاتب قرن 11 - 10 شناسنامه ←
99
رضوی
مشهد
17157 بی‌کاتب اوایل قرن 11 نستعلیق 171 شناسنامه ←
100
رضوی
مشهد
7646 موسوی العصمی قرن 11 نسخ 397 شناسنامه ←
101
مرکز احیاء
قم
4290 ابن علی بن محمود بن حاج محمد معلم اصفهانی (پایان جزء اول)، محمد بن محمد بن علی بن حاجی بابا دشتی اصفهانی (پایان کتاب) قرن 10 یا 11 نستعلیق 370 شناسنامه ←
102
رضوی
مشهد
17762 محمد علی آل عصفور قرن 11 نسخ 293 شناسنامه ←
103
مرکز احیاء
قم
2944 بی‌کاتب قرن 10 یا 11 نسخ 293 شناسنامه ←
104
مرعشی
قم
10750 بی‌کاتب قرن 11ق، برگ‌های اول و آخر به تاریخ رجب 1245 نسخ 247 شناسنامه ←
105
گوهرشاد
مشهد
768 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
106
محمد هلال
آران کاشان
73 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 267 شناسنامه ←
107
رضوی
مشهد
14383 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 258 شناسنامه ←
108
رضوی
مشهد
20365 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 219 شناسنامه ←
109
ملک
تهران
1350 بی‌کاتب قرن 11 تعلیق، نسخ 332 شناسنامه ←
110
مرکز احیاء
قم
536 نامشخص - - - شناسنامه ←
111
ملک
تهران
2450 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 269 شناسنامه ←
112
رضوی
مشهد
26952 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
113
رضوی
مشهد
27168 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
114
جلیلی
کرمانشاه
168 سید احمد بن شکرالله قرن 11 نسخ 264 شناسنامه ←
115
مرکز احیاء
قم
1085 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 308 شناسنامه ←
116
نواب
مشهد
325 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 331 شناسنامه ←
117
شاهچراغ
شیراز
395 عبدالله بن شیخ جان اردبیلی 1001ق نستعلیق 216 شناسنامه ←
118
رضوی
مشهد
10065 کمال الدین حسین جرجانی پنج‌شنبه 19 جمادی الاول 1002ق نسخ 63 شناسنامه ←
119
قاضی طباطبائی
تبریز
بدون شماره بی‌کاتب 1005ق - - شناسنامه ←
120
شورا
تهران
8422 نظام الدین محمد بن حسین بن نظام قرشی (از شاگردان شیخ بهائی) جمعه 13 صفر 1014ق نستعلیق 101 شناسنامه ←