محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
شرح مصادرات اقلیدس
مؤلف: ابن هیثم، حسن بن حسن
ملک • ش: 594/6
فنخا: ج 20، ص 695
شرح مصباح الشریعة و مفتاح الحقیقة
مؤلف: رانکوئی، عبدالرزاق بن ملا میر
جامع کبیر • ش: 92
فنخا: ج 20، ص 695
شرح مصباح الشریعة و مفتاح الحقیقة
مؤلف: رانکوئی، عبدالرزاق بن ملا میر
دانشگاه • ش: 2476-ف
فنخا: ج 20، ص 695
شرح مصباح الشریعة و مفتاح الحقیقة
مؤلف: رانکوئی، عبدالرزاق بن ملا میر
الهیات • ش: 3
فنخا: ج 20، ص 696
شرح مصباح الشریعة و مفتاح الحقیقة
مؤلف: رانکوئی، عبدالرزاق بن ملا میر
دانشگاه • ش: 2588-ف
فنخا: ج 20، ص 696
شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 2712/7-ف
فنخا: ج 20، ص 696
شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 10760/6
فنخا: ج 20، ص 696
شرح مطالع الانوار
مؤلف: اباوردی، حسن بن علی
فرید تنکابنی، عبدالوهاب • ش: 38/5
فنخا: ج 20، ص 699
شرح المطول
مؤلف: ناشناخته
اصغر زاده • ش: 40
فنخا: ج 20، ص 700
شرح معالم الاصول
مؤلف: شیروانی، محمد بن حسن
دانشگاه • ش: 5367
فنخا: ج 20، ص 701
شرح معالم الاصول
مؤلف: شیروانی، محمد بن حسن
مجلس • ش: 5397
فنخا: ج 20، ص 701
شرح معالم الاصول
مؤلف: شیروانی، محمد بن حسن
دانشگاه • ش: 4160
فنخا: ج 20، ص 702
شرح معالم الاصول
مؤلف: شیروانی، محمد بن حسن
چهل ستون • ش: 285/1
فنخا: ج 20، ص 703
شرح معالم الاصول
مؤلف: شیروانی، محمد بن حسن
مدرسه خیرات خان • ش: 94/2
فنخا: ج 20، ص 703
شرح معالم الاصول
مؤلف: فاضل هندی، محمد بن حسن
الهیات • ش: 199
فنخا: ج 20، ص 704
شرح معاملات
مؤلف: ناشناخته
انجمن آثار و مفاخر فرهنگی • ش: 17
فنخا: ج 20، ص 709
شرح معانی کتاب الحماسة
مؤلف: نمری، حسین بن علی
دانشگاه • ش: 273/2-ف
فنخا: ج 20، ص 709
شرح معایب النفس و مداواتها
مؤلف: سلمی، محمد بن حسین
دانشگاه • ش: 195/131-ف
فنخا: ج 20، ص 709
شرح المعتقدات الکاشف عن المعضلات
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 8586
فنخا: ج 20، ص 709
شرح المعجم فی تاریخ ملوک العجم
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 6412/6
فنخا: ج 20، ص 710
شرح المعلقة لامرئ القیس
مؤلف: داور شیرازی، مفید بن محمد نبی
مجلس • ش: 179/2
فنخا: ج 20، ص 711
شرح معما
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 3830/1
فنخا: ج 20، ص 711
شرح معما
مؤلف: ناشناخته
دانش‌سرای عالی - کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرگانی • ش: 109/3
فنخا: ج 20، ص 711
شرح معما
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 7476
فنخا: ج 20، ص 712

گزارش اشکال یا پیشنهاد