شناسنامه کتابشناختی اثر
مجمع الفائدة و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان
majma‘-ul fā’ida wa-l burhān fī š.-i iršād-ul aḏhān
پیوند کوتاه:
/w/57253
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #57253
پدیدآور / مؤلف:
مقدس اردبیلی، احمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
977 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 28، ص 268
تا 280
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
عناوین دیگر و همتراز:
شرح ارشاد
(š.-u iršād)
محل تألیف:
کربلا و نجف
اثر مرتبط / وابسته به:
ارشاد الاذهان الی احکام الایمان؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شرح مفصل و مستدل با عناوین «قوله، قوله» بر «ارشاد الاذهان الی احکام الایمان» علامه حلی است که به گفته صاحب الذریعة برخی ابواب فقهی آن ناتمام مانده و آن به دلیل بدخطی مرحوم اردبیلی بوده که کسی نتوانسته قرائت کند وبدین جهت از بین رفته است. آن را درماه رمضان سال 977 درکربلا آغاز کرده و در سال 985ق به نهایت رسانید. از اول کتاب عبادات تا آخر متاجر و از صید و ذباحه تا آخر کتاب.
آغاز اثر
« بسمله. الحمد لله خالق الهداية و الارشاد و ممیز الانسان من بين المخلوقات بالكرامة و الوداد ... قوله فالوضوء يجب للصلاة و الطواف الواجبين الخ دليل الاول الكتاب »
انجام اثر
« ولكن فى بعض الروايات و له القصاص فی الجراحات ثم القتل ان تعدد الضربات فتأمل ... و اهل بيته الادلاء على هدايته و صراطه السوى قد وصل الكلام الى هنا يوم الأحد ثانى شهر صفر بالخير و الظفر في النجف الأشرف المشرف سنة خمس و ثمانين و تسعماية. »
سوابق و چاپهای اثر
مشار عربی؛ ص790؛ مؤسسة النشر الاسلامی، قم، سال 1416-1403ق، در 14 جلد، با تحقیق حاج آقا مجتبی عراقی و شیخ علی پناه اشتهاردی و حاج آغا حسین یزدی اصفهانی؛ ایران، تهران، سنگی، کتابت 1272، رحلی
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية مجمع الفائدة و البرهان = حاشية شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 35/20 و 37/20
ریحانة الأدب 369/5
كشف الحجب 489
هدية العارفين 149/1
دنا 9: 107-102 (152 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● مجمع الفائدة و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان = شرح ارشاد / فقه / عربی
majma‘-ul fā’ida wa-l burhān fī š.-i iršād-ul aḏhān = š.-u iršād
مقدس اردبیلی، احمد بن محمد، - 993 قمری
moqaddas-e ardabīlī, ahmad ebn-e mohammad (- 1585)
وابسته به: ارشاد الاذهان الی احکام الایمان؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)
تاریخ تألیف: 977-985ق؛ محل تألیف: کربلا و نجف
شرح مفصل و مستدل با عناوین «قوله، قوله» بر «ارشاد الاذهان الی احکام الایمان» علامه حلی است که به گفته صاحب الذریعة برخی ابواب فقهی آن ناتمام مانده و آن به دلیل بدخطی مرحوم اردبیلی بوده که کسی نتوانسته قرائت کند وبدین جهت از بین رفته است. آن را درماه رمضان سال 977 درکربلا آغاز کرده و در سال 985ق به نهایت رسانید. از اول کتاب عبادات تا آخر متاجر و از صید و ذباحه تا آخر کتاب.
آغاز: بسمله. الحمد لله خالق الهداية و الارشاد و ممیز الانسان من بين المخلوقات بالكرامة و الوداد ... قوله فالوضوء يجب للصلاة و الطواف الواجبين الخ دليل الاول الكتاب
انجام: ولكن فى بعض الروايات و له القصاص فی الجراحات ثم القتل ان تعدد الضربات فتأمل ... و اهل بيته الادلاء على هدايته و صراطه السوى قد وصل الكلام الى هنا يوم الأحد ثانى شهر صفر بالخير و الظفر في النجف الأشرف المشرف سنة خمس و ثمانين و تسعماية.
انجام جزء 1: و قدمر وجوب القصر للصلاة مع السفر بعد مضى وقت الأداءقبل از محل الترخص فتذكر هذا آخر الجزء الأول ... و يتلوه الجزءالثاني في كتاب الزكاة ... آمين يارب العالمين.
چاپ: مشار عربی؛ ص790؛ مؤسسة النشر الاسلامی، قم، سال 1416-1403ق، در 14 جلد، با تحقیق حاج آقا مجتبی عراقی و شیخ علی پناه اشتهاردی و حاج آغا حسین یزدی اصفهانی؛ ایران، تهران، سنگی، کتابت 1272، رحلی
[الذريعة 35/20 و 37/20؛ ریحانة الأدب 369/5؛ كشف الحجب 489؛ هدية العارفين 149/1؛ دنا 9: 107-102 (152 نسخه)]
شروح و حواشی:
1- حاشية مجمع الفائدة و البرهان = حاشية شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205)
نسخههای خطی این اثر
157 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس
تهران
|
11398 | مقدس اردبیلی، احمد بن محمد (مؤلف) | نیمه اول قرن 10، زمان حیات مؤلف | نستعلیق | 270 | شناسنامه ← |
| 2 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
343 | بیکاتب | 978ق | نستعلیق | 158 | شناسنامه ← |
| 3 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
344 | بیکاتب | 978ق | نستعلیق | 243 | شناسنامه ← |
| 4 |
ملی
تهران
|
2933 | محمد تقی بن محمد حسین | 985ق | نسخ | 253 | شناسنامه ← |
| 5 |
رضوی
مشهد
|
2617 | بیکاتب | پنجشنبه 17 ربیع الثانی 1021ق | نستعلیق | 369 | شناسنامه ← |
| 6 |
مروی
تهران
|
132 | محمد یوسف نطنزی ابن قاسم الطبیب | 1047ق | - | - | شناسنامه ← |
| 7 |
مجلس
تهران
|
3377 | شریف بن فرخ حسین | چهارشنبه دهه سوم شعبان 1072ق | شکسته نستعلیق، نستعلیق | 624 | شناسنامه ← |
| 8 |
ملک
تهران
|
1430 | بیکاتب | ربیع الاول 1083ق | نسخ | 288 | شناسنامه ← |
| 9 |
گوهرشاد
مشهد
|
261 | محمد مقیم بن محمد باقر اصفهانی | سهشنبه 25 صفر 1083ق | نسخ | 478 | شناسنامه ← |
| 10 |
مرعشی
قم
|
7059 | محمد مهدی بن علی نقی حسینی قمی | دهه اول ربیع الثانی 1083ق | نسخ | 281 | شناسنامه ← |
| 11 |
رضوی
مشهد
|
8673 | محمد علی بن نظر علی | اواخر محرم 1084ق، برای برادرش محمد زمان | نسخ | 358 | شناسنامه ← |
| 12 |
گلپایگانی
قم
|
5228-26/108 | علی بن یحیی بن علی بن حدید حسینی | 1085ق | نسخ | 285 | شناسنامه ← |
| 13 |
رضوی
مشهد
|
20160 | محمد شفیع بن شمسا | 20 ذیحجه1086ق | نسخ | 299 | شناسنامه ← |
| 14 |
مجلس
تهران
|
3378 | محمد شفیع بن شمس الدین عبدالله معلم شیرازی | 1087ق | نسخ | 3703 | شناسنامه ← |
| 15 |
ثقة الاسلام
تبریز
|
بدون شماره | محمد فاضل پسر محمد مهدی مشهدی | 1091ق، برای علامه میرزا نقی الدین محمد رضوی | - | - | شناسنامه ← |
| 16 |
مرعشی
قم
|
1852 | صالح بن سعید | اواخر جمادی الاول1091ق | نسخ | 333 | شناسنامه ← |
| 17 |
ملک
تهران
|
2195 | بیکاتب | پنجشنبه دهه اول ربیع الاول1099ق | نسخ | 288 | شناسنامه ← |
| 18 |
رضوی
مشهد
|
5718 | محمد کاظم بن محمد جعفر قاینی | ربیع الاول1099ق | نسخ | 290 | شناسنامه ← |
| 19 |
دانشگاه
تهران
|
6717 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 307 | شناسنامه ← |
| 20 |
دانشگاه
تهران
|
6730 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 270 | شناسنامه ← |
| 21 |
دانشگاه
تهران
|
2078/4 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 8 | شناسنامه ← |
| 22 |
رضوی
مشهد
|
13322 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 258 | شناسنامه ← |
| 23 |
رضوی
مشهد
|
37521 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 158 | شناسنامه ← |
| 24 |
رضوی
مشهد
|
37782 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 243 | شناسنامه ← |
| 25 |
رضوی
مشهد
|
35816 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 311 | شناسنامه ← |
| 26 |
گوهرشاد
مشهد
|
1911 | بیکاتب | اواخر قرن 11 | نسخ | 263 | شناسنامه ← |
| 27 |
مفتاح
تهران
|
105 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 28 |
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
|
2951 | قطب الدین یزدی | قرن 11 | نسخ | 913 | شناسنامه ← |
| 29 |
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
|
2952 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 641 | شناسنامه ← |
| 30 |
امام جمعه
زنجان
|
123 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 242 | شناسنامه ← |