شناسنامه کتابشناختی اثر
الدروس الشرعية في فقه الامامية
ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya
196
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/27696
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27696
پدیدآور / مؤلف:
شهید اول، محمد بن مکی
تاریخ و سده تألیف:
784 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 14، ص 520
تا 535
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتابهای «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرمودهاند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم میشود. ناگفته نماند که همچنانکه از ذیل برخی نسخهها استفاده میشود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است.
آغاز اثر
« بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده »
سوابق و چاپهای اثر
مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 145/8و 242/13
ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439
مكتبة امير المؤمنين 479/2
الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173
مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137
دنا 1159/4-1165(196 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الدروس الشرعية في فقه الامامية / فقه / عربی
ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya
شهید اول، محمد بن مکی، 734 - 786 قمری
šahīd-e avval, mohammad ebn-e makkī (1334 - 1385)
تاریخ تألیف: چهارشنبه 12 ربیع الثانی 784ق؛
فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتابهای «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرمودهاند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم میشود. ناگفته نماند که همچنانکه از ذیل برخی نسخهها استفاده میشود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است.
آغاز: بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده
انجام و لو اختلفا في تقدم العيب حلف الراهن الامع قرينة الحال بتقدم فلا يمين عليه او مع قرينة الحال بتأخيره فيحكم به من غير يمين وهذان الفرعان مع اشتراط الرهن في البيع هذا آخر ما وصل الينا ...
چاپ: مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ
[الذریعة 145/8و 242/13؛ ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439؛ مكتبة امير المؤمنين 479/2؛ الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173؛ مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137؛ دنا 1159/4-1165(196 نسخه)]
شرح و حواشی
1- تکملة الدروس الشرعية ملحوس، جعفر بن احمد (9)
2- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية فاضل جواد، جواد بن سعید (1065-)
- حواشی مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099)
4- مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099)
5- حاشية بحث الاقرار من الدروس؛ تونی محمد نبی بن محمد حسین (11)
6- شرح الدروس الشرعية في فقه الامامية؛ خوانساری، رضی الدین محمد بن حسین (-1113)
7- انارة الطروس في عبارة الدروس؛ حسینی نائینی، محمد بن محمد باقر (1080-1140)
مشكاة الانوار الحسينية في شرح الدروس الشرعية؛ حائری قزوینی، ابراهیم بن علی (-13)
9- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية طباطبائی؛ کربلائی، علی بن محمد علی (1161-1231)
10- حواشی دروس
11- آداب الاكل
12- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية (4) عنوان)
نسخههای خطی این اثر
196 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 91 |
شورا
تهران
|
4398 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 243 | شناسنامه ← |
| 92 |
شورا
تهران
|
16708 | بیکاتب | قرن 11 | - | - | شناسنامه ← |
| 93 |
مهدوی (کتابخانه)
قم
|
بدون شماره | بیکاتب | قرن 11 | - | - | شناسنامه ← |
| 94 |
سریزدی
یزد
|
259 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 171 | شناسنامه ← |
| 95 |
دارالحدیث
قم
|
294 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 130 | شناسنامه ← |
| 96 |
شورا
تهران
|
6324/33 | بیکاتب | قرن 11 | - | 23 | شناسنامه ← |
| 97 |
شورا
تهران
|
6324/35 | بیکاتب | قرن 11 | - | 86 | شناسنامه ← |
| 98 |
شورا
تهران
|
6324/12 | بیکاتب | قرن 11 | - | 10 | شناسنامه ← |
| 99 |
رضوی
مشهد
|
17157 | بیکاتب | اوایل قرن 11 | نستعلیق | 171 | شناسنامه ← |
| 100 |
رضوی
مشهد
|
7646 | موسوی العصمی | قرن 11 | نسخ | 397 | شناسنامه ← |
| 101 |
مرکز احیاء
قم
|
4290 | ابن علی بن محمود بن حاج محمد معلم اصفهانی (پایان جزء اول)، محمد بن محمد بن علی بن حاجی بابا دشتی اصفهانی (پایان کتاب) | قرن 10 یا 11 | نستعلیق | 370 | شناسنامه ← |
| 102 |
رضوی
مشهد
|
17762 | محمد علی آل عصفور | قرن 11 | نسخ | 293 | شناسنامه ← |
| 103 |
مرکز احیاء
قم
|
2944 | بیکاتب | قرن 10 یا 11 | نسخ | 293 | شناسنامه ← |
| 104 |
مرعشی
قم
|
10750 | بیکاتب | قرن 11ق، برگهای اول و آخر به تاریخ رجب 1245 | نسخ | 247 | شناسنامه ← |
| 105 |
گوهرشاد
مشهد
|
768 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 106 |
محمد هلال
آران کاشان
|
73 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 267 | شناسنامه ← |
| 107 |
رضوی
مشهد
|
14383 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 258 | شناسنامه ← |
| 108 |
رضوی
مشهد
|
20365 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 219 | شناسنامه ← |
| 109 |
ملک
تهران
|
1350 | بیکاتب | قرن 11 | تعلیق، نسخ | 332 | شناسنامه ← |
| 110 |
مرکز احیاء
قم
|
536 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 111 |
ملک
تهران
|
2450 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 269 | شناسنامه ← |
| 112 |
رضوی
مشهد
|
26952 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 113 |
رضوی
مشهد
|
27168 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 114 |
جلیلی
کرمانشاه
|
168 | سید احمد بن شکرالله | قرن 11 | نسخ | 264 | شناسنامه ← |
| 115 |
مرکز احیاء
قم
|
1085 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 308 | شناسنامه ← |
| 116 |
نواب
مشهد
|
325 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 331 | شناسنامه ← |
| 117 |
شاهچراغ
شیراز
|
395 | عبدالله بن شیخ جان اردبیلی | 1001ق | نستعلیق | 216 | شناسنامه ← |
| 118 |
رضوی
مشهد
|
10065 | کمال الدین حسین جرجانی | پنجشنبه 19 جمادی الاول 1002ق | نسخ | 63 | شناسنامه ← |
| 119 |
قاضی طباطبائی
تبریز
|
بدون شماره | بیکاتب | 1005ق | - | - | شناسنامه ← |
| 120 |
شورا
تهران
|
8422 | نظام الدین محمد بن حسین بن نظام قرشی (از شاگردان شیخ بهائی) | جمعه 13 صفر 1014ق | نستعلیق | 101 | شناسنامه ← |