نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية

taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya
200 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/12766
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #12766
تاریخ و سده تألیف: 690 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 7، ص 108 تا 125
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچه‌ای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع می‌دهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سه‌شنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه »
سوابق و چاپ‌های اثر
طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682) حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890) المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13) حاشية تحرير الاحكام الشرعية فضيلة العلم و العالم شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375 مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده) ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1 کشف الحجب و الاستار ص 98 دنا 836/2-874 (202 نسخه) مشار عربی ص 163

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية / فقه / عربی taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya علامه حلی، حسن بن یوسف، 648-726 قمری ‘allāme-ye hellī, ḥasan ebn-e yūsof (1251-1326) تاریخ تألیف: 10 ربیع الاول 690-8 شوال 697ق یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچه‌ای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع می‌دهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سه‌شنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697. آغاز: بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه چاپ: طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص [الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375؛ مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده)؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1؛ کشف الحجب و الاستار ص 98؛ دنا 836/2-874 (202 نسخه)؛ مشار عربی ص 163] شرح و حواشی: 1- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682) 2- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890) 3- المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13) 4- حاشية تحرير الاحكام الشرعية 5- فضيلة العلم و العالم 6- شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية

نسخه‌های خطی این اثر

200 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
61
علامه طباطبائی
شیراز
222 کمال بن جلال بن تاج باغئوی قرن 10 نسخ - شناسنامه ←
62
زنجانی (آیة الله)
قم
50 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق - شناسنامه ←
63
نواب
مشهد
237 صالح بن فخر بن صالح طایی پنج‌شنبه 4 جمادی الثانی 900ق نستعلیق، نسخ 279 شناسنامه ←
64
رضوی
مشهد
37296 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 333 شناسنامه ←
65
مدرسه صدر بازار
اصفهان
731 بی‌کاتب 10 محرم 902ق نستعلیق، نسخ 247 شناسنامه ←
66
گوهرشاد
مشهد
1292 مسعود بن عبدالله بن شکرالله حسینی ربیع الثانی 910ق نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←
67
مجلس
تهران
2842 اویس پسر درویش جمادی الثانی 917ق نسخ 826 شناسنامه ←
68
مرکز احیاء
قم
3059 بی‌کاتب 28 جمادی الثانی 918ق نستعلیق 348 شناسنامه ←
69
مرعشی
قم
1598 مسعود بن عبدالله حسینی سه‌شنبه 27 جمادی الاول 918ق نستعلیق 78 شناسنامه ←
70
علامه طباطبائی
شیراز
1244 بی‌کاتب صفر 919ق نسخ - شناسنامه ←
71
مدرسه غرب
همدان
586 بی‌کاتب 15 شوال 920ق نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←
72
رضوی
مشهد
2703 محمد رضا بن حاج ابراهیم بن سیف الدین علاء سمنانی ربیع الثانی 926ق نسخ 642 شناسنامه ←
73
مرعشی
قم
3535 علی بن حسین بن محمود بن سعید بن محمد ابن علی عسکری اوالی شاطری مارنی شنبه 18 ربیع الثانی 926 تا جمعه 24 ربیع الثانی 931ق نسخ 359 شناسنامه ←
74
سپهسالار
تهران
2661 بی‌کاتب با تاریخ 928ق - 195 شناسنامه ←
75
مرعشی
قم
11411 حسن فرزند حاج احمد ... غروی حلی جمعه 22 ربیع الثانی 928ق نسخ 303 شناسنامه ←
76
ملی
تبریز
3352 پیری بن امیر زای بن امیر شیخ 934ق تعلیق، نسخ 283 شناسنامه ←
77
مرعشی
قم
10288 بی‌کاتب 940ق - - شناسنامه ←
78
ملی
تهران
19651 بی‌کاتب 944ق - - شناسنامه ←
79
مرکز احیاء
قم
1871 عبدالله بن يحيى بن على بن سلیمان بحرانی سماهیجی یک‌شنبه 20 محرم 951ق نسخ 373 شناسنامه ←
80
مجلس
تهران
14882 عنایت الله بن نورالله بن شیخ عبدالله غره ذیقعده 951ق نسخ 23 شناسنامه ←
81
رضوی
مشهد
10043 حیدر بن احمد بن علی قاری ساوجی (تا پایان اطعمه و اشربه) 12 شعبان 952ق، بقیه به قلم محمد بن محمود بن خلیل الله قاضی در دهه دوم جمادی الثانی 960ق (ظاهراً) نسخ 313 شناسنامه ←
82
رضوی
مشهد
9991 حیدر بن احمد بن علی قاری ساوجی 1 رجب 953ق نسخ 298 شناسنامه ←
83
مرعشی
قم
1279 یحیی بن حسین بن علی بن ناصر بحرانی اوالی 11 شوال 957ق نسخ 231 شناسنامه ←
84
دانشگاه
تهران
6670 بی‌کاتب دوشنبه اوایل رجب 959ق (تاریخ نیمه نخستین) نسخ 285 شناسنامه ←
85
مدرسه باقریه
مشهد
34 بی‌کاتب محرم 960ق نستعلیق 338 شناسنامه ←
86
رضوی
مشهد
20445 مرتضی بن حسین بن مرتضی حسینی دوشنبه 4 شعبان 962ق نسخ 378 شناسنامه ←
87
رضوی
مشهد
2705 بی‌کاتب چهارشنبه 13 جمادی الاول 963ق نسخ 173 شناسنامه ←
88
مرکز احیاء
قم
1872 احمد بن حسین بن عبدالحسین بن ابراهیم بن ناصر بن جعفر بن موسی بن أبی الحسین هجری اوالی 3 رجب 966ق نسخ 227 شناسنامه ←
89
رضوی
مشهد
13855 محمد بن علی بن ناصر بن جابر طفیلی چهارشنبه 20 رجب 967ق نسخ 479 شناسنامه ←
90
هاشمی، نورالدین (خاندان)
شیراز
2 محمد شمس الدین رکن آبادی 9 شوال 970ق نسخ - شناسنامه ←