نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية

taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya
200 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/12766
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #12766
تاریخ و سده تألیف: 690 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 7، ص 108 تا 125
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچه‌ای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع می‌دهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سه‌شنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه »
سوابق و چاپ‌های اثر
طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682) حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890) المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13) حاشية تحرير الاحكام الشرعية فضيلة العلم و العالم شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375 مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده) ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1 کشف الحجب و الاستار ص 98 دنا 836/2-874 (202 نسخه) مشار عربی ص 163

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية / فقه / عربی taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya علامه حلی، حسن بن یوسف، 648-726 قمری ‘allāme-ye hellī, ḥasan ebn-e yūsof (1251-1326) تاریخ تألیف: 10 ربیع الاول 690-8 شوال 697ق یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچه‌ای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع می‌دهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سه‌شنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697. آغاز: بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه چاپ: طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص [الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375؛ مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده)؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1؛ کشف الحجب و الاستار ص 98؛ دنا 836/2-874 (202 نسخه)؛ مشار عربی ص 163] شرح و حواشی: 1- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682) 2- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890) 3- المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13) 4- حاشية تحرير الاحكام الشرعية 5- فضيلة العلم و العالم 6- شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية

نسخه‌های خطی این اثر

200 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
151
گلپایگانی
قم
940-6/30 بی‌کاتب منتصف ذیقعده 1080ق نسخ 211 شناسنامه ←
152
مجلس
تهران
4710 عبدالعظیم بن ابوالبقا بن عبدالله مهرجردی جمعه 10 رجب 1082ق نستعلیق - شناسنامه ←
153
رضوی
مشهد
5705 بی‌کاتب 10 رجب 1083ق نسخ 94 شناسنامه ←
154
مدرسه آیة الله بروجردی
کرمانشاه
11 محمد بن افضل حسینی گیلانی غدیر (18 ذیحجه) 1086ق نسخ 298 شناسنامه ←
155
مدرسه صدر بازار
اصفهان
150 نظر علی بن احمد طالقانی پنج‌شنبه 7 ربیع الثانی 1088-1090ق نسخ 343 شناسنامه ←
156
روضاتی
اصفهان
23 مرتضی الکاتب محرم 1089ق نسخ - شناسنامه ←
157
مجلس
تهران
3397/1 عبدالله بن حاجی عزالدین حسینی 1090ق نستعلیق 253 شناسنامه ←
158
رضوی
مشهد
25270 حسین بن علاء حسینی استرآبادی، تا شنبه 5 جمادی الاول 1097ق - نسخ 207 شناسنامه ←
159
ملک
تهران
1249 بی‌کاتب 7 شعبان 1098ق نسخ 246 شناسنامه ←
160
گلپایگانی
قم
8101-55/71 بی‌کاتب قرن 12 تحریری، بی‌کا 366 شناسنامه ←
161
مدرسه حبیبیه
فردوس
16 بی‌کاتب دهه آخر ذیحجه 1134ق نسخ 194 شناسنامه ←
162
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
27گ بی‌کاتب قرن 13 نسخ - شناسنامه ←
163
مسجد اعظم
قم
321 بی‌کاتب ربیع الاول 1252ق نسخ 228 شناسنامه ←
164
امام صادق
چالوس
26 اویس کاتب بی‌تاریخ نسخ 365 شناسنامه ←
165
ملی
تهران
4315 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 255 شناسنامه ←
166
نمازی
خوی
64 یحیی بن علی 1263ق نسخ 251 شناسنامه ←
167
مدرسه معمارباشی
تهران
29 ابوالحسن بن عبدالله خوانساری سه‌شنبه 19 ذیحجه 1265ق نسخ 272 شناسنامه ←
168
فحول قزوینی
قزوین
بدون شماره محمد هادی بن عبدالرحیم 1266ق - - شناسنامه ←
169
رضوی
کاشان
9 ابوالقاسم بن ابی القاسم 1269ق، برای محمد بن احمد نسخ - شناسنامه ←
170
مرکز مطالعات
قم
182 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 216 شناسنامه ←
171
مسجد اعظم
قم
206 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 112 شناسنامه ←
172
دائرة المعارف
تهران
1449-عکسی محمد بن محمد حسن چترودی 7 صفر 1319ق، به دستور آغا حاج محمد خان ثلث، نسخ 671 شناسنامه ←
173
مجلس
تهران
4999/5 محمد علی عبرت مصاحبی نائینی چهارشنبه 28 جمادی الاول 1354ق نسخ 3 شناسنامه ←
174
مجلس
تهران
13192 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 223 شناسنامه ←
175
ادبیات
تهران
322/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
176
مدرسه غرب
همدان
1559 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
177
مسجد اعظم
قم
323 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 239 شناسنامه ←
178
مسجد اعظم
قم
312 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 254 شناسنامه ←
179
فیضیه
قم
801 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 279 شناسنامه ←
180
مسجد اعظم
قم
1806 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 300 شناسنامه ←