نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية

taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya
200 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/12766
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #12766
تاریخ و سده تألیف: 690 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 7، ص 108 تا 125
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچه‌ای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع می‌دهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سه‌شنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه »
سوابق و چاپ‌های اثر
طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682) حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890) المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13) حاشية تحرير الاحكام الشرعية فضيلة العلم و العالم شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375 مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده) ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1 کشف الحجب و الاستار ص 98 دنا 836/2-874 (202 نسخه) مشار عربی ص 163

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية / فقه / عربی taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya علامه حلی، حسن بن یوسف، 648-726 قمری ‘allāme-ye hellī, ḥasan ebn-e yūsof (1251-1326) تاریخ تألیف: 10 ربیع الاول 690-8 شوال 697ق یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچه‌ای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع می‌دهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سه‌شنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697. آغاز: بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه چاپ: طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص [الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375؛ مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده)؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1؛ کشف الحجب و الاستار ص 98؛ دنا 836/2-874 (202 نسخه)؛ مشار عربی ص 163] شرح و حواشی: 1- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682) 2- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890) 3- المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13) 4- حاشية تحرير الاحكام الشرعية 5- فضيلة العلم و العالم 6- شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية

نسخه‌های خطی این اثر

200 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
335 بی‌کاتب قرن 9 - - شناسنامه ←
32
مرکز احیاء
قم
3234 و عکسی 2176 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 391 شناسنامه ←
33
مجلس
تهران
7182 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 154 شناسنامه ←
34
دانشگاه
تهران
2730 بی‌کاتب قرن 8 و 9 نسخ 13 شناسنامه ←
35
دانشگاه
تهران
6790 بی‌کاتب قرن 8 و 9 نسخ 561 شناسنامه ←
36
دانشگاه
تهران
2923 بی‌کاتب قرن 8 و 9 نسخ 160 شناسنامه ←
37
مرعشی
قم
272 حسین بن عبدالله بن ترکی خلجی پنج‌شنبه 8 جمادی الثانی 831ق نسخ 189 شناسنامه ←
38
مرعشی
قم
915 حسن بن علی بن حسن النجار 25 ربیع الثانی 833ق نسخ 235 شناسنامه ←
39
رضوی
مشهد
2277 سلطان بن حسن حسینی قمی رجب 833ق نسخ 235 شناسنامه ←
40
شاهچراغ
شیراز
419 محمد بن محمد یقیع 840ق نسخ 249 شناسنامه ←
41
مجلس
تهران
51 ط حسن بن فخرالدین جرجانی 12 صفر 847ق نسخ - شناسنامه ←
42
مرعشی
قم
14865 سعد بن اسکندر بن ناصر امامی طبری 17 صفر 847ق نسخ 147 شناسنامه ←
43
مرعشی
قم
14866 سعد بن اسکندر بن ناصر امامی طبری 27 جمادی الثانی 847ق نسخ 197 شناسنامه ←
44
مرکز احیاء
قم
1218 احمد بن حسین بن علی بن موسی رفاعی برقعانی 846 و 847ق نسخ 249 شناسنامه ←
45
مجلس
تهران
51-طباطبائی حسن بن فخرالدین جرجانی 12 صفر 847ق نسخ 112 شناسنامه ←
46
گلپایگانی
قم
1323/2-8/33 طعمه بن احمد بن عبدالله جمعه رجب 853ق نسخ 285 شناسنامه ←
47
رضوی
مشهد
2276 عماد بن علی جرجانی سه‌شنبه 12 صفر 860ق نسخ 381 شناسنامه ←
48
مرعشی
قم
12836 بی‌کاتب 863ق نسخ 295 شناسنامه ←
49
مرعشی
قم
543 احمد بن محمد بن علی حداد عاملی (جزء اول)، تا چهارشنبه ربیع الثانی 857، محمد بن احمد بن رکن (جزء دوم)، سه‌شنبه ششم جمادی الاول 865 - نسخ 313 شناسنامه ←
50
دانشگاه
تهران
8168/1 محمد بن محمد بن حسن بن علی بن محمد بن شرف یک‌شنبه 21 جمادی الاول 868ق نسخ - شناسنامه ←
51
دانشگاه
تهران
1516 بی‌کاتب قرن 9 و 10 نسخ 214 شناسنامه ←
52
گلپایگانی
قم
4951-25/41 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 309 شناسنامه ←
53
وزیری
یزد
386 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 431 شناسنامه ←
54
رضوی
مشهد
23325 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 413 شناسنامه ←
55
مدرسه سلطانی
کاشان
86 بی‌کاتب حدود قرن 10 نستعلیق، نسخ 359 شناسنامه ←
56
رضوی
مشهد
17001 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 245 شناسنامه ←
57
مجلس
تهران
5171 فضل الله بن محمد بن حسن شریف قرن 10 نسخ 175 شناسنامه ←
58
ملک
تهران
975 عبدالکریم بن ابراهیم میسی عاملی قرن 10 نستعلیق، نسخ 40 شناسنامه ←
59
فیضیه
قم
485 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 271 شناسنامه ←
60
مرعشی
قم
3822 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 510 شناسنامه ←