محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
شرح قصيدة دعبل التائية
مؤلف: فارسی، محمد بن محمد
دانشگاه • ش: 7205/2
فنخا: ج 20، ص 386
شرح قصيدة دعبل التائیة
مؤلف: ناشناخته
مجلس • ش: 4578
فنخا: ج 20، ص 387
شرح قصيدة ذى الرمة
مؤلف: امامی هروی، محمد بن ابی بکر
ادبیات • ش: 66/2ـ د
فنخا: ج 20، ص 388
شرح القصیدة الرثائیة
مؤلف: ناشناخته
سپهسالار • ش: 7552/4
فنخا: ج 20، ص 389
شرح قصیدة الروحانیة
مؤلف: سمرقندی، محمد بن اشرف
ملک • ش: 1864/16
فنخا: ج 20، ص 390
شرح قصیدة الروحانیة
مؤلف: سمرقندی، محمد بن اشرف
ادبیات • ش: 90/7 - د
فنخا: ج 20، ص 390
شرح قصيدة سينية عياذية
مؤلف: ناشناخته
سپهسالار • ش: 7533/4
فنخا: ج 20، ص 391
شرح القصيدة الشاطبية
مؤلف: ناشناخته
سپهسالار • ش: 8190/7
فنخا: ج 20، ص 392
شرح قصيدة الطنطرانية
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 2625/1
فنخا: ج 20، ص 393
شرح قصيدة الطنطرانية
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 1920/10
فنخا: ج 20، ص 393
شرح القصيدة الطنطرانية
مؤلف: داغستانی، عبدالرحیم بن عمر
دانشگاه • ش: 4354/2
فنخا: ج 20، ص 394
شرح القصيدة الطنطرانية
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 1724/5
فنخا: ج 20، ص 394
شرح القصيدة الطنطرانية
مؤلف: ناشناخته
لغت نامه دهخدا • ش: 59/11
فنخا: ج 20، ص 394
شرح القصيدة الطنطرانية
مؤلف: ناشناخته
مهدوی • ش: 592/6
فنخا: ج 20، ص 394
شرح القصيدة الطنطرانية
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 5910/8 و 2803/8-ف
فنخا: ج 20، ص 395
شرح القصيدة الطنطرانية
مؤلف: ناشناخته
سپهسالار • ش: 3325/3
فنخا: ج 20، ص 395
شرح القصيدة الطنطرانية
مؤلف: ناشناخته
مفتاح • ش: 1088
فنخا: ج 20، ص 396
شرح قصيدة عبدالعزیز بن تمام
مؤلف: مقاماتی، محمد بن تمیم
دانشگاه • ش: 2025/2
فنخا: ج 20، ص 396
شرح قصیدة عبدالعزیز بن تمام
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 9731/5
فنخا: ج 20، ص 397
شرح قصیدة عبدونیة
مؤلف: ابن بدرون، عبدالملک بن عبدالله
دانش‌سرای عالی-کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی • ش: 101
فنخا: ج 20، ص 398
شرح قصیدة عبدونیة
مؤلف: ابن بدرون، عبدالملک بن عبدالله
ملک • ش: 6162
فنخا: ج 20، ص 398
شرح قصيدة العروس
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 1098/3
فنخا: ج 20، ص 399
شرح قصیده علامه مصری
مؤلف: گوهری هروی، محمدابراهیم بن آقابابا
ملک • ش: 6449/4
فنخا: ج 20، ص 399
شرح القصيدة العينية
مؤلف: صوفی، عبدالله بن عبدالرحمن
مهدوی • ش: 475/2
فنخا: ج 20، ص 400

گزارش اشکال یا پیشنهاد