نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مرآة المحققین

mir’āt-ul muḥaqqiqīn
207 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/58609
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58609
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 28، ص 963 تا 973
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی به‌واسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانسته‌اند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس.
آغاز اثر
« بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب »
انجام اثر
« اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. »
سوابق و چاپ‌های اثر
هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 284/20 نسخه‌های منزوی 1374/2 و 842/2 مشار 1423 و 4677/4 حاجی خلیفه 1649/2 مشترک پاکستان، 982/2 فهرستواره منزوی 229/6-230 دنا 359/9-364(178نسخه) میراث مشترک ایران و هند: 2-20

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مرآة المحققین / عرفان و تصوف / فارسی mir’āt-ul muḥaqqiqīn شبستری، محمود بن عبدالکریم، 687 - 720؟ قمری Šabestarī, maḥmūd ebn-e ‘abd-ol-karīm (1289 - 1321) رساله‌ای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی به‌واسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانسته‌اند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس. آغاز: بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب انجام: اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. چاپ: هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی [الذریعة 284/20؛ نسخه‌های منزوی 1374/2 و 842/2؛ مشار 1423 و 4677/4؛ حاجی خلیفه 1649/2؛ مشترک پاکستان، 982/2؛ فهرستواره منزوی 229/6-230؛ دنا 359/9-364(178نسخه)؛ میراث مشترک ایران و هند: 2-20]

نسخه‌های خطی این اثر

207 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
61
دانشگاه
اصفهان
204/3 بی‌کاتب ذیقعده 1180ق نسخ 17 شناسنامه ←
62
مرعشی
قم
6713/2 محمد سعید خلخالی جمادی الاول 1190ق نستعلیق 8 شناسنامه ←
63
مرعشی
قم
11683/8 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 12 شناسنامه ←
64
رضوی
مشهد
24061 بی‌کاتب قرن 13 نسخ - شناسنامه ←
65
رضوی
مشهد
36031 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 7 شناسنامه ←
66
مرعشی
قم
15571/2 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 23 شناسنامه ←
67
طاهری شهاب
ساری
221/5 بی‌کاتب قرن 13 - 18 شناسنامه ←
68
فیضیه
قم
2015 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 30 شناسنامه ←
69
گوهرشاد
مشهد
1103/9 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 17 شناسنامه ←
70
مجلس
تهران
8885/5 بی‌کاتب قرن 11و 13 نستعلیق، شکسته 7 شناسنامه ←
71
ملی
تهران
1972/3 بی‌کاتب محتملاً قرن 13 نستعلیق 20 شناسنامه ←
72
ملی
تهران
1913/3 بی‌کاتب قرن 13 شکسته نستعلیق 41 شناسنامه ←
73
ملی
تهران
2457/9 بی‌کاتب محتملاً قرن13 نستعلیق 36 شناسنامه ←
74
ملی
تهران
2873/4 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 7 شناسنامه ←
75
مسجد اعظم
قم
3424/5 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 9 شناسنامه ←
76
گلپایگانی
قم
4071/2-20/191 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 30 شناسنامه ←
77
دانشگاه
تهران
6457/1 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق - شناسنامه ←
78
دانشگاه
تهران
10504/1 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 35 شناسنامه ←
79
دانشگاه
تهران
2830/12 شوشتری، عبدالصمد بن حسین قرن 13 نستعلیق 24 شناسنامه ←
80
مفتاح، محمد حسین
تهران
1425/8 بی‌کاتب قرن 13 - - شناسنامه ←
81
مفتاح، محمد حسین
تهران
1452 بی‌کاتب قرن 13 شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
82
مفتاح، محمد حسین
تهران
612/6 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق - شناسنامه ←
83
دائرة المعارف
تهران
876/1 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 27 شناسنامه ←
84
مرکز احیاء
قم
2989/2 بی‌کاتب 23 رجب 1212ق نسخ 19 شناسنامه ←
85
دانشگاه
تهران
2896/5 احمد بن محمد طاهر 1جمادی الثانی 1218ق نستعلیق 8 شناسنامه ←
86
ملک
تهران
4696/9 بی‌کاتب ذیحجه 1220ق نسخ 6 شناسنامه ←
87
رضوی
مشهد
21485 بی‌کاتب ربیع الاول 1224ق نستعلیق - شناسنامه ←
88
دانشگاه
تهران
4213/5 ملا محمود بن ملا احمد 1226ق نسخ 22 شناسنامه ←
89
دانشگاه
تهران
4706/21 بی‌کاتب 28 محرم 1226ق نستعلیق 25 شناسنامه ←
90
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
136/9 بی‌کاتب 23 رمضان 1226ق نسخ 8 شناسنامه ←