محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
معانی القرآن
مؤلف: زجاج، ابراهیم بن سری
دانشگاه • ش: 464-ف
فنخا: ج 30، ص 276
معانی القرآن
مؤلف: زجاج، ابراهیم بن سری
مجلس • ش: 4685
فنخا: ج 30، ص 276
معانی القرآن
مؤلف: زجاج، ابراهیم بن سری
دانشگاه • ش: 439-ف
فنخا: ج 30، ص 276
معانی القرآن
مؤلف: زجاج، ابراهیم بن سری
دانشگاه • ش: 473-ف
فنخا: ج 30، ص 276
معانی القرآن
مؤلف: نحاس، احمد بن محمد
دانشگاه • ش: 3073-ف
فنخا: ج 30، ص 276
معانی قول النبی (ص) «انزل القرآن على سبعة أحرف»
مؤلف: عجلی، عبدالرحمن بن احمد
دانشگاه • ش: 6266-عکس
فنخا: ج 30، ص 276
معانی نحو
مؤلف: ناشناخته
فرهاد معتمد • ش: 67/6
فنخا: ج 30، ص 277
المعانی و الاشتقاق
مؤلف: ابن منقذ، اسامة بن مرشد
دانشگاه • ش: 1332
فنخا: ج 30، ص 277
المعانی و البیان
مؤلف: قمی مشهدی، محمد بن محمد رضا
مجلس • ش: 4769/2
فنخا: ج 30، ص 279
المعانی و البیان
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 876/4-ف
فنخا: ج 30، ص 281
المعانی و البیان
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 9529
فنخا: ج 30، ص 281
معانی و بیان و بدیع
مؤلف: فیاض همدانی، محمد
دانشگاه • ش: 8855/1
فنخا: ج 30، ص 282
معانی و بیان و بدیع
مؤلف: ناشناخته
مجلس • ش: 4866
فنخا: ج 30، ص 282
معانی و بیان و بدیع
مؤلف: مغربی، محمد بن منصور
دانشگاه • ش: 3773/12-ف و 3774/12-ف
فنخا: ج 30، ص 282
معانی و خواص اسماء الله
مؤلف: ذاکر، محمد
الهیات • ش: 187/3
فنخا: ج 30، ص 282
معانی هلال و عین
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 2531/4
فنخا: ج 30، ص 283
معانی الهمزة و الیاء و الواو و النون و الطاء
مؤلف: ناشناخته
مجلس • ش: 820/5
فنخا: ج 30، ص 283
معانی الهمزة و الیاء و الواو و النون و الطاء
مؤلف: ناشناخته
مفتاح • ش: 1306/4
فنخا: ج 30، ص 283
المعاودة فی امر النفس و الفيض
مؤلف: ابن سینا، حسین بن عبدالله
دانشگاه • ش: 339/5
فنخا: ج 30، ص 283
معاهدات با دول فرنگ
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 3/3050-ف
فنخا: ج 30، ص 287
معاهدات و امتیازات
مؤلف: ناشناخته
حقوق • ش: 370 - ج
فنخا: ج 30، ص 289
معاهد التنبيه فى شرح من لا يحضره الفقيه
مؤلف: سبط الشهید، محمد بن حسن
سپهسالار • ش: 6026
فنخا: ج 30، ص 289
معاهد التنصيص على شواهد التلخيص
مؤلف: عباسی، عبدالرحیم بن عبدالرحمن
مجلس • ش: 4750
فنخا: ج 30، ص 291
معاهد التنصيص على شواهد التلخيص
مؤلف: عباسی، عبدالرحیم بن عبدالرحمن
دانشگاه • ش: 9246
فنخا: ج 30، ص 291

گزارش اشکال یا پیشنهاد