محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
شرح قصيدة لامية العجم
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 1807/8
فنخا: ج 20، ص 412
شرح قصيدة لامية العجم
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 6399/2
فنخا: ج 20، ص 412
شرح قصيدة لامية العجم
مؤلف: ناشناخته
لغت نامه دهخدا • ش: 91/2
فنخا: ج 20، ص 413
شرح قصيدة لامية العجم
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 5045/9-ف
فنخا: ج 20، ص 413
شرح قصيدة لامية العرب
مؤلف: نخجوانی، مؤید بن عبداللطیف
ادبیات • ش: 171/4
فنخا: ج 20، ص 413
شرح قصيدة لامية العرب
مؤلف: نخجوانی، مؤید بن عبداللطیف
سپهسالار • ش: 3296/3
فنخا: ج 20، ص 414
شرح قصيدة لامية العرب
مؤلف: نخجوانی، مؤید بن عبداللطیف
مجلس • ش: 4807/2
فنخا: ج 20، ص 414
شرح قصيدة لامية العرب
مؤلف: ناشناخته
مهدوی • ش: 592/20
فنخا: ج 20، ص 414
شرح قصيدة لامية العرب
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 6973/4
فنخا: ج 20، ص 414
شرح قصيدة لامية العرب
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 1802/5
فنخا: ج 20، ص 415
شرح قصيدة لامية العرب
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 1802/7
فنخا: ج 20، ص 415
شرح قصيدة لامية العرب
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 6051/1
فنخا: ج 20، ص 415
شرح قصيدة لامية العرب
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 6399/1
فنخا: ج 20، ص 415
شرح قصيدة لامية العرب
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 4505/4
فنخا: ج 20، ص 415
شرح قصيدة لامية العرب
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 6394/2
فنخا: ج 20، ص 416
شرح قصیده مصنوع
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 8458/1
فنخا: ج 20، ص 418
شرح قصیده معجزات
مؤلف: حسینی هروی، حسین بن غیاث الدین
دانشگاه • ش: 3088/1
فنخا: ج 20، ص 418
شرح القصيدة المقصورة
مؤلف: کماری، محمد بن سلمان
مجلس • ش: 4636/1
فنخا: ج 20، ص 418
شرح قصیدة المقصور و الممدود
مؤلف: ابن انباری، محمد بن قاسم
مجلس • ش: 5138/65
فنخا: ج 20، ص 419
شرح القصيدة الميمونة المسماة بالربوبية
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 5877/2
فنخا: ج 20، ص 420
شرح القصيدة الميمية
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 6170/2
فنخا: ج 20، ص 420
شرح القصيدة الميمية
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 4505/7
فنخا: ج 20، ص 420
شرح قصيدة الميمية
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 9183/22
فنخا: ج 20، ص 420
شرح القصيدة الميمية للفرزدق
مؤلف: خوئی، مصطفی بن محمد
دانشگاه • ش: 5534
فنخا: ج 20، ص 421

گزارش اشکال یا پیشنهاد