محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
شرح قصيدة البردة
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 4446 و 6184-ف
فنخا: ج 20، ص 366
شرح قصيدة البردة
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 1972/1
فنخا: ج 20، ص 366
شرح قصيدة البردة
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 952/9
فنخا: ج 20، ص 367
شرح القصيدة التائية في التذكير
مؤلف: حلبی، ابراهیم بن محمد
مطالعات فرهنگی • ش: 2334F
فنخا: ج 20، ص 368
شرح قصیده جامی
مؤلف: نقشبندی، محمد مراد بن عبدالحلیم
دانشگاه • ش: 9007/4
فنخا: ج 20، ص 368
شرح القصيدة الحائية الحميرية
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 6170/1
فنخا: ج 20، ص 369
شرح قصيدة الحرباوية
مؤلف: بلطی، عثمان بن عیسی
دانشگاه • ش: 5045/3-ف
فنخا: ج 20، ص 370
شرح قصيدة الحميري
مؤلف: فارسی، محمد بن محمد
دانشگاه • ش: 7205/1
فنخا: ج 20، ص 371
شرح قصيدة الحمیری
مؤلف: محمد حسین بن محمد ابراهیم
وزیری • ش: 4034/3
فنخا: ج 20، ص 372
شرح قصيدة الحمیری
مؤلف: برغانی، محمد صالح بن محمد
مجلس • ش: 5146/1
فنخا: ج 20، ص 373
شرح قصيدة الحمیری
مؤلف: هزارجریبی، محمد قاسم بن محمد رضا
الهیات • ش: 181/3
فنخا: ج 20، ص 376
شرح قصيدة الحميرى
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 792/3
فنخا: ج 20، ص 377
شرح قصيدة الحميري البائية
مؤلف: علم الهدی، علی بن حسین
دانشگاه • ش: 6357/3
فنخا: ج 20، ص 377
شرح قصيدة الحميري البائية
مؤلف: علم الهدی، علی بن حسین
دانشگاه • ش: 6688/3
فنخا: ج 20، ص 377
شرح قصيدة الحميري البائية
مؤلف: علم الهدی، علی بن حسین
ملک • ش: 1769/1
فنخا: ج 20، ص 378
شرح قصیده حولیه
مؤلف: جوهری تبریزی، عبدالله
دانشگاه • ش: 3290
فنخا: ج 20، ص 380
شرح قصيدة حياة القلوب
مؤلف: کاشانی، احمد بن محسن
گوهرشاد • ش: 1084/1
فنخا: ج 20، ص 380
شرح قصيدة حياة القلوب
مؤلف: کاشانی، احمد بن محسن
دانشگاه • ش: 2921
فنخا: ج 20، ص 381
شرح قصیده خاقانی
مؤلف: ناشناخته
مفتاح • ش: 615/1
فنخا: ج 20، ص 381
شرح قصيدة الخمریة
مؤلف: قیصری، داود بن محمود
دانشگاه • ش: 612/29-ف
فنخا: ج 20، ص 382
شرح قصيدة الخمریة
مؤلف: قیصری، داود بن محمود
دانشگاه • ش: 3774/2-ف و 3773/2-ف
فنخا: ج 20، ص 382
شرح قصيدة الخمریة
مؤلف: قیصری، داود بن محمود
ثقة الاسلام • ش: 23/2
فنخا: ج 20، ص 382
شرح قصيدة الخمرية لابن فارض
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 3774/3-ف و 3773/3-ف
فنخا: ج 20، ص 385
شرح قصيدة الخمرية لابن فارض
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 6412/4
فنخا: ج 20، ص 385

گزارش اشکال یا پیشنهاد