نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مرآة المحققین

mir’āt-ul muḥaqqiqīn
207 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/58609
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58609
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 28، ص 963 تا 973
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی به‌واسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانسته‌اند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس.
آغاز اثر
« بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب »
انجام اثر
« اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. »
سوابق و چاپ‌های اثر
هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 284/20 نسخه‌های منزوی 1374/2 و 842/2 مشار 1423 و 4677/4 حاجی خلیفه 1649/2 مشترک پاکستان، 982/2 فهرستواره منزوی 229/6-230 دنا 359/9-364(178نسخه) میراث مشترک ایران و هند: 2-20

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مرآة المحققین / عرفان و تصوف / فارسی mir’āt-ul muḥaqqiqīn شبستری، محمود بن عبدالکریم، 687 - 720؟ قمری Šabestarī, maḥmūd ebn-e ‘abd-ol-karīm (1289 - 1321) رساله‌ای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی به‌واسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانسته‌اند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس. آغاز: بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب انجام: اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. چاپ: هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی [الذریعة 284/20؛ نسخه‌های منزوی 1374/2 و 842/2؛ مشار 1423 و 4677/4؛ حاجی خلیفه 1649/2؛ مشترک پاکستان، 982/2؛ فهرستواره منزوی 229/6-230؛ دنا 359/9-364(178نسخه)؛ میراث مشترک ایران و هند: 2-20]

نسخه‌های خطی این اثر

207 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه
تهران
109-ف عبدالرحیم خوارزمی 20 ربیع الاول 895ق نستعلیق 28 شناسنامه ←
2
رضوی
مشهد
270 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 45 شناسنامه ←
3
مجلس
تهران
1116/15 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 18 شناسنامه ←
4
حجتیه
قم
620/1 بی‌کاتب گویا قرن 10 نستعلیق - شناسنامه ←
5
الهیات
تهران
308/7 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 21 شناسنامه ←
6
دانشگاه
تهران
1163/7-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
7
مرعشی
قم
110/8 محمد حسینی 924ق نستعلیق، نسخ 14 شناسنامه ←
8
گلپایگانی
قم
514/11-3/134 بی‌کاتب 10 شوال927ق نستعلیق 32 شناسنامه ←
9
دانشگاه
تهران
3962/1 بی‌کاتب 985ق نستعلیق 29 شناسنامه ←
10
دانشگاه
تهران
2464/6 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 17 شناسنامه ←
11
رضوی
مشهد
9596/11 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 16 شناسنامه ←
12
ملک
تهران
547/20 بی‌کاتب قرن 11 - 30 شناسنامه ←
13
مسجد اعظم
قم
3456/1 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 37 شناسنامه ←
14
مجلس
تهران
8908/44 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 32 شناسنامه ←
15
مجلس
تهران
18589/8 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 406 شناسنامه ←
16
مجلس
تهران
18661/9 اسماعیل بن سعدی قرن 11 نستعلیق 128 شناسنامه ←
17
مجلس
تهران
319/4 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 39 شناسنامه ←
18
ملی
تهران
2555/4 منوچهر بن عبد الله 1009ق - 22 شناسنامه ←
19
مجلس
تهران
9420/3 بی‌کاتب 11 شوال 1014ق - 18 شناسنامه ←
20
ملک
تهران
4196/16 بی‌کاتب 26 رمضان 1016ق نستعلیق 11 شناسنامه ←
21
مرعشی
قم
8966/5 حسن بن عبدالله بن حسن بن عبدالله بن حسن 1021ق نسخ 22 شناسنامه ←
22
دائرة المعارف
تهران
1734/3 احمد بن سعدالله انصاری 1022ق نستعلیق، شکسته 9 شناسنامه ←
23
مجلس
تهران
1254/1ط نورالهدی 1025ق - 49 شناسنامه ←
24
مجلس
تهران
9081/17 دوست محمد بجستانی و میرزا تقی گیلانی رجب 1025ق نستعلیق 12 شناسنامه ←
25
دانشگاه
تهران
10437/2 بی‌کاتب 15 رجب 1035ق نستعلیق 11 شناسنامه ←
26
مرعشی
قم
7410/8 نصیری 1043ق نستعلیق 12 شناسنامه ←
27
دانشگاه
تهران
6889/3 کوکدی جربادقانی، محمد زینل بن فصیح الدین 1050ق نستعلیق - شناسنامه ←
28
مدرسه خان
یزد
21/2 ولی بیک بن ملایوسف 10 صفر 1053ق نستعلیق 27 شناسنامه ←
29
دائرة المعارف
تهران
1831/2 محمد رشتی کارشتی 1057ق نستعلیق 21 شناسنامه ←
30
ملک
تهران
4253/2 محمد کاظم اصفهانی با تاریخ 1059ق شکسته نستعلیق 28 شناسنامه ←