شناسنامه کتابشناختی اثر
النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر
an-nāfi‘ yawm-al ḥašr fī š.-il bāb-il ḥādī ‘ašar
429
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/66471
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #66471
پدیدآور / مؤلف:
فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله
تاریخ و سده تألیف:
802 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 32، ص 749
تا 771
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و همتراز:
شرح باب حادی عشر
(š.-i bāb-i ḥādī ‘ašar)
اهدا / به درخواست:
علی بن ابی المرجح علوی حسینی
اثر مرتبط / وابسته به:
الباب الحادی عشر = باب حادی عشر؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726ق)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
علامه حلی به درخواست وزیر محمد بن محمود گوهدهی کتاب «مصباح المتهجد» شیخ طوسی (-460ق) را در ده باب تلخیص کرد و نام آن را «منهاج الصلاح فی مختصر المصباح» نهاد. سپس باب یازدهمی در اصول دین به نام «الباب الحادی عشر فیما یجب علی عامة المكلفين من معرفة اصول الدین» به آن اضافه نمود. فاضل مقداد این باب را با عناوین «قال - اقول» شرح نمودهکه کتاب حاضر میباشد و مورد استقبال اهل دانش قرار گرفته و جزء کتب درس مقدماتی عقاید شیعه به شمار میرود.(صدرائی خوئی)
آغاز اثر
« بسملة.الحمدلله الذى دل علی وجوده افتقار الممكنات و علی قدرته و علمه احكام المصنوعات. المتعالى عن مشابهة ... نحمده حمداً يملاء الارض و السماوات ... تعاقب الآنات اما بعد فان الله لم يخلق العالم عبثا فيكون من اللاعبين ... فمن تلك المقدمات، المقدمة الموسومة بالباب الحادی عشر من تصانیف شیخنا ... جمال الدین ابی منصور الحسن بن مطهر ... و كان قد سلف منی ... ان كتبت شیئا يعين علی حلها ... و سميته النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر ... قال: الباب الحادی عشر فیما یجب علی عامه ... »
انجام اثر
« لكن المرجو من الله تعالى ان ينفع به كما نفع بأصله و أن يجعله خالصا لوجهه، إنه سميع مجيب و صلى الله على محمد و آله أجمعين. »
سوابق و چاپهای اثر
ایران، 1296ق، سنگی، جیبی، 77ص (1-77)؛ ایران، تبریز، دار الطباعه حاجی ابراهیم، 1310ق، سنگی، جیبی، 66 ص، به سعی و اهتمام حاج احمد آقا بن حاجی ابراهیم تبریزی.(صص 1-66)؛ ایران، 1347ق، سنگی، جیبی، 68ص(1-67)؛ ایران، تهران، 1271ق، سنگی، جیبی؛ ایران، تهران، 1320ق، سنگی، جیبی، 70ص (1-70)؛ ایران، تبریز، 1297ق، سنگی، جیبی، 64ص، (صص1-64)؛ ایران، تهران، مرکز نشر الکتاب، 1370ق، سنگی، جیبی، 64ص، به اهتمام حسن مصطفوی(چاپ گراوری ازروی نسخه چاپ تبریز،دارالطباعه حاجی ابراهیم،به خط عبدالرحيم بن محمد تقی تبریزی،1292)، (صص1-64)؛ هند، بمبئی، ناصری، 1319ق، سربی، به اهتمام حاجی سید محمد صاحب تاجر شیرازی و آقا غلامحسین صاحب تاجر لاری.
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشیة النافع یوم الحشر؛ آملی، عطاء الله بن مسیح (-10)
شرح النافع یوم الحشر فی شرح باب الحادی العشر؛ قمی، محمد طاهر بن محمد حسین (-1098ق)
تبصرة البشر فی شرح الباب الحادی عشر؛ شانه تراش شوشتری، محمد باقر بن محمد رضا (-12)
جامع در ترجمه نافع؛ شهرستانی، علی بن محمد حسین (1280-1344ق)
التعلیقة علی النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر؛ طواری یزدی، عباس بن محمد (-15)
الباب الحادی عشر (ترجمه)
مقتبس الاثر فی شرح الباب الحادی عشر
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 117/13 و 18/24 و 40/2 و 5/3 و 164/23 و 123/13 و 8/24
منهاج الصلاح و 117/13-123 و 18/24
ریحانة الأدب 283/4 و 82/4
معجم التراث الکلامی 350/5-351
مكتبة امیرالمؤمنین 453/4
دنا 10: 440-452 (384 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر = شرح باب حادی عشر / کلام و اعتقادات / عربی
an-nāfi‘ yawm-al ḥašr fī š.-il bāb-il ḥādī ‘ašar = š.-i bāb-i ḥādī ‘ašar
فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله، - 826 قمری
fāzel-e meqdād, meqdād ebn-e ‘abd-ol-lāh(- 1423)
وابسته به: الباب الحادی عشر = باب حادی عشر؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726ق)
به درخواست: علی بن ابی المرجح علوی حسینی
تاریخ تألیف: صفر 802ق
علامه حلی به درخواست وزیر محمد بن محمود گوهدهی کتاب «مصباح المتهجد» شیخ طوسی (-460ق) را در ده باب تلخیص کرد و نام آن را «منهاج الصلاح فی مختصر المصباح» نهاد. سپس باب یازدهمی در اصول دین به نام «الباب الحادی عشر فیما یجب علی عامة المكلفين من معرفة اصول الدین» به آن اضافه نمود. فاضل مقداد این باب را با عناوین «قال - اقول» شرح نمودهکه کتاب حاضر میباشد و مورد استقبال اهل دانش قرار گرفته و جزء کتب درس مقدماتی عقاید شیعه به شمار میرود.(صدرائی خوئی)
آغاز: بسملة.الحمدلله الذى دل علی وجوده افتقار الممكنات و علی قدرته و علمه احكام المصنوعات. المتعالى عن مشابهة ... نحمده حمداً يملاء الارض و السماوات ... تعاقب الآنات اما بعد فان الله لم يخلق العالم عبثا فيكون من اللاعبين ... فمن تلك المقدمات، المقدمة الموسومة بالباب الحادی عشر من تصانیف شیخنا ... جمال الدین ابی منصور الحسن بن مطهر ... و كان قد سلف منی ... ان كتبت شیئا يعين علی حلها ... و سميته النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر ... قال: الباب الحادی عشر فیما یجب علی عامه ...
انجام: لكن المرجو من الله تعالى ان ينفع به كما نفع بأصله و أن يجعله خالصا لوجهه، إنه سميع مجيب و صلى الله على محمد و آله أجمعين.
چاپ: ایران، 1296ق، سنگی، جیبی، 77ص (1-77)؛ ایران، تبریز، دار الطباعه حاجی ابراهیم، 1310ق، سنگی، جیبی، 66 ص، به سعی و اهتمام حاج احمد آقا بن حاجی ابراهیم تبریزی.(صص 1-66)؛ ایران، 1347ق، سنگی، جیبی، 68ص(1-67)؛ ایران، تهران، 1271ق، سنگی، جیبی؛ ایران، تهران، 1320ق، سنگی، جیبی، 70ص (1-70)؛ ایران، تبریز، 1297ق، سنگی، جیبی، 64ص، (صص1-64)؛ ایران، تهران، مرکز نشر الکتاب، 1370ق، سنگی، جیبی، 64ص، به اهتمام حسن مصطفوی(چاپ گراوری ازروی نسخه چاپ تبریز،دارالطباعه حاجی ابراهیم،به خط عبدالرحيم بن محمد تقی تبریزی،1292)، (صص1-64)؛ هند، بمبئی، ناصری، 1319ق، سربی، به اهتمام حاجی سید محمد صاحب تاجر شیرازی و آقا غلامحسین صاحب تاجر لاری.
[الذریعة 117/13 و 18/24 و 40/2 و 5/3 و 164/23 و 123/13 و 8/24؛ منهاج الصلاح و 117/13-123 و 18/24؛ ریحانة الأدب 283/4 و 82/4؛ معجم التراث الکلامی 350/5-351؛ مكتبة امیرالمؤمنین 453/4؛ دنا 10: 440-452 (384 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- حاشیة النافع یوم الحشر؛ آملی، عطاء الله بن مسیح (-10)
2- شرح النافع یوم الحشر فی شرح باب الحادی العشر؛ قمی، محمد طاهر بن محمد حسین (-1098ق)
3- تبصرة البشر فی شرح الباب الحادی عشر؛ شانه تراش شوشتری، محمد باقر بن محمد رضا (-12)
4- جامع در ترجمه نافع؛ شهرستانی، علی بن محمد حسین (1280-1344ق)
5- التعلیقة علی النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر؛ طواری یزدی، عباس بن محمد (-15)
6- الباب الحادی عشر (ترجمه)
7- مقتبس الاثر فی شرح الباب الحادی عشر
نسخههای خطی این اثر
429 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مرکز احیاء
قم
|
3117/1 | بیکاتب | سهشنبه 28 جمادی الاول 800ق | نسخ | 50 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرکز احیاء
قم
|
2056/1 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 3 |
مرعشی
قم
|
6857/1 | بیکاتب | قرن 9 | نسخ | 48 | شناسنامه ← |
| 4 |
فاضل
خوانسار
|
13/2 | محمد بن علی بن علی | 9 صفر 854ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 5 |
مجلس
تهران
|
7232/3 | علی بن فخرالدین بن حسن بن نجم الدین بن ایوب الاعرج حسینی | 3 ذیحجه856ق | نسخ | 196 | شناسنامه ← |
| 6 |
مرکز احیاء
قم
|
108/2 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 7 |
مرعشی
قم
|
10576/3 | بیکاتب | اواخر رجب 873ق | - | - | شناسنامه ← |
| 8 |
مرعشی
قم
|
13160/4 | شامیر بن امیر خواجه استرآبادی | رجب 873ق | نسخ | 36 | شناسنامه ← |
| 9 |
ملی
تهران
|
2077/1 | کمال الدین علی خطیر | 4ربیع الاول892ق | نستعلیق | 39 | شناسنامه ← |
| 10 |
مدرسه غرب
همدان
|
4592/2 | فخر جهان دختر عبدالحسین | دوشنبه 12 رمضان896ق | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 11 |
صد و بیست و پنج نسخه
سبزوار
|
26/7 | مساعد بن علی شبانی | پنجشنبه 26شوال899ق | نسخ | 43 | شناسنامه ← |
| 12 |
مرعشی
قم
|
16353/5 | بیکاتب | حدود قرن 10 | نسخ | 20 | شناسنامه ← |
| 13 |
رضوی
مشهد
|
16486 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 14 |
مرعشی
قم
|
10668/2 | صالح بن عبد بن احمد السعدی | قرن 10 | - | 37 | شناسنامه ← |
| 15 |
گلپایگانی
قم
|
4226/2-21/146 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 23 | شناسنامه ← |
| 16 |
رضوی
مشهد
|
289 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 43 | شناسنامه ← |
| 17 |
مرعشی
قم
|
3323/1 | علی بن حسن | اواخر صفر 909ق | نستعلیق | 28 | شناسنامه ← |
| 18 |
مرعشی
قم
|
685/7 | بیکاتب | پنجشنبه اواخر ربیع الاول 910ق | نسخ | 43 | شناسنامه ← |
| 19 |
دانشگاه
تهران
|
8870/1 | بیکاتب | جمعه 14 ربیع الاول 930ق | - | 40 | شناسنامه ← |
| 20 |
الهیات
تهران
|
168/2 | گیلانی هرموزی جزایری، محمد بن علی | دوشنبه 21 شعبان 934ق | نسخ | 36 | شناسنامه ← |
| 21 |
مجلس
تهران
|
10070/19 | آملی، عطاء الله بن مسیح | 20 ربیع الثانی 934ق | نستعلیق | 25 | شناسنامه ← |
| 22 |
رضوی
کاشان
|
86/1 | نورالدین عبدالکاظم بن نورالدین | 942ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 23 |
فاضل قائینی
قم
|
بدون شماره | مقصود علی بن فضل الله | 955ق | - | - | شناسنامه ← |
| 24 |
مرعشی
قم
|
4961/1 | احمد بن شمس بن ناصر لیثی حلی | چهارشنبه 6 رمضان 960ق(تاریخ کتابت اشتباه و باید 960 باشد) | نسخ | 48 | شناسنامه ← |
| 25 |
سپهسالار
تهران
|
6357 | محمد بن احمد برکانی حسینی جامی | 1 ذیحجه 970ق | نسخ | 57 | شناسنامه ← |
| 26 |
ملک
تهران
|
1616/1 | احمد بن احمد حسینی تونی | اسفند جلالی 971ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 27 |
دانشگاه
تهران
|
7137 | اسماعیل بن حسین بن علی شاه | رمضان977ق | نستعلیق | 48 | شناسنامه ← |
| 28 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
663/1 | بیکاتب | ذیحجه 980ق | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 29 |
شاهچراغ
شیراز
|
493/6 | بیکاتب | 981ق | نسخ | 17 | شناسنامه ← |
| 30 |
علومی، شیخ علی
یزد
|
75 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |