نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الدروس الشرعية في فقه الامامية

ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya
196 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/27696
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27696
پدیدآور / مؤلف: شهید اول، محمد بن مکی
تاریخ و سده تألیف: 784 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 14، ص 520 تا 535
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتاب‌های «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرموده‌اند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم می‌شود. ناگفته نماند که همچنان‌که از ذیل برخی نسخه‌ها استفاده می‌شود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است.
آغاز اثر
« بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 145/8و 242/13 ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439 مكتبة امير المؤمنين 479/2 الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173 مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137 دنا 1159/4-1165(196 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الدروس الشرعية في فقه الامامية / فقه / عربی ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya شهید اول، محمد بن مکی، 734 - 786 قمری šahīd-e avval, mohammad ebn-e makkī (1334 - 1385) تاریخ تألیف: چهارشنبه 12 ربیع الثانی 784ق؛ فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتاب‌های «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرموده‌اند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم می‌شود. ناگفته نماند که همچنان‌که از ذیل برخی نسخه‌ها استفاده می‌شود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است. آغاز: بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده انجام و لو اختلفا في تقدم العيب حلف الراهن الامع قرينة الحال بتقدم فلا يمين عليه او مع قرينة الحال بتأخيره فيحكم به من غير يمين وهذان الفرعان مع اشتراط الرهن في البيع هذا آخر ما وصل الينا ... چاپ: مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ [الذریعة 145/8و 242/13؛ ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439؛ مكتبة امير المؤمنين 479/2؛ الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173؛ مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137؛ دنا 1159/4-1165(196 نسخه)] شرح و حواشی 1- تکملة الدروس الشرعية ملحوس، جعفر بن احمد (9) 2- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية فاضل جواد، جواد بن سعید (1065-) - حواشی مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099) 4- مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099) 5- حاشية بحث الاقرار من الدروس؛ تونی محمد نبی بن محمد حسین (11) 6- شرح الدروس الشرعية في فقه الامامية؛ خوانساری، رضی الدین محمد بن حسین (-1113) 7- انارة الطروس في عبارة الدروس؛ حسینی نائینی، محمد بن محمد باقر (1080-1140) مشكاة الانوار الحسينية في شرح الدروس الشرعية؛ حائری قزوینی، ابراهیم بن علی (-13) 9- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية طباطبائی؛ کربلائی، علی بن محمد علی (1161-1231) 10- حواشی دروس 11- آداب الاكل 12- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية (4) عنوان)

نسخه‌های خطی این اثر

196 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
دانشگاه
تهران
8177 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 229 شناسنامه ←
32
مرعشی
قم
853عکسی بی‌کاتب قرن 9 نسخ 357 شناسنامه ←
33
شورا
تهران
11312 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 290 شناسنامه ←
34
فیضیه
قم
295 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 237 شناسنامه ←
35
مرعشی
قم
10694/1 محمد بن یوسف بن احمد بن بابت الخطی قرن 9، نسخه نفیس و کهن نسخ - شناسنامه ←
36
دانشگاه
تهران
8166 بی‌کاتب قرن 8 و 9 نسخ 28 شناسنامه ←
37
زنجانی (آیة الله)
قم
2/2 بی‌کاتب قرن 10 نسخ - شناسنامه ←
38
دیانی
بیرجند
15 علی بن منصور بن سلام بن ناصر شویعری قرن 10 نسخ 195 شناسنامه ←
39
ادبیات
تهران
14 بی‌کاتب قرن 9 و 10 نسخ - شناسنامه ←
40
گلپایگانی
قم
4120-21/40 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 205 شناسنامه ←
41
مرکز احیاء
قم
2307 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 415 شناسنامه ←
42
رضوی
مشهد
2400 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 228 شناسنامه ←
43
رضوی
مشهد
2399 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 70 شناسنامه ←
44
رضوی
مشهد
12890 بی‌کاتب نیمه دوم قرن 10 و نیمه اول قرن 13 نسخ 134 شناسنامه ←
45
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
2970 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 412 شناسنامه ←
46
علامه طباطبائی
شیراز
1223 کمال الدین بن شمس الدین نصرکانی غره ذیحجه 901ق نسخ 280 شناسنامه ←
47
الهیات
تهران
121/1 اسحق بن ناصح بن علی طبیب استرآبادی چهارشنبه 12 شعبان 909ق نسخ - شناسنامه ←
48
ملی
تهران
1506 بی‌کاتب 912ق نسخ 294 شناسنامه ←
49
دانشگاه
تهران
1832 علی بن محمد بن مرتضی حسینی استرآبادی 921ق نسخ 284 شناسنامه ←
50
شورا
تهران
30-طباطبائی حسن بن محمد شرف الدین حسین عاملی 15 شوال 949ق، برای ملا صفی الدین نسخ 220 شناسنامه ←
51
امام عصر
شیراز
150 بی‌کاتب 15 ذیقعده 950ق نسخ 313 شناسنامه ←
52
مدرسه صدر بازار
اصفهان
358 بی‌کاتب سلخ جمادی الاول 951ق نستعلیق 222 شناسنامه ←
53
امام صادق
اردکان یزد
163 اسدالله بن نصرالله پنج‌شنبه 6 جمادی الثانی 953ق نسخ 316 شناسنامه ←
54
سپهسالار
تهران
8421 مقصود بن علی همدانی جمعه رمضان 956ق نسخ 336 شناسنامه ←
55
مرعشی
قم
12559 بی‌کاتب 3 رمضان 957ق نسخ 262 شناسنامه ←
56
شورا
تهران
5819 بی‌کاتب 957ق نسخ 462 شناسنامه ←
57
رضوی
مشهد
7647 محمد بن حسن بن علی احسایی پنج‌شنبه آخر رمضان 960ق نستعلیق 146 شناسنامه ←
58
رضوی
مشهد
14677 بی‌کاتب 10 جمادی الاول 960ق نستعلیق، نسخ 183 شناسنامه ←
59
مرعشی
قم
4240 اسعد بن احمد بن اسعد حاسبی( پایان جزء اول) 962ق، باقی کتاب به خط محب الله بن عطاء الله، پنج‌شنبه 7 ربیع الاول 1023ق در قم نسخ 315 شناسنامه ←
60
رضوی
مشهد
2397 داوود بن عین بن داوود بن احمد بن حسن بحرانی دوشنبه 10 صفر 964ق نسخ 255 شناسنامه ←