شناسنامه کتابشناختی اثر
تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية
taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya
200
نسخه ثبتشده
از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/12766
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #12766
پدیدآور / مؤلف:
علامه حلی، حسن بن یوسف
تاریخ و سده تألیف:
690 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 7، ص 108
تا 125
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچهای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع میدهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سهشنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه »
سوابق و چاپهای اثر
طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890)
المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية
فضيلة العلم و العالم
شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375
مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده)
ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1
کشف الحجب و الاستار ص 98
دنا 836/2-874 (202 نسخه)
مشار عربی ص 163
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية / فقه / عربی
taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya
علامه حلی، حسن بن یوسف، 648-726 قمری
‘allāme-ye hellī, ḥasan ebn-e yūsof (1251-1326)
تاریخ تألیف: 10 ربیع الاول 690-8 شوال 697ق
یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچهای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع میدهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سهشنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697.
آغاز: بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه
چاپ: طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص
[الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375؛ مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده)؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1؛ کشف الحجب و الاستار ص 98؛ دنا 836/2-874 (202 نسخه)؛ مشار عربی ص 163]
شرح و حواشی:
1- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682)
2- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890)
3- المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13)
4- حاشية تحرير الاحكام الشرعية
5- فضيلة العلم و العالم
6- شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية
نسخههای خطی این اثر
200 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
|
335 | بیکاتب | قرن 9 | - | - | شناسنامه ← |
| 32 |
مرکز احیاء
قم
|
3234 و عکسی 2176 | بیکاتب | قرن 9 | نسخ | 391 | شناسنامه ← |
| 33 |
مجلس
تهران
|
7182 | بیکاتب | قرن 9 | نسخ | 154 | شناسنامه ← |
| 34 |
دانشگاه
تهران
|
2730 | بیکاتب | قرن 8 و 9 | نسخ | 13 | شناسنامه ← |
| 35 |
دانشگاه
تهران
|
6790 | بیکاتب | قرن 8 و 9 | نسخ | 561 | شناسنامه ← |
| 36 |
دانشگاه
تهران
|
2923 | بیکاتب | قرن 8 و 9 | نسخ | 160 | شناسنامه ← |
| 37 |
مرعشی
قم
|
272 | حسین بن عبدالله بن ترکی خلجی | پنجشنبه 8 جمادی الثانی 831ق | نسخ | 189 | شناسنامه ← |
| 38 |
مرعشی
قم
|
915 | حسن بن علی بن حسن النجار | 25 ربیع الثانی 833ق | نسخ | 235 | شناسنامه ← |
| 39 |
رضوی
مشهد
|
2277 | سلطان بن حسن حسینی قمی | رجب 833ق | نسخ | 235 | شناسنامه ← |
| 40 |
شاهچراغ
شیراز
|
419 | محمد بن محمد یقیع | 840ق | نسخ | 249 | شناسنامه ← |
| 41 |
مجلس
تهران
|
51 ط | حسن بن فخرالدین جرجانی | 12 صفر 847ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 42 |
مرعشی
قم
|
14865 | سعد بن اسکندر بن ناصر امامی طبری | 17 صفر 847ق | نسخ | 147 | شناسنامه ← |
| 43 |
مرعشی
قم
|
14866 | سعد بن اسکندر بن ناصر امامی طبری | 27 جمادی الثانی 847ق | نسخ | 197 | شناسنامه ← |
| 44 |
مرکز احیاء
قم
|
1218 | احمد بن حسین بن علی بن موسی رفاعی برقعانی | 846 و 847ق | نسخ | 249 | شناسنامه ← |
| 45 |
مجلس
تهران
|
51-طباطبائی | حسن بن فخرالدین جرجانی | 12 صفر 847ق | نسخ | 112 | شناسنامه ← |
| 46 |
گلپایگانی
قم
|
1323/2-8/33 | طعمه بن احمد بن عبدالله | جمعه رجب 853ق | نسخ | 285 | شناسنامه ← |
| 47 |
رضوی
مشهد
|
2276 | عماد بن علی جرجانی | سهشنبه 12 صفر 860ق | نسخ | 381 | شناسنامه ← |
| 48 |
مرعشی
قم
|
12836 | بیکاتب | 863ق | نسخ | 295 | شناسنامه ← |
| 49 |
مرعشی
قم
|
543 | احمد بن محمد بن علی حداد عاملی (جزء اول)، تا چهارشنبه ربیع الثانی 857، محمد بن احمد بن رکن (جزء دوم)، سهشنبه ششم جمادی الاول 865 | - | نسخ | 313 | شناسنامه ← |
| 50 |
دانشگاه
تهران
|
8168/1 | محمد بن محمد بن حسن بن علی بن محمد بن شرف | یکشنبه 21 جمادی الاول 868ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 51 |
دانشگاه
تهران
|
1516 | بیکاتب | قرن 9 و 10 | نسخ | 214 | شناسنامه ← |
| 52 |
گلپایگانی
قم
|
4951-25/41 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 309 | شناسنامه ← |
| 53 |
وزیری
یزد
|
386 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 431 | شناسنامه ← |
| 54 |
رضوی
مشهد
|
23325 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 413 | شناسنامه ← |
| 55 |
مدرسه سلطانی
کاشان
|
86 | بیکاتب | حدود قرن 10 | نستعلیق، نسخ | 359 | شناسنامه ← |
| 56 |
رضوی
مشهد
|
17001 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 245 | شناسنامه ← |
| 57 |
مجلس
تهران
|
5171 | فضل الله بن محمد بن حسن شریف | قرن 10 | نسخ | 175 | شناسنامه ← |
| 58 |
ملک
تهران
|
975 | عبدالکریم بن ابراهیم میسی عاملی | قرن 10 | نستعلیق، نسخ | 40 | شناسنامه ← |
| 59 |
فیضیه
قم
|
485 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 271 | شناسنامه ← |
| 60 |
مرعشی
قم
|
3822 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 510 | شناسنامه ← |