شناسنامه کتابشناختی اثر
مجمع الفائدة و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان
majma‘-ul fā’ida wa-l burhān fī š.-i iršād-ul aḏhān
پیوند کوتاه:
/w/57253
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #57253
پدیدآور / مؤلف:
مقدس اردبیلی، احمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
977 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 28، ص 268
تا 280
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
عناوین دیگر و همتراز:
شرح ارشاد
(š.-u iršād)
محل تألیف:
کربلا و نجف
اثر مرتبط / وابسته به:
ارشاد الاذهان الی احکام الایمان؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شرح مفصل و مستدل با عناوین «قوله، قوله» بر «ارشاد الاذهان الی احکام الایمان» علامه حلی است که به گفته صاحب الذریعة برخی ابواب فقهی آن ناتمام مانده و آن به دلیل بدخطی مرحوم اردبیلی بوده که کسی نتوانسته قرائت کند وبدین جهت از بین رفته است. آن را درماه رمضان سال 977 درکربلا آغاز کرده و در سال 985ق به نهایت رسانید. از اول کتاب عبادات تا آخر متاجر و از صید و ذباحه تا آخر کتاب.
آغاز اثر
« بسمله. الحمد لله خالق الهداية و الارشاد و ممیز الانسان من بين المخلوقات بالكرامة و الوداد ... قوله فالوضوء يجب للصلاة و الطواف الواجبين الخ دليل الاول الكتاب »
انجام اثر
« ولكن فى بعض الروايات و له القصاص فی الجراحات ثم القتل ان تعدد الضربات فتأمل ... و اهل بيته الادلاء على هدايته و صراطه السوى قد وصل الكلام الى هنا يوم الأحد ثانى شهر صفر بالخير و الظفر في النجف الأشرف المشرف سنة خمس و ثمانين و تسعماية. »
سوابق و چاپهای اثر
مشار عربی؛ ص790؛ مؤسسة النشر الاسلامی، قم، سال 1416-1403ق، در 14 جلد، با تحقیق حاج آقا مجتبی عراقی و شیخ علی پناه اشتهاردی و حاج آغا حسین یزدی اصفهانی؛ ایران، تهران، سنگی، کتابت 1272، رحلی
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية مجمع الفائدة و البرهان = حاشية شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 35/20 و 37/20
ریحانة الأدب 369/5
كشف الحجب 489
هدية العارفين 149/1
دنا 9: 107-102 (152 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● مجمع الفائدة و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان = شرح ارشاد / فقه / عربی
majma‘-ul fā’ida wa-l burhān fī š.-i iršād-ul aḏhān = š.-u iršād
مقدس اردبیلی، احمد بن محمد، - 993 قمری
moqaddas-e ardabīlī, ahmad ebn-e mohammad (- 1585)
وابسته به: ارشاد الاذهان الی احکام الایمان؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)
تاریخ تألیف: 977-985ق؛ محل تألیف: کربلا و نجف
شرح مفصل و مستدل با عناوین «قوله، قوله» بر «ارشاد الاذهان الی احکام الایمان» علامه حلی است که به گفته صاحب الذریعة برخی ابواب فقهی آن ناتمام مانده و آن به دلیل بدخطی مرحوم اردبیلی بوده که کسی نتوانسته قرائت کند وبدین جهت از بین رفته است. آن را درماه رمضان سال 977 درکربلا آغاز کرده و در سال 985ق به نهایت رسانید. از اول کتاب عبادات تا آخر متاجر و از صید و ذباحه تا آخر کتاب.
آغاز: بسمله. الحمد لله خالق الهداية و الارشاد و ممیز الانسان من بين المخلوقات بالكرامة و الوداد ... قوله فالوضوء يجب للصلاة و الطواف الواجبين الخ دليل الاول الكتاب
انجام: ولكن فى بعض الروايات و له القصاص فی الجراحات ثم القتل ان تعدد الضربات فتأمل ... و اهل بيته الادلاء على هدايته و صراطه السوى قد وصل الكلام الى هنا يوم الأحد ثانى شهر صفر بالخير و الظفر في النجف الأشرف المشرف سنة خمس و ثمانين و تسعماية.
انجام جزء 1: و قدمر وجوب القصر للصلاة مع السفر بعد مضى وقت الأداءقبل از محل الترخص فتذكر هذا آخر الجزء الأول ... و يتلوه الجزءالثاني في كتاب الزكاة ... آمين يارب العالمين.
چاپ: مشار عربی؛ ص790؛ مؤسسة النشر الاسلامی، قم، سال 1416-1403ق، در 14 جلد، با تحقیق حاج آقا مجتبی عراقی و شیخ علی پناه اشتهاردی و حاج آغا حسین یزدی اصفهانی؛ ایران، تهران، سنگی، کتابت 1272، رحلی
[الذريعة 35/20 و 37/20؛ ریحانة الأدب 369/5؛ كشف الحجب 489؛ هدية العارفين 149/1؛ دنا 9: 107-102 (152 نسخه)]
شروح و حواشی:
1- حاشية مجمع الفائدة و البرهان = حاشية شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205)
نسخههای خطی این اثر
157 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 121 |
دهگان
اراک
|
233 | خوانساری، ابوالحسن بن عبدالله | چهارشنبه 22 شعبان 1266ق | نسخ | 360 | شناسنامه ← |
| 122 |
مجلس
تهران
|
1803/21 | بیکاتب | 1267ق | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 123 |
دانشگاه
تهران
|
742 | محمد بن علی خوانساری | جمعه 8 ذیقعده 1272ق | نسخ | 534 | شناسنامه ← |
| 124 |
مرکز احیاء
قم
|
3568 | محمد حسن بن عبدالله كاتب | ذیقعده 1284ق | نسخ | 182 | شناسنامه ← |
| 125 |
مرکز احیاء
قم
|
4180 | محمد حسن بن ملاعبدالله | 1284ق | نسخ | 153 | شناسنامه ← |
| 126 |
مرکز احیاء
قم
|
4181 | محمد حسن بن ملاعبدالله | سهشنبه 16محرم 1284ق | نسخ | 223 | شناسنامه ← |
| 127 |
گلپایگانی
قم
|
7807-53/17 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 185 | شناسنامه ← |
| 128 |
ملی
تهران
|
2859 | جیلانی یزدی، محمد علی بن اسماعیل | بیتاریخ | نسخ | 369 | شناسنامه ← |
| 129 |
الهیات
مشهد
|
21694 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 130 |
الهیات
مشهد
|
22405 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 131 |
الهیات
مشهد
|
22406 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 132 |
الهیات
مشهد
|
18836 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | - | شناسنامه ← |
| 133 |
الهیات
مشهد
|
22408 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | - | شناسنامه ← |
| 134 |
ملی
تهران
|
17774 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 135 |
ملی
تهران
|
15920 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 115 | شناسنامه ← |
| 136 |
مرکز احیاء
قم
|
1138 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 637 | شناسنامه ← |
| 137 |
دانشگاه
تهران
|
6728 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 201 | شناسنامه ← |
| 138 |
مسجد اعظم
قم
|
209 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 226 | شناسنامه ← |
| 139 |
مسجد اعظم
قم
|
3745 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 529 | شناسنامه ← |
| 140 |
ملی
تهران
|
4152 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 339 | شناسنامه ← |
| 141 |
ملی
تهران
|
983 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 219 | شناسنامه ← |
| 142 |
ملی
تهران
|
2462 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 190 | شناسنامه ← |
| 143 |
رضوی
مشهد
|
286641 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 144 |
رضوی
مشهد
|
25672 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 145 |
دانشگاه
تهران
|
1284 | بهاء الدین محمد بن حسن سپاهانی | بیتاریخ | نسخ | 846 | شناسنامه ← |
| 146 |
امام صادق
چالوس
|
62 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 280 | شناسنامه ← |
| 147 |
مهدوی (کتابخانه)
قم
|
بدون شماره | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 148 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
402 | مظفر بن محمد | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 149 |
چهل ستون
تهران
|
165 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 150 |
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
|
2927 | محمود بن شیخ حسن بن جمعه نجفی | ربیع الثانی | نسخ | 722 | شناسنامه ← |