شناسنامه کتابشناختی اثر
الدروس الشرعية في فقه الامامية
ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya
196
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/27696
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27696
پدیدآور / مؤلف:
شهید اول، محمد بن مکی
تاریخ و سده تألیف:
784 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 14، ص 520
تا 535
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتابهای «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرمودهاند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم میشود. ناگفته نماند که همچنانکه از ذیل برخی نسخهها استفاده میشود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است.
آغاز اثر
« بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده »
سوابق و چاپهای اثر
مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 145/8و 242/13
ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439
مكتبة امير المؤمنين 479/2
الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173
مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137
دنا 1159/4-1165(196 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الدروس الشرعية في فقه الامامية / فقه / عربی
ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya
شهید اول، محمد بن مکی، 734 - 786 قمری
šahīd-e avval, mohammad ebn-e makkī (1334 - 1385)
تاریخ تألیف: چهارشنبه 12 ربیع الثانی 784ق؛
فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتابهای «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرمودهاند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم میشود. ناگفته نماند که همچنانکه از ذیل برخی نسخهها استفاده میشود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است.
آغاز: بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده
انجام و لو اختلفا في تقدم العيب حلف الراهن الامع قرينة الحال بتقدم فلا يمين عليه او مع قرينة الحال بتأخيره فيحكم به من غير يمين وهذان الفرعان مع اشتراط الرهن في البيع هذا آخر ما وصل الينا ...
چاپ: مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ
[الذریعة 145/8و 242/13؛ ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439؛ مكتبة امير المؤمنين 479/2؛ الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173؛ مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137؛ دنا 1159/4-1165(196 نسخه)]
شرح و حواشی
1- تکملة الدروس الشرعية ملحوس، جعفر بن احمد (9)
2- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية فاضل جواد، جواد بن سعید (1065-)
- حواشی مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099)
4- مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099)
5- حاشية بحث الاقرار من الدروس؛ تونی محمد نبی بن محمد حسین (11)
6- شرح الدروس الشرعية في فقه الامامية؛ خوانساری، رضی الدین محمد بن حسین (-1113)
7- انارة الطروس في عبارة الدروس؛ حسینی نائینی، محمد بن محمد باقر (1080-1140)
مشكاة الانوار الحسينية في شرح الدروس الشرعية؛ حائری قزوینی، ابراهیم بن علی (-13)
9- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية طباطبائی؛ کربلائی، علی بن محمد علی (1161-1231)
10- حواشی دروس
11- آداب الاكل
12- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية (4) عنوان)
نسخههای خطی این اثر
196 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 121 |
رضوی
مشهد
|
17159 | محمد بن جلال | دوشنبه جمادی الاول 1017ق | نستعلیق | 171 | شناسنامه ← |
| 122 |
نبوی، سید محمد
دزفول
|
بدون شماره | محمد حسین بن حافظ حسن زنجانی | پنجشنبه 13 ربیع الاول 1017ق | - | - | شناسنامه ← |
| 123 |
شورا
تهران
|
8389 | امین محمد بن روزبهان شریف سلمانی | 5 شوال 1019ق | نسخ | 341 | شناسنامه ← |
| 124 |
شورا
تهران
|
18468 | بیکاتب | 1022ق | - | - | شناسنامه ← |
| 125 |
ملی
تهران
|
2592 | محمد رضا بن سلطان محمد تبریزی | 1024ق | نسخ | 371 | شناسنامه ← |
| 126 |
حقوق
تهران
|
23 - ج | بیکاتب | شوال 1029ق | نسخ | 363 | شناسنامه ← |
| 127 |
کتابخانه حجة الاسلام گلپایگانی
گلپایگان
|
47 | محمد جیلانی | رمضان 1032ق | نسخ | 485 | شناسنامه ← |
| 128 |
دانشگاه
تهران
|
8720 | محمد بن منصور بن ناصر بن علی ناصر | دوشنبه 25 رجب 1036ق | نسخ | 175 | شناسنامه ← |
| 129 |
طبسی
قم
|
84 | حاجی محمد بن حاجی حسن شهمیرزادی | 27 جمادی الثانی 1042ق | نسخ | 420 | شناسنامه ← |
| 130 |
رضوی
مشهد
|
13324 | بیکاتب | 1044ق | نسخ | 329 | شناسنامه ← |
| 131 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
923 | عبدالله بن حق وردی ارجش لوا آذربایجانی | غره رجب 1045ق | نسخ | 407 | شناسنامه ← |
| 132 |
فاضل خوانساری
خوانسار
|
177 | محمد بن کجیمیر تبریزی | آخر محرم 1047ق | نسخ | 271 | شناسنامه ← |
| 133 |
رضوی
مشهد
|
23317 | بیکاتب | 4 محرم 1050ق | نستعلیق | 274 | شناسنامه ← |
| 134 |
مرکز احیاء
قم
|
1721 | محمد کشمیری | شنبه 7 شعبان 1052ق | نسخ | 291 | شناسنامه ← |
| 135 |
رضوی
مشهد
|
2398 | سلیمان جزایری | 26 شوال 1054ق | نسخ | 286 | شناسنامه ← |
| 136 |
رضوی
کاشان
|
26 | محمد علی بن درویش علی | دوشنبه 10 رجب 1054ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 137 |
الهیات
مشهد
|
22663 | قنبر علی بن سلیمان قاری رستمداری نائینی | جمعه 18 محرم 1055ق | نسخ | 357 | شناسنامه ← |
| 138 |
دانشگاه
تهران
|
1720 | محمد مهدی بن میر حبیب الله بندرآبادی | 3 ربیع الثانی 1056ق | نسخ | 246 | شناسنامه ← |
| 139 |
وزیری
یزد
|
51 | محمد سهل الله | 1059ق | نسخ | 252 | شناسنامه ← |
| 140 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
128/2 | محمد زمان بن جعفر شولستانی | 1063ق | نسخ | 206 | شناسنامه ← |
| 141 |
مؤسسه مطالعات اسلامی
تهران
|
10 | بیکاتب | 25 شوال 1073ق | نستعلیق | 201 | شناسنامه ← |
| 142 |
رضوی
مشهد
|
21340 | ابن محمد افضل بن حاجی محمد بن نورالدین محمد بن ابوالقاسم کاتب دشت بیاضی قاینی | رجب 1073ق | نسخ | 284 | شناسنامه ← |
| 143 |
مدرسه باقریه
مشهد
|
139 | بیکاتب | با تاریخ 1073ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 144 |
ملی
تهران
|
2282 | حسن بن حسین بن محمد بن احمد بن علی بن حسین سعید بحرانی الجد حاجی اصلاً و مسکناً و منشئاً | 3 شوال 1074ق | نسخ | 238 | شناسنامه ← |
| 145 |
مرعشی
قم
|
2844 | رمضان بن حسین الخطی | یکشنبه غره محرم 1074ق، بهدستور سکینه خاتون دختر شیخ فارس بن محمد | نسخ | 156 | شناسنامه ← |
| 146 |
مدرسی
یزد
|
بدون شماره | بیکاتب | با تاریخ 1079ق | نسخ | 258 | شناسنامه ← |
| 147 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
121 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 148 |
ملی
تهران
|
437 | محسن بن محمد حسین | 1080ق | نسخ | 189 | شناسنامه ← |
| 149 |
شورا
تهران
|
1292 | عین علی قوهجی ابن ملا محمد زمان | 1085ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 150 |
نواب
مشهد
|
327 | بیکاتب | سلخ رمضان 1085ق | نسخ | 296 | شناسنامه ← |