نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مرآة المحققین

mir’āt-ul muḥaqqiqīn
207 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/58609
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58609
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 28، ص 963 تا 973
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی به‌واسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانسته‌اند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس.
آغاز اثر
« بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب »
انجام اثر
« اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. »
سوابق و چاپ‌های اثر
هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 284/20 نسخه‌های منزوی 1374/2 و 842/2 مشار 1423 و 4677/4 حاجی خلیفه 1649/2 مشترک پاکستان، 982/2 فهرستواره منزوی 229/6-230 دنا 359/9-364(178نسخه) میراث مشترک ایران و هند: 2-20

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مرآة المحققین / عرفان و تصوف / فارسی mir’āt-ul muḥaqqiqīn شبستری، محمود بن عبدالکریم، 687 - 720؟ قمری Šabestarī, maḥmūd ebn-e ‘abd-ol-karīm (1289 - 1321) رساله‌ای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی به‌واسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانسته‌اند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس. آغاز: بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب انجام: اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. چاپ: هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی [الذریعة 284/20؛ نسخه‌های منزوی 1374/2 و 842/2؛ مشار 1423 و 4677/4؛ حاجی خلیفه 1649/2؛ مشترک پاکستان، 982/2؛ فهرستواره منزوی 229/6-230؛ دنا 359/9-364(178نسخه)؛ میراث مشترک ایران و هند: 2-20]

نسخه‌های خطی این اثر

207 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
181
رضوی
مشهد
886 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 8 شناسنامه ←
182
رضوی
مشهد
888 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 16 شناسنامه ←
183
رضوی
مشهد
5996 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 15 شناسنامه ←
184
ملک
تهران
6096/48 یوسف نسیم بی‌تاریخ نسخ 11 شناسنامه ←
185
سپهسالار
تهران
1212/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 12 شناسنامه ←
186
گلپایگانی
قم
1051/8-6/141 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 17 شناسنامه ←
187
قائم
فردوس
18/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 14 شناسنامه ←
188
مسجد اعظم
قم
299/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 10 شناسنامه ←
189
دانشگاه
تهران
8288/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 26 شناسنامه ←
190
دانشگاه
تهران
3654-ف بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 98 شناسنامه ←
191
گلپایگانی
قم
5075/4-25/165 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 45 شناسنامه ←
192
گلپایگانی
قم
4657/3-23/177 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، شکسته 17 شناسنامه ←
193
مسجد اعظم
قم
721/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 7 شناسنامه ←
194
مفتاح، محمد حسین
تهران
1215/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
195
مرکز مطالعات
قم
887/6 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 16 شناسنامه ←
196
علامه طباطبائی
شیراز
79/5 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 17 شناسنامه ←
197
ملی
تبریز
3559/12 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 14 شناسنامه ←
198
رضوی
مشهد
ض 5016 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
199
رضوی
مشهد
ض 8625 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
200
رضوی
مشهد
23203 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
201
رضوی
مشهد
11453/5 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
202
رضوی
مشهد
23941 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
203
رضوی
مشهد
19381 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
204
مرعشی
قم
9900/3 کاظم خسروی بی‌تاریخ نستعلیق 28 شناسنامه ←
205
مرعشی
قم
9799/6 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 20 شناسنامه ←
206
مرعشی
قم
7507/1 میر هاشم بن جعفر حسینی قزوینی بی‌تاریخ نستعلیق 24 شناسنامه ←
207
مرعشی
قم
1667/7 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 12 شناسنامه ←