شناسنامه کتابشناختی اثر
تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية
taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya
200
نسخه ثبتشده
از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/12766
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #12766
پدیدآور / مؤلف:
علامه حلی، حسن بن یوسف
تاریخ و سده تألیف:
690 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 7، ص 108
تا 125
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچهای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع میدهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سهشنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه »
سوابق و چاپهای اثر
طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890)
المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية
فضيلة العلم و العالم
شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375
مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده)
ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1
کشف الحجب و الاستار ص 98
دنا 836/2-874 (202 نسخه)
مشار عربی ص 163
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية / فقه / عربی
taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya
علامه حلی، حسن بن یوسف، 648-726 قمری
‘allāme-ye hellī, ḥasan ebn-e yūsof (1251-1326)
تاریخ تألیف: 10 ربیع الاول 690-8 شوال 697ق
یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچهای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع میدهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سهشنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697.
آغاز: بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه
چاپ: طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص
[الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375؛ مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده)؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1؛ کشف الحجب و الاستار ص 98؛ دنا 836/2-874 (202 نسخه)؛ مشار عربی ص 163]
شرح و حواشی:
1- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682)
2- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890)
3- المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13)
4- حاشية تحرير الاحكام الشرعية
5- فضيلة العلم و العالم
6- شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية
نسخههای خطی این اثر
200 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 121 |
رضوی
مشهد
|
21396 | بیکاتب | اوایل قرن 11 | نسخ | 383 | شناسنامه ← |
| 122 |
رضوی
مشهد
|
19768 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 195 | شناسنامه ← |
| 123 |
مرعشی
قم
|
6494 | درویش علی بن شمس الدین کاکا | سهشنبه 19 ذیحجه 1007ق | نستعلیق | 214 | شناسنامه ← |
| 124 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
463 | حمزة بن محمد بن محمود | سهشنبه 4 محرم 1014ق (موافق با جمله «نیمه تحریر الاحکام») | نستعلیق | 286 | شناسنامه ← |
| 125 |
مروی
تهران
|
480 | بیکاتب | 1025ق | - | - | شناسنامه ← |
| 126 |
ملک
تهران
|
3053 | حاجی محمد بن علاء الدین حسینی گلپایگانی | 10 ربیع الاول 1026ق | نستعلیق | 376 | شناسنامه ← |
| 127 |
رضوی
مشهد
|
14327 | محمد حی بن حافظ قریشی | اواسط صفر 1031ق | نسخ | 294 | شناسنامه ← |
| 128 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
915 | حسن بن حیدر بروجردی | شنبه 12 رجب 1032 (پایان قاعده اول)، کتاب الله بن حبیب الله برجر دی در پنجشنبه روز عرفه 1032ق | نستعلیق، نسخ | 478 | شناسنامه ← |
| 129 |
دائرة المعارف
تهران
|
1524-عکسی | ابن قطب الدین محمد امین | 1034ق | نسخ | 620 | شناسنامه ← |
| 130 |
رضوی
مشهد
|
7237 | احمد بن محمد بن علی | سهشنبه 18 محرم 1035ق | نسخ | 306 | شناسنامه ← |
| 131 |
الهیات
مشهد
|
19222 | بیکاتب | با تاریخ 1037ق | نسخ | 295 | شناسنامه ← |
| 132 |
مدرسه باقریه
مشهد
|
35 | حاج محمد أفضل واعظ ولد تاج الدین حسن شریف | جمعه 20 جمادی الاول 1041ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 133 |
گلپایگانی
قم
|
3718-19/48 | بیکاتب | با تاریخ 1044ق | نستعلیق | 257 | شناسنامه ← |
| 134 |
رضوی
مشهد
|
21319 | محمد بن علی حسینی خوراسکانی چی | چهارشنبه 17 ذیقعده 1044ق | نسخ | 326 | شناسنامه ← |
| 135 |
رضوی
مشهد
|
17003 | محمد افضل بن تاج الدین حسن شریف | جمادی الثانی 1044ق | نستعلیق، نسخ | 221 | شناسنامه ← |
| 136 |
دائرة المعارف
تهران
|
823 | عبدالقیوم | 22 شوال 1050ق | نسخ | 274 | شناسنامه ← |
| 137 |
مرعشی
قم
|
5203 | بیکاتب | نسخه قدیم و نزدیک عصر مؤلف | نسخ | 188 | شناسنامه ← |
| 138 |
دانشگاه
تهران
|
7632 | نادر محمد بن عبدالرحیم نوقانی | 29 رمضان 1051ق (در میانه) و سعد بن اسکندر طبری در شنبه 28 ربیع الاول 852 در (در پایان) | نستعلیق، نسخ | 216 | شناسنامه ← |
| 139 |
رضوی
مشهد
|
2707 | رشیدالدین بن صفی الدین سهری مرشدی (باب النکاح) و قاسم علی بن حاج حسین قصاب استرآبادی (بقیه) | ذیقعده 1053ق | نسخ | 241 | شناسنامه ← |
| 140 |
ملی
تهران
|
3906 | کامران بن محمد | 1054ق | نسخ | 242 | شناسنامه ← |
| 141 |
وزیری
یزد
|
368 | محمد رضا بن شمس الدین | 1057ق، و نسخ خواجه علی بن سلطان علی از 8 محرم همان سال | نستعلیق | 344 | شناسنامه ← |
| 142 |
فیضیه
قم
|
497 | صفی بن محمد امین | دوشنبه 17 ربیع الثانی (موافق با 29 مهر ماه قدیم) 1058ق | نسخ | 271 | شناسنامه ← |
| 143 |
وزیری
یزد
|
2589 | ابن محمد قاسم تونی | رجب 1060ق | نسخ | 310 | شناسنامه ← |
| 144 |
فیض مهدوی (کتابخانه)
کرمانشاه
|
بدون شماره | حسن بن حسین بن حسن بن عبدالله حسینی موسوی | 1063ق | - | - | شناسنامه ← |
| 145 |
خاتم الانبیاء
بابل
|
42/2 | محمد حسین بن شاه محمد تربتی | یکشنبه ربیع الثانی 1064ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 146 |
الهیات
مشهد
|
22639 | قاسم علی بن شریف | دوشنبه 7 شعبان 1066ق | نسخ | 322 | شناسنامه ← |
| 147 |
مرعشی
قم
|
11456 | محمد صادق فرزند محمد یوسف، قزوینی | 18 شوال 1066ق | نسخ | 314 | شناسنامه ← |
| 148 |
مدرسه صدر خواجو
اصفهان
|
19 | بیکاتب | اول رجب 1068ق (پایان قاعده اول)، جمعه 11 رجب 1069 (پایان کتاب) | نسخ | 362 | شناسنامه ← |
| 149 |
رضوی
مشهد
|
25871 | بیکاتب | 1069ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 150 |
مسجد اعظم
قم
|
2037 | سلطان محمود طبسی مدرس (پایان کتاب الوصایا) | شوال 1079ق (پایان وصایا)، 5 جمادی الثانی 980 ق (پایان اطعمه واشربه) | نستعلیق | 358 | شناسنامه ← |