محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
المعانی البیان
مؤلف: ابن شحنه، احمد بن محمد
دانشگاه • ش: 336/7
فنخا: ج 30، ص 269
معانی التنزيلات السماوية و الصور الكاشفة الكتابية
مؤلف: جیلانی، عبدالکریم بن ابراهیم
دانشگاه • ش: 442/3ـ ف
فنخا: ج 30، ص 270
معانی العقل
مؤلف: فارابی، محمد بن محمد
الهیات • ش: 242/24ب
فنخا: ج 30، ص 272
معانی العقل
مؤلف: فارابی، محمد بن محمد
ملک • ش: 4694/42
فنخا: ج 30، ص 272
معانی العقل
مؤلف: فارابی، محمد بن محمد
دانشگاه • ش: 3356/2-ف و 6454/7-عکس
فنخا: ج 30، ص 272
معانی العقل
مؤلف: فارابی، محمد بن محمد
دانشگاه • ش: 223/11-ف و 2830/11-ف
فنخا: ج 30، ص 272
معانی العقل
مؤلف: فارابی، محمد بن محمد
مجلس • ش: 5138/11
فنخا: ج 30، ص 272
معانی العقل
مؤلف: فارابی، محمد بن محمد
سپهسالار • ش: 1095/4
فنخا: ج 30، ص 272
معانی العقل
مؤلف: فارابی، محمد بن محمد
سپهسالار • ش: 8371/14
فنخا: ج 30، ص 272
معانی العقل
مؤلف: فارابی، محمد بن محمد
دانشگاه • ش: 7208/11
فنخا: ج 30، ص 272
معانی العقل
مؤلف: فارابی، محمد بن محمد
دانشگاه • ش: 253/5
فنخا: ج 30، ص 273
معانی العقل
مؤلف: فارابی، محمد بن محمد
دانشگاه • ش: 339/25
فنخا: ج 30، ص 273
معانی العقل
مؤلف: فارابی، محمد بن محمد
دانشگاه • ش: 2594/14
فنخا: ج 30، ص 273
معانی العقل
مؤلف: فارابی، محمد بن محمد
مجلس • ش: 1255/36
فنخا: ج 30، ص 273
معانی العقل
مؤلف: فارابی، محمد بن محمد
ملک • ش: 5742/4
فنخا: ج 30، ص 273
معانی العقل
مؤلف: فارابی، محمد بن محمد
سپهسالار • ش: 2912/83
فنخا: ج 30، ص 273
معانی العقل
مؤلف: فارابی، محمد بن محمد
الهیات • ش: 601/13
فنخا: ج 30، ص 273
معانی العقل
مؤلف: فارابی، محمد بن محمد
دانشگاه • ش: 240/2
فنخا: ج 30، ص 273
معانی العقل
مؤلف: فارابی، محمد بن محمد
دانشگاه • ش: 2618/14
فنخا: ج 30، ص 273
معانی العقل
مؤلف: فارابی، محمد بن محمد
ملک • ش: 1460/5
فنخا: ج 30، ص 273
معانی القرآن
مؤلف: فراء، یحیی بن زیاد
دانشگاه • ش: 183-ف
فنخا: ج 30، ص 275
معانی القرآن
مؤلف: فراء، یحیی بن زیاد
دانشگاه • ش: 484-ف
فنخا: ج 30، ص 275
معانی القرآن
مؤلف: اخفش، سعید بن مسعده
دانشگاه • ش: 6060-عکس
فنخا: ج 30، ص 275
معانی القرآن
مؤلف: زجاج، ابراهیم بن سری
دانشگاه • ش: 465-ف و 5217-عکس و 5218-عکس و 5219-عکس
فنخا: ج 30، ص 276

گزارش اشکال یا پیشنهاد