محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
توكل
مؤلف: نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبدالله
دانشگاه • ش: 2831/22
فنخا: ج 9، ص 519
توكل
مؤلف: نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبدالله
ادبیات • ش: 267/4 حکمت
فنخا: ج 9، ص 519
التوکل
مؤلف: جزایری، نعمة الله بن عبدالله
دانشگاه • ش: 1/45-عکس
فنخا: ج 9، ص 519
التوكل
مؤلف: ناشناخته
سپهسالار • ش: 5808/10
فنخا: ج 9، ص 519
التولانية
مؤلف: تولینی، زین الدین علی
الهیات • ش: 168/3
فنخا: ج 9، ص 520
التولانية
مؤلف: تولینی، زین الدین علی
دانشگاه • ش: 1163/1
فنخا: ج 9، ص 520
تولد عيسى و المناجات
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 2268/12-ف
فنخا: ج 9، ص 521
تولی و تبرا
مؤلف: نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد
شورا • ش: 630/9
فنخا: ج 9، ص 521
التولی و التبری
مؤلف: میرداماد، محمد باقر بن محمد
دانشگاه • ش: 1837/7
فنخا: ج 9، ص 522
توهمیه
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 3084/1
فنخا: ج 9، ص 522
تهافت التهافت
مؤلف: ابن رشد، محمد بن احمد
شورا • ش: 712
فنخا: ج 9، ص 523
تهافت الفلاسفة
مؤلف: غزالی، محمد بن محمد
مهدوی • ش: 454
فنخا: ج 9، ص 524
تهافت الفلاسفة
مؤلف: غزالی، محمد بن محمد
سپهسالار • ش: 6408
فنخا: ج 9، ص 524
تهافت الفلاسفة
مؤلف: غزالی، محمد بن محمد
جابری انصاری • ش: 57/3
فنخا: ج 9، ص 524
تهافت الفلاسفة
مؤلف: قاضی زاده رومی، موسی بن محمود
دانشگاه • ش: 149/2
فنخا: ج 9، ص 524
تهافت الفلاسفة
مؤلف: خواجه زاده، مصطفی بن یوسف
ملک • ش: 1627
فنخا: ج 9، ص 526
تهافت الفلاسفة
مؤلف: خواجه زاده، مصطفی بن یوسف
دانشگاه • ش: 1494
فنخا: ج 9، ص 526
تهافت الفلاسفة
مؤلف: خواجه زاده، مصطفی بن یوسف
فرهاد معتمد • ش: 66
فنخا: ج 9، ص 526
تهجدیه
مؤلف: قزوینی، محمد بن حسن
سپهسالار • ش: 5986/5
فنخا: ج 9، ص 528
تهجدیه
مؤلف: قزوینی، محمد بن حسن
سپهسالار • ش: 617/5
فنخا: ج 9، ص 528
تهذیب الاحکام فی معرفة الحلال و الحرام
مؤلف: شیخ طوسی، محمد بن حسن
دانشگاه • ش: 2449-ف
فنخا: ج 9، ص 532
تهذیب الاحکام فی معرفة الحلال و الحرام
مؤلف: شیخ طوسی، محمد بن حسن
ملک • ش: 2189
فنخا: ج 9، ص 533
تهذیب الاحکام فی معرفة الحلال و الحرام
مؤلف: شیخ طوسی، محمد بن حسن
مدرسه سلیمانیه • ش: 15/1
فنخا: ج 9، ص 534
تهذیب الاحکام فی معرفة الحلال و الحرام
مؤلف: شیخ طوسی، محمد بن حسن
ملک • ش: 979
فنخا: ج 9، ص 534

گزارش اشکال یا پیشنهاد