نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الدروس الشرعية في فقه الامامية

ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya
196 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/27696
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27696
پدیدآور / مؤلف: شهید اول، محمد بن مکی
تاریخ و سده تألیف: 784 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 14، ص 520 تا 535
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتاب‌های «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرموده‌اند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم می‌شود. ناگفته نماند که همچنان‌که از ذیل برخی نسخه‌ها استفاده می‌شود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است.
آغاز اثر
« بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 145/8و 242/13 ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439 مكتبة امير المؤمنين 479/2 الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173 مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137 دنا 1159/4-1165(196 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الدروس الشرعية في فقه الامامية / فقه / عربی ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya شهید اول، محمد بن مکی، 734 - 786 قمری šahīd-e avval, mohammad ebn-e makkī (1334 - 1385) تاریخ تألیف: چهارشنبه 12 ربیع الثانی 784ق؛ فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتاب‌های «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرموده‌اند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم می‌شود. ناگفته نماند که همچنان‌که از ذیل برخی نسخه‌ها استفاده می‌شود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است. آغاز: بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده انجام و لو اختلفا في تقدم العيب حلف الراهن الامع قرينة الحال بتقدم فلا يمين عليه او مع قرينة الحال بتأخيره فيحكم به من غير يمين وهذان الفرعان مع اشتراط الرهن في البيع هذا آخر ما وصل الينا ... چاپ: مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ [الذریعة 145/8و 242/13؛ ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439؛ مكتبة امير المؤمنين 479/2؛ الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173؛ مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137؛ دنا 1159/4-1165(196 نسخه)] شرح و حواشی 1- تکملة الدروس الشرعية ملحوس، جعفر بن احمد (9) 2- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية فاضل جواد، جواد بن سعید (1065-) - حواشی مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099) 4- مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099) 5- حاشية بحث الاقرار من الدروس؛ تونی محمد نبی بن محمد حسین (11) 6- شرح الدروس الشرعية في فقه الامامية؛ خوانساری، رضی الدین محمد بن حسین (-1113) 7- انارة الطروس في عبارة الدروس؛ حسینی نائینی، محمد بن محمد باقر (1080-1140) مشكاة الانوار الحسينية في شرح الدروس الشرعية؛ حائری قزوینی، ابراهیم بن علی (-13) 9- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية طباطبائی؛ کربلائی، علی بن محمد علی (1161-1231) 10- حواشی دروس 11- آداب الاكل 12- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية (4) عنوان)

نسخه‌های خطی این اثر

196 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
121
رضوی
مشهد
17159 محمد بن جلال دوشنبه جمادی الاول 1017ق نستعلیق 171 شناسنامه ←
122
نبوی، سید محمد
دزفول
بدون شماره محمد حسین بن حافظ حسن زنجانی پنج‌شنبه 13 ربیع الاول 1017ق - - شناسنامه ←
123
شورا
تهران
8389 امین محمد بن روزبهان شریف سلمانی 5 شوال 1019ق نسخ 341 شناسنامه ←
124
شورا
تهران
18468 بی‌کاتب 1022ق - - شناسنامه ←
125
ملی
تهران
2592 محمد رضا بن سلطان محمد تبریزی 1024ق نسخ 371 شناسنامه ←
126
حقوق
تهران
23 - ج بی‌کاتب شوال 1029ق نسخ 363 شناسنامه ←
127
کتابخانه حجة الاسلام گلپایگانی
گلپایگان
47 محمد جیلانی رمضان 1032ق نسخ 485 شناسنامه ←
128
دانشگاه
تهران
8720 محمد بن منصور بن ناصر بن علی ناصر دوشنبه 25 رجب 1036ق نسخ 175 شناسنامه ←
129
طبسی
قم
84 حاجی محمد بن حاجی حسن شهمیرزادی 27 جمادی الثانی 1042ق نسخ 420 شناسنامه ←
130
رضوی
مشهد
13324 بی‌کاتب 1044ق نسخ 329 شناسنامه ←
131
مدرسه صدر بازار
اصفهان
923 عبدالله بن حق وردی ارجش لوا آذربایجانی غره رجب 1045ق نسخ 407 شناسنامه ←
132
فاضل خوانساری
خوانسار
177 محمد بن کجیمیر تبریزی آخر محرم 1047ق نسخ 271 شناسنامه ←
133
رضوی
مشهد
23317 بی‌کاتب 4 محرم 1050ق نستعلیق 274 شناسنامه ←
134
مرکز احیاء
قم
1721 محمد کشمیری شنبه 7 شعبان 1052ق نسخ 291 شناسنامه ←
135
رضوی
مشهد
2398 سلیمان جزایری 26 شوال 1054ق نسخ 286 شناسنامه ←
136
رضوی
کاشان
26 محمد علی بن درویش علی دوشنبه 10 رجب 1054ق نسخ - شناسنامه ←
137
الهیات
مشهد
22663 قنبر علی بن سلیمان قاری رستمداری نائینی جمعه 18 محرم 1055ق نسخ 357 شناسنامه ←
138
دانشگاه
تهران
1720 محمد مهدی بن میر حبیب الله بندرآبادی 3 ربیع الثانی 1056ق نسخ 246 شناسنامه ←
139
وزیری
یزد
51 محمد سهل الله 1059ق نسخ 252 شناسنامه ←
140
علامه طباطبائی
شیراز
128/2 محمد زمان بن جعفر شولستانی 1063ق نسخ 206 شناسنامه ←
141
مؤسسه مطالعات اسلامی
تهران
10 بی‌کاتب 25 شوال 1073ق نستعلیق 201 شناسنامه ←
142
رضوی
مشهد
21340 ابن محمد افضل بن حاجی محمد بن نورالدین محمد بن ابوالقاسم کاتب دشت بیاضی قاینی رجب 1073ق نسخ 284 شناسنامه ←
143
مدرسه باقریه
مشهد
139 بی‌کاتب با تاریخ 1073ق نستعلیق - شناسنامه ←
144
ملی
تهران
2282 حسن بن حسین بن محمد بن احمد بن علی بن حسین سعید بحرانی الجد حاجی اصلاً و مسکناً و منشئاً 3 شوال 1074ق نسخ 238 شناسنامه ←
145
مرعشی
قم
2844 رمضان بن حسین الخطی یک‌شنبه غره محرم 1074ق، به‌دستور سکینه خاتون دختر شیخ فارس بن محمد نسخ 156 شناسنامه ←
146
مدرسی
یزد
بدون شماره بی‌کاتب با تاریخ 1079ق نسخ 258 شناسنامه ←
147
شیخ علی حیدر
مشهد
121 نامشخص - - - شناسنامه ←
148
ملی
تهران
437 محسن بن محمد حسین 1080ق نسخ 189 شناسنامه ←
149
شورا
تهران
1292 عین علی قوهجی ابن ملا محمد زمان 1085ق نسخ - شناسنامه ←
150
نواب
مشهد
327 بی‌کاتب سلخ رمضان 1085ق نسخ 296 شناسنامه ←