محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
شرح معما
مؤلف: ناشناخته
دانش‌سرای عالی-کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی • ش: 199/2
فنخا: ج 20، ص 712
شرح معما
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 710/1
فنخا: ج 20، ص 713
شرح معمیات
مؤلف: خواجگی شیرازی، محمد بن احمد
دانش‌سرای عالی - کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی • ش: 109/6
فنخا: ج 20، ص 713
شرح معمیات
مؤلف: نونداکی، محمد بن علی
دانشگاه • ش: 4317
فنخا: ج 20، ص 714
شرح معمیات
مؤلف: نونداکی، محمد بن علی
ملک • ش: 925
فنخا: ج 20، ص 714
شرح معمیات
مؤلف: نونداکی، محمد بن علی
حقوق • ش: 281 - ج
فنخا: ج 20، ص 714
شرح معمیات
مؤلف: نونداکی، محمد بن علی
ملک • ش: 2339
فنخا: ج 20، ص 714
شرح معميات
مؤلف: قزوینی، محمد نصیر بن حاجی خلف
دانشگاه • ش: 4387/4
فنخا: ج 20، ص 714
شرح معميات
مؤلف: ناشناخته
مجلس • ش: 67/1
فنخا: ج 20، ص 714
شرح معميات
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 7556/6
فنخا: ج 20، ص 715
شرح معنی العشق
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 4057/135
فنخا: ج 20، ص 715
شرح معنی الفيلسوف
مؤلف: قطب الدین رازی، محمد بن محمد
ملک • ش: 2842/78
فنخا: ج 20، ص 715
شرح معیار الاشعار
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 2988
فنخا: ج 20، ص 716
شرح مغمضات القرآن
مؤلف: ناشناخته
مدرسه زنگنه • ش: 7
فنخا: ج 20، ص 717
شرح المغنی فی النحو
مؤلف: میلانی، محمد بن عبدالرحیم
دانشگاه • ش: 9508/1
فنخا: ج 20، ص 718
شرح المغنی فی النحو
مؤلف: میلانی، محمد بن عبدالرحیم
سپهسالار • ش: 6995
فنخا: ج 20، ص 719
شرح المغنی فی النحو
مؤلف: میلانی، محمد بن عبدالرحیم
سپهسالار • ش: 6997
فنخا: ج 20، ص 719
شرح المغنی فی النحو
مؤلف: میلانی، محمد بن عبدالرحیم
مجلس • ش: 4318
فنخا: ج 20، ص 719
شرح مفاتیح الدریة
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 6412/3-عکس
فنخا: ج 20، ص 721
شرح مفاتیح الشرایع
مؤلف: کاشانی، محمد بن مرتضی
سپهسالار • ش: 6134
فنخا: ج 20، ص 721
شرح مفاتیح الشرایع
مؤلف: استرآبادی، محمد صالح بن محمد مؤمن
دانشگاه • ش: 7664
فنخا: ج 20، ص 721
شرح مفاتیح الشرایع
مؤلف: استرآبادی، محمد صالح بن محمد مؤمن
مجلس • ش: 5306/1
فنخا: ج 20، ص 722
شرح مفاتیح الشرایع
مؤلف: مؤمن کاشانی، محمد هادی بن مرتضی
دانشگاه • ش: 714
فنخا: ج 20، ص 723
شرح مفاتیح الشرایع
مؤلف: مؤمن کاشانی، محمد هادی بن مرتضی
خانقاه احمدیه • ش: 264
فنخا: ج 20، ص 724

گزارش اشکال یا پیشنهاد