شناسنامه کتابشناختی اثر
مرآة المحققین
mir’āt-ul muḥaqqiqīn
207
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/58609
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58609
پدیدآور / مؤلف:
شبستری، محمود بن عبدالکریم
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 28، ص 963
تا 973
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
عرفان و تصوف
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
رسالهای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی بهواسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانستهاند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس.
آغاز اثر
« بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب »
انجام اثر
« اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. »
سوابق و چاپهای اثر
هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 284/20
نسخههای منزوی 1374/2 و 842/2
مشار 1423 و 4677/4
حاجی خلیفه 1649/2
مشترک پاکستان، 982/2
فهرستواره منزوی 229/6-230
دنا 359/9-364(178نسخه)
میراث مشترک ایران و هند: 2-20
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● مرآة المحققین / عرفان و تصوف / فارسی
mir’āt-ul muḥaqqiqīn
شبستری، محمود بن عبدالکریم، 687 - 720؟ قمری
Šabestarī, maḥmūd ebn-e ‘abd-ol-karīm (1289 - 1321)
رسالهای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی بهواسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانستهاند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس.
آغاز: بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب
انجام: اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی.
چاپ: هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی
[الذریعة 284/20؛ نسخههای منزوی 1374/2 و 842/2؛ مشار 1423 و 4677/4؛ حاجی خلیفه 1649/2؛ مشترک پاکستان، 982/2؛ فهرستواره منزوی 229/6-230؛ دنا 359/9-364(178نسخه)؛ میراث مشترک ایران و هند: 2-20]
نسخههای خطی این اثر
207 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 121 |
مجلس
تهران
|
10233/3 | میرزا عبدالوهاب درویش اصفهانی | 1261ق | نستعلیق، شکسته | 24 | شناسنامه ← |
| 122 |
عبدالعظیم
تهران
|
641/2 | شیخ حسین بن ملا علی مازندرانی | 24شعبان 1261ق | نستعلیق | 20 | شناسنامه ← |
| 123 |
ملی
تهران
|
6702 | بیکاتب | 1261ق | نستعلیق | 20 | شناسنامه ← |
| 124 |
مرعشی
قم
|
935/6 | تبریزی، احمد بن عبدالقادر | 1261ق | نسخ | 21 | شناسنامه ← |
| 125 |
نواب
مشهد
|
368/10 | محمد حسین بن حاج علی خوانحودی | ذیقعده 1260 تا 12 صفر1262ق | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 126 |
مرعشی
قم
|
6419/4 | بیکاتب | 1263ق | نسخ | 22 | شناسنامه ← |
| 127 |
عبدالعظیم
تهران
|
672/5 | محمد قاسم بن حاجی کاظم دربندی | سهشنبه 8ربیع الثانی1264ق | نسخ | 21 | شناسنامه ← |
| 128 |
ملک
تهران
|
2070/4 | بیکاتب | چهارشنبه 10 شعبان1264ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 129 |
ملی
تبریز
|
3564/4 | میرزا علی ولد میرزا اسماعیل | 1265ق | نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |
| 130 |
مجلس
تهران
|
14962/1 | بیکاتب | 1267ق | نستعلیق | 20 | شناسنامه ← |
| 131 |
مجلس
تهران
|
5840/2 | عباسعلی هروی | 1269-1268ق | نستعلیق | 59 | شناسنامه ← |
| 132 |
امام صادق
اردکان یزد
|
307 | اسماعیل بن محمد مهدی | 1269ق | نستعلیق | 30 | شناسنامه ← |
| 133 |
بغایری، عبدالرزاق
شیراز
|
بدون شماره | بیکاتب | 1270ق | - | - | شناسنامه ← |
| 134 |
مرعشی
قم
|
14476/6 | بیکاتب | 1272ق | نستعلیق، شکسته | 7 | شناسنامه ← |
| 135 |
رضوی
مشهد
|
14341/7 | نظر علی | رجب تا شعبان1273ق | نستعلیق، شکسته | 28 | شناسنامه ← |
| 136 |
گلپایگانی
قم
|
1645/9-9/195 | محمد تقی | 3صفر1273ق | نستعلیق | 21 | شناسنامه ← |
| 137 |
مرعشی
قم
|
10682 | محمد حسن صحی توبه درودی | ذیقعده1275ق | نستعلیق | 16 | شناسنامه ← |
| 138 |
الهیات
مشهد
|
14838/1 | عبدالوهاب بن میرزا اشرف | ذیحجه1277ق | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 139 |
فاضل
خوانسار
|
242/8 | محمد علی بن محمد حسن خوانساری امامی | 1276 و1277ق | نسخ | 28 | شناسنامه ← |
| 140 |
دهگان
اراک
|
212/38 | بیکاتب | 12 ربیع الاول1279ق | نستعلیق، نسخ | 201 | شناسنامه ← |
| 141 |
مرکز احیاء
قم
|
1831/8 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 142 |
معصومیه
قم
|
350/2 | بیکاتب | سهشنبه ربیع الاول1291ق | نستعلیق | 14 | شناسنامه ← |
| 143 |
سادات ناصری، حسن
تهران
|
250/2 | میرزا محمد بن میرزا علی رضا | 1294ق | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 144 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
1293 | علاءالدین بن عبدالله حسینی | صفر1294ق | نستعلیق | 23 | شناسنامه ← |
| 145 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
1441/1 | میرزا اسحاق بن محمد قزوینی | 1294ق | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 146 |
دائرة المعارف
تهران
|
1124/6 | محمد کاظم بن عباسعلی | ذیحجه1294ق | نستعلیق | 12 | شناسنامه ← |
| 147 |
معصومیه
قم
|
478/6 | اسد الله تنکابنی | 1295ق | نستعلیق | 27 | شناسنامه ← |
| 148 |
الهیات
تهران
|
558 | بیکاتب | قرن 13و 14 | شکسته نستعلیق | 33 | شناسنامه ← |
| 149 |
گلپایگانی
قم
|
7872/3-39/257 | بیکاتب | قرن 14 | نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 150 |
مفتاح، محمد حسین
تهران
|
227/3 | بیکاتب | قرن 14 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |