شناسنامه کتابشناختی اثر
غاية المرام فی شرح تهذیب الاحكام
ġāyat-ul marām fī š.-i tahḏīb-il aḥkām
پیوند کوتاه:
/w/47412
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #47412
پدیدآور / مؤلف:
جزایری، نعمة الله بن عبدالله
تاریخ و سده تألیف:
1099 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 23، ص 325
تا 329
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
شرح حدیث
محل تألیف:
شوشتر
اثر مرتبط / وابسته به:
تهذیب الاحکام فی معرفة الحلال و الحرام؛ شیخ طوسی، محمد بن حسن (385- 460)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
مؤلف شرحی مفصل در دوازده جلد بر کتاب «تهذیب الاحکام» شیخ طوسی به نام «مقصود الانام» نگاشته بود و پس از مدتی شرح حاضر را که در هشت جلد است از آن شرح با دگرگونیهایی اختصار نموده است. در این شرح به چند روایت باب یکجا اشاره کرده، پس از آن در هر کدام از حیث سند و متن گفتگو میکند. در آغاز آن مقدمهای است در هشت مطلب: 1. تقسیم اخبار به روش دانشمندان شیعی؛ 2. تاریخ تقسیم حدیث پس از ابن طاوس و علامه حلی؛ 3. اینکه اگر از یک راوی چندین تن از خواجگان و مشایخ روایت کنند همین خود میرساند که او درستکار و نیک است؛ 4. گونهگون حدیثها در درایه؛ 5. خواجگان و مشایخ در نوشتن چهار کتاب (الجوامع الاربعة) به روشهای گوناگون رفتهاند؛ 6. بررسی درباره سخنان مجتهدان در چند فائده اصولی و تاریخ پیشرفت و گسترش چهار مذهب و روش اشعریان و جنگ و ستیز مجتهدان و اخباریان؛ 7. راه احتیاط پیش گرفتن؛ 8. دستور نوشتن کتابهای حدیث و سجاوندی آنها که پدر بهائی آغاز کرده بود.
آغاز اثر
« الحمد لله الذى جعل احادیث اهل البيت مقاتاً للنجاة و الكشف عن كلامهم سبباً لرفع الدرجات و سعادة فی الحياة و الممات »
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
كنز الطالب و وسيلة الراغب؛ جزایری، نعمة الله بن عبدالله (1050- 1112)
من لایحضره المحدث؛ شوشتری، محمد بن علی (-12)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 765-767/7 (42 نسخه)
الذریعة 18/16 و 19 و 158/13 و 50/3
كشف الحجب 328 و 391
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● غاية المرام فی شرح تهذیب الاحكام / شرح حدیث / عربی
ġāyat-ul marām fī š.-i tahḏīb-il aḥkām
جزایری، نعمة الله بن عبدالله، 1050 - 1112 قمری
jazāyerī, ne‘mat-ol-lāh ebn-e ‘abd-ol-lāh (1641 - 1701)
وابسته به: تهذیب الاحکام فی معرفة الحلال و الحرام؛ شیخ طوسی، محمد بن حسن (385- 460)
تاریخ تألیف: 12 ربیع الثانی 1099ق؛ محل تألیف: شوشتر
مؤلف شرحی مفصل در دوازده جلد بر کتاب «تهذیب الاحکام» شیخ طوسی به نام «مقصود الانام» نگاشته بود و پس از مدتی شرح حاضر را که در هشت جلد است از آن شرح با دگرگونیهایی اختصار نموده است. در این شرح به چند روایت باب یکجا اشاره کرده، پس از آن در هر کدام از حیث سند و متن گفتگو میکند. در آغاز آن مقدمهای است در هشت مطلب: 1. تقسیم اخبار به روش دانشمندان شیعی؛ 2. تاریخ تقسیم حدیث پس از ابن طاوس و علامه حلی؛ 3. اینکه اگر از یک راوی چندین تن از خواجگان و مشایخ روایت کنند همین خود میرساند که او درستکار و نیک است؛ 4. گونهگون حدیثها در درایه؛ 5. خواجگان و مشایخ در نوشتن چهار کتاب (الجوامع الاربعة) به روشهای گوناگون رفتهاند؛ 6. بررسی درباره سخنان مجتهدان در چند فائده اصولی و تاریخ پیشرفت و گسترش چهار مذهب و روش اشعریان و جنگ و ستیز مجتهدان و اخباریان؛ 7. راه احتیاط پیش گرفتن؛ 8. دستور نوشتن کتابهای حدیث و سجاوندی آنها که پدر بهائی آغاز کرده بود.
آغاز: الحمد لله الذى جعل احادیث اهل البيت مقاتاً للنجاة و الكشف عن كلامهم سبباً لرفع الدرجات و سعادة فی الحياة و الممات
[دنا 765-767/7 (42 نسخه)؛ الذریعة 18/16 و 19 و 158/13 و 50/3؛ كشف الحجب 328 و 391]
شرح و حواشی:
1- كنز الطالب و وسيلة الراغب؛ جزایری، نعمة الله بن عبدالله (1050- 1112)
2- من لایحضره المحدث؛ شوشتری، محمد بن علی (-12)
نسخههای خطی این اثر
48 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مرعشی
قم
|
13916 | جزایری، نعمة الله بن عبدالله (مؤلف) | 1 شعبان 1093ق | تعلیق | 97 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرعشی
قم
|
13917 | جزایری، نعمة الله بن عبدالله (مؤلف) | 1095ق | تعلیق | 222 | شناسنامه ← |
| 3 |
مرعشی
قم
|
6127 | جزایری، نعمة الله بن عبدالله (مؤلف) | بیتاریخ | نستعلیق | 338 | شناسنامه ← |
| 4 |
مرعشی
قم
|
6128 | جزایری، نعمة الله بن عبدالله (مؤلف) | بیتاریخ | نستعلیق | 129 | شناسنامه ← |
| 5 |
مرکز احیاء
قم
|
2317 | جزایری، نعمة الله بن عبدالله (مؤلف) | بیتاریخ | نسخ | 242 | شناسنامه ← |
| 6 |
مرعشی
قم
|
2692 | محمد بن اسدالله | اوایل رمضان 1094ق | نسخ | 211 | شناسنامه ← |
| 7 |
مرکز احیاء
قم
|
914 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 8 |
مرعشی
قم
|
13951 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 139 | شناسنامه ← |
| 9 |
رضوی
مشهد
|
121 | شرف الدین بن محمد حسین | 1100ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 10 |
مرکز احیاء
قم
|
3422 | بیکاتب | قرن 12، در حیات مؤلف | نسخ | 286 | شناسنامه ← |
| 11 |
مرکز احیاء
قم
|
2642 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 117 | شناسنامه ← |
| 12 |
دانشگاه
تهران
|
698 | بیکاتب | - | نسخ | 346 | شناسنامه ← |
| 13 |
مرکز احیاء
قم
|
2499 | بیکاتب | قرن 12، در حیات مؤلف | نسخ | 162 | شناسنامه ← |
| 14 |
گوهرشاد
مشهد
|
153 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 162 | شناسنامه ← |
| 15 |
الهیات
مشهد
|
21676 | محمد بن حسن رازی | چهارشنبه 27 ذیحجه 1118ق، به فرموده سید محمد هاشم حسینی | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 16 |
مرعشی
قم
|
2693 | محمد تقی بن ملا ابوطالب شوشتری | اواخر جمادی الثانی 1123ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 17 |
مرعشی
قم
|
2696 | محمد بن علی نجار شوشتری | 20 جمادی الثانی 1123ق | نسخ | 286 | شناسنامه ← |
| 18 |
مرکز احیاء
قم
|
915 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 19 |
دانشگاه
تهران
|
593 | محمد زمان بن مرتضی | 1171ق | نسخ | 247 | شناسنامه ← |
| 20 |
مجلس
تهران
|
4479 | عنایت الله بن محمد معصوم قاضی شوشتری | پنجشنبه 7 جمادی الثانی 1182ق | نستعلیق | 242 | شناسنامه ← |
| 21 |
مجلس
تهران
|
161 خوئی | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 421 | شناسنامه ← |
| 22 |
مجلس
تهران
|
8460 | محمد شریف بن اسدالله مرعشی شوشتری | قرن 13 | نسخ | 125 | شناسنامه ← |
| 23 |
مرعشی
قم
|
12942 | بیکاتب | 1205ق | نسخ | 349 | شناسنامه ← |
| 24 |
مدرسه اسماعیلیه
شاهرود
|
28 | محمد هادی بن عبدالله بن نورالدين بن نعمة الله جزائری (از احفاد مؤلف) | اواخر ذیقعده 1211ق | - | - | شناسنامه ← |
| 25 |
مرکز احیاء
قم
|
912 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 26 |
مرعشی
قم
|
2694 | محمد حسین بن علی اکبر موسوی حسینی جزائری | یکشنبه 8 شعبان 1219ق | نسخ | 213 | شناسنامه ← |
| 27 |
مجلس
تهران
|
8795/2 | بیکاتب | حدود 1225ق | نسخ | 20 | شناسنامه ← |
| 28 |
مرکز احیاء
قم
|
1505 | نامشخص | - | - | 474 | شناسنامه ← |
| 29 |
مجلس
تهران
|
8459 | حسین بن علینقی | حدود 1231ق | نسخ | 153 | شناسنامه ← |
| 30 |
مجلس
تهران
|
8458 | حسین بن علینقی | چهارشنبه 17 جمادی الثانی 1231ق | نسخ | 255 | شناسنامه ← |