محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
التوطئة فی المنطق
مؤلف: فارابی، محمد بن محمد
دانشگاه • ش: 1091/17-ف
فنخا: ج 9، ص 510
التوطئة فی المنطق
مؤلف: فارابی، محمد بن محمد
چهل ستون • ش: 319/4
فنخا: ج 9، ص 511
التوطئة فی المنطق
مؤلف: فارابی، محمد بن محمد
دانشگاه • ش: 224/2-ف
فنخا: ج 9، ص 511
توفير الخمس لاشراف الخمس
مؤلف: اخباری، محمد بن عبدالنبی
دانشگاه • ش: 3341/4
فنخا: ج 9، ص 511
التوفيق
مؤلف: کرمانی، محمد کریم بن ابراهیم
ملک • ش: 3301/8
فنخا: ج 9، ص 511
توفيق التطبيق في اثبات مذهب الشيخ الرئيس
مؤلف: گیلانی، علی بن فضل الله
الهیات • ش: 293/65
فنخا: ج 9، ص 513
توفيق التطبيق في اثبات مذهب الشيخ الرئيس
مؤلف: گیلانی، علی بن فضل الله
گوهرشاد • ش: 730/2
فنخا: ج 9، ص 513
توفيق التطبيق في اثبات مذهب الشيخ الرئيس
مؤلف: گیلانی، علی بن فضل الله
ملک • ش: 1841/1
فنخا: ج 9، ص 513
توفيق التطبيق في اثبات مذهب الشيخ الرئيس
مؤلف: گیلانی، علی بن فضل الله
ملک • ش: 4655/5
فنخا: ج 9، ص 513
التوقف و الاحتیاط فی الشبهات
مؤلف: اخباری، محمد بن عبدالنبی
ملک • ش: 2815/16
فنخا: ج 9، ص 514
توقیع
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 6115/18
فنخا: ج 9، ص 514
توقیع
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 6115/17
فنخا: ج 9، ص 514
توقیع
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 6115/26
فنخا: ج 9، ص 514
توقیع
مؤلف: ناشناخته
خاکپور، اسدالله (خاندان) • ش: 16
فنخا: ج 9، ص 514
توقیعات صاحب الزمان
مؤلف: محمد بن حسن (عج)، امام دوازدهم
ملک • ش: 6101/13
فنخا: ج 9، ص 515
توقیعات کسری
مؤلف: طباطبائی زواره ای، جلال الدین محمد
دانشگاه • ش: 6152/1-ف
فنخا: ج 9، ص 516
توقیعات کسری
مؤلف: طباطبائی زواره ای، جلال الدین محمد
دانشگاه • ش: 6177/3-ف
فنخا: ج 9، ص 516
توقیع امام العصر (عج) على الشيخ المفيد
مؤلف: محمد بن حسن (عج)، امام دوازدهم
نوربخش (خانقاه نعمت اللهی) • ش: 871/2
فنخا: ج 9، ص 516
توقيع العسكرى
مؤلف: حسن بن علی (ع)، امام یازدهم
نوربخش (خانقاه نعمت اللهی) • ش: 871/1
فنخا: ج 9، ص 517
توكل
مؤلف: نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبدالله
ملک • ش: 5298/22
فنخا: ج 9، ص 518
توكل
مؤلف: نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبدالله
شورا • ش: 372/56
فنخا: ج 9، ص 518
توكل
مؤلف: نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبدالله
ملک • ش: 4262/109
فنخا: ج 9، ص 518
توكل
مؤلف: نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبدالله
شورا • ش: 149/19
فنخا: ج 9، ص 518
توكل
مؤلف: نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبدالله
ملک • ش: 518/13
فنخا: ج 9، ص 519

گزارش اشکال یا پیشنهاد