شناسنامه کتابشناختی اثر
النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر
an-nāfi‘ yawm-al ḥašr fī š.-il bāb-il ḥādī ‘ašar
429
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/66471
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #66471
پدیدآور / مؤلف:
فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله
تاریخ و سده تألیف:
802 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 32، ص 749
تا 771
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و همتراز:
شرح باب حادی عشر
(š.-i bāb-i ḥādī ‘ašar)
اهدا / به درخواست:
علی بن ابی المرجح علوی حسینی
اثر مرتبط / وابسته به:
الباب الحادی عشر = باب حادی عشر؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726ق)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
علامه حلی به درخواست وزیر محمد بن محمود گوهدهی کتاب «مصباح المتهجد» شیخ طوسی (-460ق) را در ده باب تلخیص کرد و نام آن را «منهاج الصلاح فی مختصر المصباح» نهاد. سپس باب یازدهمی در اصول دین به نام «الباب الحادی عشر فیما یجب علی عامة المكلفين من معرفة اصول الدین» به آن اضافه نمود. فاضل مقداد این باب را با عناوین «قال - اقول» شرح نمودهکه کتاب حاضر میباشد و مورد استقبال اهل دانش قرار گرفته و جزء کتب درس مقدماتی عقاید شیعه به شمار میرود.(صدرائی خوئی)
آغاز اثر
« بسملة.الحمدلله الذى دل علی وجوده افتقار الممكنات و علی قدرته و علمه احكام المصنوعات. المتعالى عن مشابهة ... نحمده حمداً يملاء الارض و السماوات ... تعاقب الآنات اما بعد فان الله لم يخلق العالم عبثا فيكون من اللاعبين ... فمن تلك المقدمات، المقدمة الموسومة بالباب الحادی عشر من تصانیف شیخنا ... جمال الدین ابی منصور الحسن بن مطهر ... و كان قد سلف منی ... ان كتبت شیئا يعين علی حلها ... و سميته النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر ... قال: الباب الحادی عشر فیما یجب علی عامه ... »
انجام اثر
« لكن المرجو من الله تعالى ان ينفع به كما نفع بأصله و أن يجعله خالصا لوجهه، إنه سميع مجيب و صلى الله على محمد و آله أجمعين. »
سوابق و چاپهای اثر
ایران، 1296ق، سنگی، جیبی، 77ص (1-77)؛ ایران، تبریز، دار الطباعه حاجی ابراهیم، 1310ق، سنگی، جیبی، 66 ص، به سعی و اهتمام حاج احمد آقا بن حاجی ابراهیم تبریزی.(صص 1-66)؛ ایران، 1347ق، سنگی، جیبی، 68ص(1-67)؛ ایران، تهران، 1271ق، سنگی، جیبی؛ ایران، تهران، 1320ق، سنگی، جیبی، 70ص (1-70)؛ ایران، تبریز، 1297ق، سنگی، جیبی، 64ص، (صص1-64)؛ ایران، تهران، مرکز نشر الکتاب، 1370ق، سنگی، جیبی، 64ص، به اهتمام حسن مصطفوی(چاپ گراوری ازروی نسخه چاپ تبریز،دارالطباعه حاجی ابراهیم،به خط عبدالرحيم بن محمد تقی تبریزی،1292)، (صص1-64)؛ هند، بمبئی، ناصری، 1319ق، سربی، به اهتمام حاجی سید محمد صاحب تاجر شیرازی و آقا غلامحسین صاحب تاجر لاری.
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشیة النافع یوم الحشر؛ آملی، عطاء الله بن مسیح (-10)
شرح النافع یوم الحشر فی شرح باب الحادی العشر؛ قمی، محمد طاهر بن محمد حسین (-1098ق)
تبصرة البشر فی شرح الباب الحادی عشر؛ شانه تراش شوشتری، محمد باقر بن محمد رضا (-12)
جامع در ترجمه نافع؛ شهرستانی، علی بن محمد حسین (1280-1344ق)
التعلیقة علی النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر؛ طواری یزدی، عباس بن محمد (-15)
الباب الحادی عشر (ترجمه)
مقتبس الاثر فی شرح الباب الحادی عشر
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 117/13 و 18/24 و 40/2 و 5/3 و 164/23 و 123/13 و 8/24
منهاج الصلاح و 117/13-123 و 18/24
ریحانة الأدب 283/4 و 82/4
معجم التراث الکلامی 350/5-351
مكتبة امیرالمؤمنین 453/4
دنا 10: 440-452 (384 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر = شرح باب حادی عشر / کلام و اعتقادات / عربی
an-nāfi‘ yawm-al ḥašr fī š.-il bāb-il ḥādī ‘ašar = š.-i bāb-i ḥādī ‘ašar
فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله، - 826 قمری
fāzel-e meqdād, meqdād ebn-e ‘abd-ol-lāh(- 1423)
وابسته به: الباب الحادی عشر = باب حادی عشر؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726ق)
به درخواست: علی بن ابی المرجح علوی حسینی
تاریخ تألیف: صفر 802ق
علامه حلی به درخواست وزیر محمد بن محمود گوهدهی کتاب «مصباح المتهجد» شیخ طوسی (-460ق) را در ده باب تلخیص کرد و نام آن را «منهاج الصلاح فی مختصر المصباح» نهاد. سپس باب یازدهمی در اصول دین به نام «الباب الحادی عشر فیما یجب علی عامة المكلفين من معرفة اصول الدین» به آن اضافه نمود. فاضل مقداد این باب را با عناوین «قال - اقول» شرح نمودهکه کتاب حاضر میباشد و مورد استقبال اهل دانش قرار گرفته و جزء کتب درس مقدماتی عقاید شیعه به شمار میرود.(صدرائی خوئی)
آغاز: بسملة.الحمدلله الذى دل علی وجوده افتقار الممكنات و علی قدرته و علمه احكام المصنوعات. المتعالى عن مشابهة ... نحمده حمداً يملاء الارض و السماوات ... تعاقب الآنات اما بعد فان الله لم يخلق العالم عبثا فيكون من اللاعبين ... فمن تلك المقدمات، المقدمة الموسومة بالباب الحادی عشر من تصانیف شیخنا ... جمال الدین ابی منصور الحسن بن مطهر ... و كان قد سلف منی ... ان كتبت شیئا يعين علی حلها ... و سميته النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر ... قال: الباب الحادی عشر فیما یجب علی عامه ...
انجام: لكن المرجو من الله تعالى ان ينفع به كما نفع بأصله و أن يجعله خالصا لوجهه، إنه سميع مجيب و صلى الله على محمد و آله أجمعين.
چاپ: ایران، 1296ق، سنگی، جیبی، 77ص (1-77)؛ ایران، تبریز، دار الطباعه حاجی ابراهیم، 1310ق، سنگی، جیبی، 66 ص، به سعی و اهتمام حاج احمد آقا بن حاجی ابراهیم تبریزی.(صص 1-66)؛ ایران، 1347ق، سنگی، جیبی، 68ص(1-67)؛ ایران، تهران، 1271ق، سنگی، جیبی؛ ایران، تهران، 1320ق، سنگی، جیبی، 70ص (1-70)؛ ایران، تبریز، 1297ق، سنگی، جیبی، 64ص، (صص1-64)؛ ایران، تهران، مرکز نشر الکتاب، 1370ق، سنگی، جیبی، 64ص، به اهتمام حسن مصطفوی(چاپ گراوری ازروی نسخه چاپ تبریز،دارالطباعه حاجی ابراهیم،به خط عبدالرحيم بن محمد تقی تبریزی،1292)، (صص1-64)؛ هند، بمبئی، ناصری، 1319ق، سربی، به اهتمام حاجی سید محمد صاحب تاجر شیرازی و آقا غلامحسین صاحب تاجر لاری.
[الذریعة 117/13 و 18/24 و 40/2 و 5/3 و 164/23 و 123/13 و 8/24؛ منهاج الصلاح و 117/13-123 و 18/24؛ ریحانة الأدب 283/4 و 82/4؛ معجم التراث الکلامی 350/5-351؛ مكتبة امیرالمؤمنین 453/4؛ دنا 10: 440-452 (384 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- حاشیة النافع یوم الحشر؛ آملی، عطاء الله بن مسیح (-10)
2- شرح النافع یوم الحشر فی شرح باب الحادی العشر؛ قمی، محمد طاهر بن محمد حسین (-1098ق)
3- تبصرة البشر فی شرح الباب الحادی عشر؛ شانه تراش شوشتری، محمد باقر بن محمد رضا (-12)
4- جامع در ترجمه نافع؛ شهرستانی، علی بن محمد حسین (1280-1344ق)
5- التعلیقة علی النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر؛ طواری یزدی، عباس بن محمد (-15)
6- الباب الحادی عشر (ترجمه)
7- مقتبس الاثر فی شرح الباب الحادی عشر
نسخههای خطی این اثر
429 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 181 |
مرعشی
قم
|
9548/3 | بیکاتب | دوشنبه 29 ربیع الثانی1134ق | نسخ | 47 | شناسنامه ← |
| 182 |
دانشگاه
اصفهان
|
264 | محمد شریف بن عبدالعظیم | پنجشنبه 25 شوال1134ق | نسخ | 89 | شناسنامه ← |
| 183 |
جلیلی
کرمانشاه
|
240/1 | محمد جعفر قمی | 14ذیقعده1140ق | نسخ | 80 | شناسنامه ← |
| 184 |
مرعشی
قم
|
8458/1 | بیکاتب | ذیحجه1145ق | نسخ | 88 | شناسنامه ← |
| 185 |
سپهسالار
تهران
|
7559/2 | بیکاتب | دوشنبه 5 ربیع الثانی1154ق | نسخ | 41 | شناسنامه ← |
| 186 |
رضوی
مشهد
|
942 | اصغر بن میر معصوم | 1156ق | نسخ | 40 | شناسنامه ← |
| 187 |
جلیلی
کرمانشاه
|
216/1 | حسن بن زین العابدین حسینی (به ضبط ضمیمه) | 1177ق | نسخ | 55 | شناسنامه ← |
| 188 |
ادبیات
تهران
|
263/2 | موسوی حسینی بفرویی، حسین بن علی | دوشنبه 14 ربیع الثانی1177ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 189 |
دانشگاه
اصفهان
|
569 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 190 |
مدرسه اسماعیلیه
شاهرود
|
103/1 | نوروز علی بن نظر علی میقانی | چهارشنبه غره شعبان1183ق | - | - | شناسنامه ← |
| 191 |
مدرسه معمارباشی
تهران
|
92/2 | علی اصغر بن محمد حسین | دوشنبه 6 محرم1190ق | نسخ | 47 | شناسنامه ← |
| 192 |
گلپایگانی
قم
|
1031/1-6/121 | سید محمد بن محمد نصیر رضوی گلپایگانی | 1194ق | نستعلیق | 38 | شناسنامه ← |
| 193 |
دانشگاه
تهران
|
9072 | بیکاتب | ربیع الثانی1197ق | نسخ | 42 | شناسنامه ← |
| 194 |
دائرة المعارف
تهران
|
953/6 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 19 | شناسنامه ← |
| 195 |
امام صادق
قزوین
|
1365/2 | محمد باقر بن محمد | قرن 13 | نستعلیق | 102 | شناسنامه ← |
| 196 |
مرعشی
قم
|
14476/3 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 29 | شناسنامه ← |
| 197 |
گوهرشاد
مشهد
|
1998/2 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 31 | شناسنامه ← |
| 198 |
رضوی
مشهد
|
16341 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 199 |
رضوی
مشهد
|
28960 | محمد موسوی فروشان | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 200 |
رضوی
مشهد
|
19429 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 201 |
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
|
240/3 | بیکاتب | قرن 13 | - | - | شناسنامه ← |
| 202 |
دانشگاه
تهران
|
4059/4 | مازندرانی، محمد باقر بن قربانعلی | قرن 13 | نستعلیق | 144 | شناسنامه ← |
| 203 |
گلپایگانی
قم
|
4884-24/184 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 82 | شناسنامه ← |
| 204 |
مسجد اعظم شهمیرزاد
سمنان
|
4/3 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 27 | شناسنامه ← |
| 205 |
سپهسالار
تهران
|
6323 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 163 | شناسنامه ← |
| 206 |
سپهسالار
تهران
|
6356/1 | سید ابوالقاسم میر بزرگ ابن میر جعفر تهرانی | قرن 13 | نستعلیق | 47 | شناسنامه ← |
| 207 |
سپهسالار
تهران
|
1280 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 82 | شناسنامه ← |
| 208 |
سپهسالار
تهران
|
1278/1 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 38 | شناسنامه ← |
| 209 |
گوهرشاد
مشهد
|
870 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 56 | شناسنامه ← |
| 210 |
مرعشی
قم
|
10873/1 | بیکاتب | قرن 13 | - | 56 | شناسنامه ← |