شناسنامه کتابشناختی اثر
مرآة المحققین
mir’āt-ul muḥaqqiqīn
207
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/58609
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58609
پدیدآور / مؤلف:
شبستری، محمود بن عبدالکریم
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 28، ص 963
تا 973
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
عرفان و تصوف
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
رسالهای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی بهواسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانستهاند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس.
آغاز اثر
« بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب »
انجام اثر
« اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. »
سوابق و چاپهای اثر
هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 284/20
نسخههای منزوی 1374/2 و 842/2
مشار 1423 و 4677/4
حاجی خلیفه 1649/2
مشترک پاکستان، 982/2
فهرستواره منزوی 229/6-230
دنا 359/9-364(178نسخه)
میراث مشترک ایران و هند: 2-20
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● مرآة المحققین / عرفان و تصوف / فارسی
mir’āt-ul muḥaqqiqīn
شبستری، محمود بن عبدالکریم، 687 - 720؟ قمری
Šabestarī, maḥmūd ebn-e ‘abd-ol-karīm (1289 - 1321)
رسالهای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی بهواسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانستهاند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس.
آغاز: بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب
انجام: اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی.
چاپ: هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی
[الذریعة 284/20؛ نسخههای منزوی 1374/2 و 842/2؛ مشار 1423 و 4677/4؛ حاجی خلیفه 1649/2؛ مشترک پاکستان، 982/2؛ فهرستواره منزوی 229/6-230؛ دنا 359/9-364(178نسخه)؛ میراث مشترک ایران و هند: 2-20]
نسخههای خطی این اثر
207 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 151 |
مجلس
تهران
|
3260/6 | بیکاتب | 1307ق | نستعلیق | 15 | شناسنامه ← |
| 152 |
مهدوی
تهران
|
282/16 | محمد طاهر بن ولی محمد طبیب مشهدی | 1309ق | نسخ | 11 | شناسنامه ← |
| 153 |
مجلس
تهران
|
18608 | بیکاتب | شنبه 18 ربیع الثانی1309ق | نستعلیق | 22 | شناسنامه ← |
| 154 |
رضوی
مشهد
|
12297/8 | میرزا طاهر مشهدی | 1309ق | نسخ | 12 | شناسنامه ← |
| 155 |
دانشگاه
تهران
|
6493/2 | ازناوناریانی، امرالله بن خان جان خان | شنبه 14 شوال 1311ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 156 |
مجلس
تهران
|
11350/3 | میرزا محمد علی یزدی | 26 ذیحجه 1312ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 157 |
دائرة المعارف
تهران
|
486/8-عکسی | نامشخص | - | - | 5 | شناسنامه ← |
| 158 |
فاضل
خوانسار
|
441/1 | محمد صادق بن محمد رضا خوانساری | 1313ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 159 |
دانشگاه
تهران
|
3497/1 | حیرت ذهبی خراباتی زنجانی، حسین بن علی | جمادی الثانی 1315ق | نسخ | 35 | شناسنامه ← |
| 160 |
دانشگاه
تهران
|
4419/5 | شریف یزدی شاهرودی، محمد علی | 1317ق | - | 45 | شناسنامه ← |
| 161 |
گلپایگانی
قم
|
1057/4-6/147 | علی بن خانلر قمی | 10 صفر 1320ق | نستعلیق | 12 | شناسنامه ← |
| 162 |
الهیات
مشهد
|
14865/11 | احمد بن آقا حیدر خوانساری | 1316-1321ق | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 163 |
حجتیه
قم
|
443/3 | لطف الله بن علی بن حسین واعظ اصفهانی | 1322ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 164 |
دانشگاه
اصفهان
|
475/5 | عبدالرحیم بم محمد هاشم دهقی | چهارشنبه 16ذیقعده 1332ق | نستعلیق | 23 | شناسنامه ← |
| 165 |
رضوی
مشهد
|
9419/1 | بیکاتب | رجب1345ق | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 166 |
مدرسه غرب
همدان
|
10674 | بیکاتب | 1365ق | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 167 |
مدیر شانه چی
مشهد
|
31 | بیکاتب | بیتاریخ | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 168 |
روضاتی، سید محمد علی
اصفهان
|
4/18 | بیکاتب | بیتاریخ | شکسته نستعلیق | 17 | شناسنامه ← |
| 169 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
1457/4 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 26 | شناسنامه ← |
| 170 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
823/5 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 16 | شناسنامه ← |
| 171 |
دانشگاه
اصفهان
|
384/3 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 172 |
معصومیه
قم
|
344/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 22 | شناسنامه ← |
| 173 |
فیضیه
قم
|
1814 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 27 | شناسنامه ← |
| 174 |
مجلس
تهران
|
17230/4 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 30 | شناسنامه ← |
| 175 |
مجلس
تهران
|
9448/6 | عبدالله حسینی تفرشی | بیتاریخ | نستعلیق | 31 | شناسنامه ← |
| 176 |
مجلس
تهران
|
10304/10 | محمد رضی اشتهاردی | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | 214 | شناسنامه ← |
| 177 |
مجلس
تهران
|
626/3 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 178 |
مجلس
تهران
|
6368/16 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 3 | شناسنامه ← |
| 179 |
مجلس
تهران
|
640/15 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 180 |
مجلس
تهران
|
621/19 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |