نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية

taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya
200 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/12766
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #12766
تاریخ و سده تألیف: 690 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 7، ص 108 تا 125
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچه‌ای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع می‌دهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سه‌شنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه »
سوابق و چاپ‌های اثر
طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682) حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890) المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13) حاشية تحرير الاحكام الشرعية فضيلة العلم و العالم شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375 مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده) ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1 کشف الحجب و الاستار ص 98 دنا 836/2-874 (202 نسخه) مشار عربی ص 163

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية / فقه / عربی taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya علامه حلی، حسن بن یوسف، 648-726 قمری ‘allāme-ye hellī, ḥasan ebn-e yūsof (1251-1326) تاریخ تألیف: 10 ربیع الاول 690-8 شوال 697ق یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچه‌ای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع می‌دهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سه‌شنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697. آغاز: بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه چاپ: طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص [الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375؛ مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده)؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1؛ کشف الحجب و الاستار ص 98؛ دنا 836/2-874 (202 نسخه)؛ مشار عربی ص 163] شرح و حواشی: 1- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682) 2- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890) 3- المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13) 4- حاشية تحرير الاحكام الشرعية 5- فضيلة العلم و العالم 6- شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية

نسخه‌های خطی این اثر

200 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
91
مرکز احیاء
قم
1276 محمد شمس الدین رکن ابادی 9 شوال 970ق نسخ 422 شناسنامه ←
92
مدرسه سلیمانیه
مشهد
22 بی‌کاتب 970ق نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←
93
ملک
تهران
1922 ابوالقاسم بن فضل حسینی نظامی دشتکی چهارشنبه 25 ربیع الثانی 972ق نسخ 426 شناسنامه ←
94
مدرسه سلطانی
کاشان
103 قاسم علی بن حاجی حسین قصاب استرآبادی 6 رجب 973ق (پایان قاعده اول) نسخ 232 شناسنامه ←
95
رضوی
مشهد
25646 الدولی، عبدالله بن جعفر 973ق نسخ - شناسنامه ←
96
شیخ علی حیدر (مکتبة)
مشهد
43 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، نسخ 333 شناسنامه ←
97
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
23ک بی‌کاتب 24 رمضان 974ق نسخ - شناسنامه ←
98
مجلس
تهران
5172 فضل بن محمد شریف جمعه 4 شعبان 974ق نستعلیق، نسخ 146 شناسنامه ←
99
مرعشی
قم
1639 محمد بن حیدر طهرانی 22 جمادی الثانی 975ق نسخ 261 شناسنامه ←
100
شفتی، مهدی
اصفهان
54 سید علی بن سید خلیفه حسینی 10 ربیع الثانی 975ق نسخ 124 شناسنامه ←
101
ملک
تهران
1373 بی‌کاتب 976ق نسخ 344 شناسنامه ←
102
رضوی
مشهد
2704 علی بن نورالدین السرعسی (كذا) ربیع الاول 978ق نسخ 292 شناسنامه ←
103
مرعشی
قم
8157 ابوالحسن بن رفیع الدین حسین حسینی رضوی نیمه ربیع الاول 982ق نسخ 566 شناسنامه ←
104
مرعشی
قم
3572 حسن بن علی بن عبدالله قهپانچی 14 شوال 983ق نسخ 422 شناسنامه ←
105
مرعشی
قم
1084 علی بن ابراهیم بن عبدالله بن ثامر بن علی اوانی بحرانی یک‌شنبه 21 جمادی الثانی 984ق نسخ 195 شناسنامه ←
106
عبدالعظیم
تهران
715/1 عبدالله بن علی بن حسین بن خزعل حسینی بحرانی نجفی سه‌شنبه 19 رجب 985ق نسخ 199 شناسنامه ←
107
مرعشی
قم
1008 بی‌کاتب غره رجب 987ق نستعلیق 253 شناسنامه ←
108
معصومیه
قم
63/1-6053 نصرالله بن ابراهیم بن مسعود شنبه 10 ربیع الثانی 989ق نسخ 364 شناسنامه ←
109
فرهاد معتمد
تهران
34 بی‌کاتب 25 ربیع الاول 996ق نستعلیق - شناسنامه ←
110
فیضیه
قم
488 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 313 شناسنامه ←
111
امام عصر
شیراز
338 عباد الله بن عبد الصمد حسینی کوبنانی سه‌شنبه 11 رجب سال 1066ق (جزء اول) و سه‌شنبه نیمه جمادی الاول 1067ق (جزء دوم) نستعلیق 221 شناسنامه ←
112
امام عصر
شیراز
103 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 120 شناسنامه ←
113
مجلس
تهران
16319 بی‌کاتب احتمالاً قرن 11 نستعلیق، نسخ 376 شناسنامه ←
114
مجلس
تهران
14862 بی‌کاتب 11 ربیع الثانی 1000ق نسخ 336 شناسنامه ←
115
مروی
تهران
488 بی‌کاتب قرن 10 و 11 - - شناسنامه ←
116
مجلس
تهران
5010 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 589 شناسنامه ←
117
رضوی
مشهد
17002 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←
118
گلپایگانی
قم
8845/2-59/65 ابوطالب بن محمد تقی طباطبائی یک‌شنبه 23 ربیع الاول 1236ق نسخ 8 شناسنامه ←
119
گلپایگانی
قم
269-2/89 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 562 شناسنامه ←
120
مرعشی
قم
6788 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 308 شناسنامه ←