محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
معاهد التنصيص على شواهد التلخيص
مؤلف: عباسی، عبدالرحیم بن عبدالرحمن
مولوی • ش: 604
فنخا: ج 30، ص 291
معاهد التنصيص على شواهد التلخيص
مؤلف: عباسی، عبدالرحیم بن عبدالرحمن
الهیات • ش: 87
فنخا: ج 30، ص 292
معاهد التنصيص على شواهد التلخيص
مؤلف: عباسی، عبدالرحیم بن عبدالرحمن
سپهسالار • ش: 6989
فنخا: ج 30، ص 292
معاهد التنصيص على شواهد التلخيص
مؤلف: عباسی، عبدالرحیم بن عبدالرحمن
الهیات • ش: 152
فنخا: ج 30، ص 292
معاهد الجمع في مشاهد السمع
مؤلف: بکری صدیقی، محمد بن محمد
ملک • ش: 4205/16
فنخا: ج 30، ص 293
معاهده در ترک حرام و شرب التمباک
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 7551/3
فنخا: ج 30، ص 294
معایب الرجال
مؤلف: بی بی استرآبادی
دانشگاه • ش: 2203-ف
فنخا: ج 30، ص 295
معایب الرجال
مؤلف: بی بی استرآبادی
فرمانفرمائیان، حافظ (دکتر) • ش: بدون شماره
فنخا: ج 30، ص 295
معایب الرجال
مؤلف: بی بی استرآبادی
ملک • ش: 6927
فنخا: ج 30، ص 295
المعتبر
مؤلف: ابن ملکا، هبة الله بن علی
مفتاح • ش: 1321
فنخا: ج 30، ص 296
المعتبر
مؤلف: ابن ملکا، هبة الله بن علی
میر حسینا قزوینی • ش: 174
فنخا: ج 30، ص 296
المعتبر
مؤلف: ابن ملکا، هبة الله بن علی
دانشگاه • ش: 1993/2
فنخا: ج 30، ص 296
المعتبر
مؤلف: ابن ملکا، هبة الله بن علی
ملک • ش: 5678
فنخا: ج 30، ص 296
المعتبر
مؤلف: ابن ملکا، هبة الله بن علی
سپهسالار • ش: 8375
فنخا: ج 30، ص 296
المعتبر فی شرح المختصر
مؤلف: محقق حلی، جعفر بن حسن
فرهاد معتمد • ش: 188
فنخا: ج 30، ص 298
المعتبر فی شرح المختصر
مؤلف: محقق حلی، جعفر بن حسن
مهدوی • ش: 809
فنخا: ج 30، ص 298
المعتبر فی شرح المختصر
مؤلف: محقق حلی، جعفر بن حسن
دانشگاه • ش: 6411
فنخا: ج 30، ص 299
المعتبر فی شرح المختصر
مؤلف: ناشناخته
سپهسالار • ش: 6115
فنخا: ج 30، ص 300
المعتبر فی علم التعبیر
مؤلف: بکری، ابراهیم بن اسماعیل
دانشگاه • ش: 497-ف
فنخا: ج 30، ص 300
معتصم الشیعة فى احكام الشريعة
مؤلف: فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی
رضوی • ش: 91
فنخا: ج 30، ص 302
معتصم الشیعة فى احكام الشريعة
مؤلف: فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی
دانشگاه • ش: 3545-ف
فنخا: ج 30، ص 302
معتضد الشيعة فی احکام الشريعة
مؤلف: حاج ملا محمد بن علی
ملک • ش: 1875
فنخا: ج 30، ص 303
معتقد
مؤلف: جزایری، نعمة الله بن عبدالله
دانشگاه • ش: 1/43-عکس
فنخا: ج 30، ص 303
معتقد الامامية
مؤلف: طبری، حسن بن علی
دانشگاه • ش: 3259-ف
فنخا: ج 30، ص 304

گزارش اشکال یا پیشنهاد