نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مرآة المحققین

mir’āt-ul muḥaqqiqīn
207 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/58609
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58609
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 28، ص 963 تا 973
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی به‌واسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانسته‌اند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس.
آغاز اثر
« بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب »
انجام اثر
« اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. »
سوابق و چاپ‌های اثر
هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 284/20 نسخه‌های منزوی 1374/2 و 842/2 مشار 1423 و 4677/4 حاجی خلیفه 1649/2 مشترک پاکستان، 982/2 فهرستواره منزوی 229/6-230 دنا 359/9-364(178نسخه) میراث مشترک ایران و هند: 2-20

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مرآة المحققین / عرفان و تصوف / فارسی mir’āt-ul muḥaqqiqīn شبستری، محمود بن عبدالکریم، 687 - 720؟ قمری Šabestarī, maḥmūd ebn-e ‘abd-ol-karīm (1289 - 1321) رساله‌ای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی به‌واسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانسته‌اند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس. آغاز: بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب انجام: اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. چاپ: هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی [الذریعة 284/20؛ نسخه‌های منزوی 1374/2 و 842/2؛ مشار 1423 و 4677/4؛ حاجی خلیفه 1649/2؛ مشترک پاکستان، 982/2؛ فهرستواره منزوی 229/6-230؛ دنا 359/9-364(178نسخه)؛ میراث مشترک ایران و هند: 2-20]

نسخه‌های خطی این اثر

207 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
151
مجلس
تهران
3260/6 بی‌کاتب 1307ق نستعلیق 15 شناسنامه ←
152
مهدوی
تهران
282/16 محمد طاهر بن ولی محمد طبیب مشهدی 1309ق نسخ 11 شناسنامه ←
153
مجلس
تهران
18608 بی‌کاتب شنبه 18 ربیع الثانی1309ق نستعلیق 22 شناسنامه ←
154
رضوی
مشهد
12297/8 میرزا طاهر مشهدی 1309ق نسخ 12 شناسنامه ←
155
دانشگاه
تهران
6493/2 ازناوناریانی، امرالله بن خان جان خان شنبه 14 شوال 1311ق نستعلیق - شناسنامه ←
156
مجلس
تهران
11350/3 میرزا محمد علی یزدی 26 ذیحجه 1312ق نستعلیق - شناسنامه ←
157
دائرة المعارف
تهران
486/8-عکسی نامشخص - - 5 شناسنامه ←
158
فاضل
خوانسار
441/1 محمد صادق بن محمد رضا خوانساری 1313ق نستعلیق - شناسنامه ←
159
دانشگاه
تهران
3497/1 حیرت ذهبی خراباتی زنجانی، حسین بن علی جمادی الثانی 1315ق نسخ 35 شناسنامه ←
160
دانشگاه
تهران
4419/5 شریف یزدی شاهرودی، محمد علی 1317ق - 45 شناسنامه ←
161
گلپایگانی
قم
1057/4-6/147 علی بن خانلر قمی 10 صفر 1320ق نستعلیق 12 شناسنامه ←
162
الهیات
مشهد
14865/11 احمد بن آقا حیدر خوانساری 1316-1321ق نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
163
حجتیه
قم
443/3 لطف الله بن علی بن حسین واعظ اصفهانی 1322ق نستعلیق - شناسنامه ←
164
دانشگاه
اصفهان
475/5 عبدالرحیم بم محمد هاشم دهقی چهارشنبه 16ذیقعده 1332ق نستعلیق 23 شناسنامه ←
165
رضوی
مشهد
9419/1 بی‌کاتب رجب1345ق نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
166
مدرسه غرب
همدان
10674 بی‌کاتب 1365ق شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
167
مدیر شانه چی
مشهد
31 بی‌کاتب بی‌تاریخ شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
168
روضاتی، سید محمد علی
اصفهان
4/18 بی‌کاتب بی‌تاریخ شکسته نستعلیق 17 شناسنامه ←
169
شیخ علی حیدر
مشهد
1457/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 26 شناسنامه ←
170
شیخ علی حیدر
مشهد
823/5 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 16 شناسنامه ←
171
دانشگاه
اصفهان
384/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
172
معصومیه
قم
344/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 22 شناسنامه ←
173
فیضیه
قم
1814 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 27 شناسنامه ←
174
مجلس
تهران
17230/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 30 شناسنامه ←
175
مجلس
تهران
9448/6 عبدالله حسینی تفرشی بی‌تاریخ نستعلیق 31 شناسنامه ←
176
مجلس
تهران
10304/10 محمد رضی اشتهاردی بی‌تاریخ نستعلیق، نسخ 214 شناسنامه ←
177
مجلس
تهران
626/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
178
مجلس
تهران
6368/16 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 3 شناسنامه ←
179
مجلس
تهران
640/15 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
180
مجلس
تهران
621/19 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←