محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
شرح مراح الارواح
مؤلف: ناشناخته
عاطفی، حسن • ش: بدون شماره
فنخا: ج 20، ص 682
شرح مراح الارواح
مؤلف: ناشناخته
مهدوی • ش: 353/2
فنخا: ج 20، ص 682
شرح مراح الارواح
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 7585/1
فنخا: ج 20، ص 682
شرح مرموزات و جوهر و عرض عطار
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 472/1-ف
فنخا: ج 20، ص 683
شرح مرموز الحكمة
مؤلف: نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد
الهیات • ش: 242/39
فنخا: ج 20، ص 683
شرح مرموز الحكمة
مؤلف: نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد
سپهسالار • ش: 2912/19
فنخا: ج 20، ص 683
شرح مسأله زنبوریه
مؤلف: اعتضادالسلطنه، علیقلی بن فتحعلی
ملک • ش: 6151/62
فنخا: ج 20، ص 683
شرح مسائل حنین بن اسحاق
مؤلف: ناشناخته
میر حسینا قزوینی • ش: 131
فنخا: ج 20، ص 683
شرح مسائل یعم البلوی بها و تکثر الحاجة اليها
مؤلف: شیروانی، حیدر علی بن محمد
دانشگاه • ش: 4292/6
فنخا: ج 20، ص 683
شرح مستوجبة المحامد فی شرح خاتم ابی حامد
مؤلف: ناشناخته
مفتاح • ش: 460/13
فنخا: ج 20، ص 684
شرح مشارق الانوار النبوية فی صحاح الاخبار المصطفوية
مؤلف: طاووسی، یحیی بن عبداللطیف
ملک • ش: 2418
فنخا: ج 20، ص 685
شرح المشاعر
مؤلف: تنکابنی، حسین بن ابراهیم
خاوری (دکتر) • ش: 10/1
فنخا: ج 20، ص 685
شرح المشاعر
مؤلف: احسائی، احمد بن زین الدین
ملک • ش: 2542
فنخا: ج 20، ص 685
شرح المشاعر
مؤلف: احسائی، احمد بن زین الدین
ملک • ش: 2442
فنخا: ج 20، ص 686
شرح المشاعر
مؤلف: لاهیجی، محمد جعفر بن محمد صادق
دانشگاه تهران • ش: 348 و 1505ف
فنخا: ج 20، ص 687
شرح المشاعر
مؤلف: لاهیجی، محمد جعفر بن محمد صادق
ملک • ش: 4658/1
فنخا: ج 20، ص 688
شرح المشاعر
مؤلف: لاهیجی، محمد جعفر بن محمد صادق
دانشگاه • ش: 383
فنخا: ج 20، ص 688
شرح مشكاة المصابيح
مؤلف: ناشناخته
آصف پور • ش: بدون شماره
فنخا: ج 20، ص 688
شرح مشکلات اعراب القرآن
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 1441
فنخا: ج 20، ص 689
شرح مشکلات الفتوحات المکیة
مؤلف: جیلانی، عبدالکریم بن ابراهیم
مجلس • ش: 4543
فنخا: ج 20، ص 690
شرح مشکلات الفتوحات المکیة
مؤلف: جیلانی، عبدالکریم بن ابراهیم
انجمن آثار و مفاخر فرهنگی • ش: 32/3
فنخا: ج 20، ص 691
شرح مشیخة التهذیب
مؤلف: حسینی علوی، محمد اشرف بن عبدالحسیب
دانشگاه • ش: 3530
فنخا: ج 20، ص 691
شرح مشيخة من لا يحضره الفقية
مؤلف: مجلسی، محمد تقی بن مقصود علی
مجلس • ش: 4526
فنخا: ج 20، ص 692
شرح مشيخة من لا يحضره الفقية
مؤلف: مجلسی، محمد تقی بن مقصود علی
مجلس • ش: 4531
فنخا: ج 20، ص 693

گزارش اشکال یا پیشنهاد