محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
شرح شواهد البهجة المرضية
مؤلف: طبسی، محمود بن غلام علی
دانشگاه • ش: 10628
فنخا: ج 20، ص 27
شرح شواهد البهجة المرضية
مؤلف: بفرویی یزدی، محمد باقر بن محمد حسین
ادبیات • ش: 229/2
فنخا: ج 20، ص 28
شرح شواهد البهجة المرضية
مؤلف: بفرویی یزدی، محمد باقر بن محمد حسین
الهیات • ش: 1600
فنخا: ج 20، ص 29
شرح شواهد البهجة المرضية
مؤلف: بفرویی یزدی، محمد باقر بن محمد حسین
ملک • ش: 2089
فنخا: ج 20، ص 29
شرح شواهد البهجة المرضية
مؤلف: بفرویی یزدی، محمد باقر بن محمد حسین
دانشگاه • ش: 4135/1
فنخا: ج 20، ص 29
شرح شواهد البهجة المرضية
مؤلف: ناشناخته
ادبیات • ش: 138
فنخا: ج 20، ص 29
شرح شواهد شرح التصريف
مؤلف: اردبیلی، نظام الدین بن احمد
دانشگاه • ش: 10860/2
فنخا: ج 20، ص 31
شرح شواهد شرح التصريف
مؤلف: اردبیلی، نظام الدین بن احمد
الهیات • ش: 359/3
فنخا: ج 20، ص 31
شرح شواهد شرح التصريف
مؤلف: اردبیلی، نظام الدین بن احمد
سپهسالار • ش: 634/4
فنخا: ج 20، ص 31
شرح شواهد شرح التصريف
مؤلف: اردبیلی، نظام الدین بن احمد
دانشگاه • ش: 4135/2
فنخا: ج 20، ص 31
شرح شواهد شرح التصريف
مؤلف: اردبیلی، نظام الدین بن احمد
گوهرشاد • ش: 1581/3
فنخا: ج 20، ص 32
شرح شواهد شرح التصريف
مؤلف: اردبیلی، نظام الدین بن احمد
دانشگاه • ش: 4464/2
فنخا: ج 20، ص 32
شرح شواهد شرح التصريف
مؤلف: اردبیلی، نظام الدین بن احمد
سپهسالار • ش: 6759/1
فنخا: ج 20، ص 33
شرح شواهد شرح قطر الندى
مؤلف: اردبیلی، نظام الدین بن احمد
مجلس • ش: 4615/1
فنخا: ج 20، ص 35
شرح شواهد شرح قطر الندى
مؤلف: اردبیلی، نظام الدین بن احمد
ملک • ش: 5700/2
فنخا: ج 20، ص 35
شرح شواهد شرح قطر الندى
مؤلف: اردبیلی، نظام الدین بن احمد
مجلس • ش: 28/1 سرود
فنخا: ج 20، ص 36
شرح شواهد شرح قطر الندى
مؤلف: اردبیلی، نظام الدین بن احمد
مدرسه خیرات خان • ش: 69/3
فنخا: ج 20، ص 36
شرح شواهد شرح قطر الندی
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 4524
فنخا: ج 20، ص 37
شرح شواهد شعری
مؤلف: ناشناخته
دانش‌سرای عالی-کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی • ش: 61/2
فنخا: ج 20، ص 38
شرح شواهد ضوء الدرة
مؤلف: ناشناخته
ادبیات • ش: 5/5 - د
فنخا: ج 20، ص 38
شرح شواهد عوامل ملامحسن
مؤلف: عبدالرزاق بن شیخ داود
دانشگاه • ش: 6480/1
فنخا: ج 20، ص 40
شرح شواهد الكفاية فى علم الاعراب
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 6825/1
فنخا: ج 20، ص 44
شرح شواهد مجمع البيان
مؤلف: شریف وحید، محمد حسین بن محمد طاهر
دانشگاه • ش: 1171
فنخا: ج 20، ص 45
شرح شواهد مجمع البيان
مؤلف: شریف وحید، محمد حسین بن محمد طاهر
دانشگاه • ش: 829-ف
فنخا: ج 20، ص 45

گزارش اشکال یا پیشنهاد