شناسنامه کتابشناختی اثر
تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية
taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya
200
نسخه ثبتشده
از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/12766
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #12766
پدیدآور / مؤلف:
علامه حلی، حسن بن یوسف
تاریخ و سده تألیف:
690 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 7، ص 108
تا 125
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچهای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع میدهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سهشنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه »
سوابق و چاپهای اثر
طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890)
المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية
فضيلة العلم و العالم
شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375
مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده)
ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1
کشف الحجب و الاستار ص 98
دنا 836/2-874 (202 نسخه)
مشار عربی ص 163
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية / فقه / عربی
taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya
علامه حلی، حسن بن یوسف، 648-726 قمری
‘allāme-ye hellī, ḥasan ebn-e yūsof (1251-1326)
تاریخ تألیف: 10 ربیع الاول 690-8 شوال 697ق
یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچهای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع میدهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سهشنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697.
آغاز: بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه
چاپ: طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص
[الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375؛ مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده)؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1؛ کشف الحجب و الاستار ص 98؛ دنا 836/2-874 (202 نسخه)؛ مشار عربی ص 163]
شرح و حواشی:
1- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682)
2- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890)
3- المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13)
4- حاشية تحرير الاحكام الشرعية
5- فضيلة العلم و العالم
6- شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية
نسخههای خطی این اثر
200 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 151 |
گلپایگانی
قم
|
940-6/30 | بیکاتب | منتصف ذیقعده 1080ق | نسخ | 211 | شناسنامه ← |
| 152 |
مجلس
تهران
|
4710 | عبدالعظیم بن ابوالبقا بن عبدالله مهرجردی | جمعه 10 رجب 1082ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 153 |
رضوی
مشهد
|
5705 | بیکاتب | 10 رجب 1083ق | نسخ | 94 | شناسنامه ← |
| 154 |
مدرسه آیة الله بروجردی
کرمانشاه
|
11 | محمد بن افضل حسینی گیلانی | غدیر (18 ذیحجه) 1086ق | نسخ | 298 | شناسنامه ← |
| 155 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
150 | نظر علی بن احمد طالقانی | پنجشنبه 7 ربیع الثانی 1088-1090ق | نسخ | 343 | شناسنامه ← |
| 156 |
روضاتی
اصفهان
|
23 | مرتضی الکاتب | محرم 1089ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 157 |
مجلس
تهران
|
3397/1 | عبدالله بن حاجی عزالدین حسینی | 1090ق | نستعلیق | 253 | شناسنامه ← |
| 158 |
رضوی
مشهد
|
25270 | حسین بن علاء حسینی استرآبادی، تا شنبه 5 جمادی الاول 1097ق | - | نسخ | 207 | شناسنامه ← |
| 159 |
ملک
تهران
|
1249 | بیکاتب | 7 شعبان 1098ق | نسخ | 246 | شناسنامه ← |
| 160 |
گلپایگانی
قم
|
8101-55/71 | بیکاتب | قرن 12 | تحریری، بیکا | 366 | شناسنامه ← |
| 161 |
مدرسه حبیبیه
فردوس
|
16 | بیکاتب | دهه آخر ذیحجه 1134ق | نسخ | 194 | شناسنامه ← |
| 162 |
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
|
27گ | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 163 |
مسجد اعظم
قم
|
321 | بیکاتب | ربیع الاول 1252ق | نسخ | 228 | شناسنامه ← |
| 164 |
امام صادق
چالوس
|
26 | اویس کاتب | بیتاریخ | نسخ | 365 | شناسنامه ← |
| 165 |
ملی
تهران
|
4315 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 255 | شناسنامه ← |
| 166 |
نمازی
خوی
|
64 | یحیی بن علی | 1263ق | نسخ | 251 | شناسنامه ← |
| 167 |
مدرسه معمارباشی
تهران
|
29 | ابوالحسن بن عبدالله خوانساری | سهشنبه 19 ذیحجه 1265ق | نسخ | 272 | شناسنامه ← |
| 168 |
فحول قزوینی
قزوین
|
بدون شماره | محمد هادی بن عبدالرحیم | 1266ق | - | - | شناسنامه ← |
| 169 |
رضوی
کاشان
|
9 | ابوالقاسم بن ابی القاسم | 1269ق، برای محمد بن احمد | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 170 |
مرکز مطالعات
قم
|
182 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 216 | شناسنامه ← |
| 171 |
مسجد اعظم
قم
|
206 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 112 | شناسنامه ← |
| 172 |
دائرة المعارف
تهران
|
1449-عکسی | محمد بن محمد حسن چترودی | 7 صفر 1319ق، به دستور آغا حاج محمد خان | ثلث، نسخ | 671 | شناسنامه ← |
| 173 |
مجلس
تهران
|
4999/5 | محمد علی عبرت مصاحبی نائینی | چهارشنبه 28 جمادی الاول 1354ق | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 174 |
مجلس
تهران
|
13192 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 223 | شناسنامه ← |
| 175 |
ادبیات
تهران
|
322/2 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 176 |
مدرسه غرب
همدان
|
1559 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 177 |
مسجد اعظم
قم
|
323 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 239 | شناسنامه ← |
| 178 |
مسجد اعظم
قم
|
312 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 254 | شناسنامه ← |
| 179 |
فیضیه
قم
|
801 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 279 | شناسنامه ← |
| 180 |
مسجد اعظم
قم
|
1806 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 300 | شناسنامه ← |