شناسنامه کتابشناختی اثر
منية اللبيب في شرح التهذيب
munyat-ul labīb fī š.-it tahḏīb
234
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/65637
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #65637
پدیدآور / مؤلف:
اعرجی حلی، عبدالمطلب بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
740 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 32، ص 373
تا 388
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
اصول فقه
عناوین دیگر و همتراز:
شرح تهذيب الوصول
(š.-u tahḏīb-il wuṣūl)
غنية اللبيب في شرح التهذيب
(ġunyat-ul labīb fī š.-it tahḏīb)
تنبيه اللبيب في شرح التهذيب
(tanbīh-ul labīb fī š.-it tahḏīb)
شرح عمیدی
(š.-u ‘amīdī)
اثر مرتبط / وابسته به:
تهذیب الوصول الى علم الاصول = تهذيب طريق الوصول؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726ق)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
کتاب از شروح معروف «تهذیب الاصول» علامه حلی است که پس از رحلت وی در عناوین «قال، اقول» نگاشته شده است. نام شارح در متن نیامده است. قدر مسلم آن که برادران اعرجی (ضیاءالدین عبدالله و عمیدالدین عبدالمطلب، خواهرزاده و شاگردان ماتن) هر کدام شرحی مستقل بر «تهذیب» نگاشتهاند. بر ظهریه بعضی از نسخههای موجود -شماره 3935 و 3932 کتابخانه آستانقدس- از ضیاءالدین اعرجی به عنوان شارح یاد شده که در تاریخ رجب 740ق آن را تألیف نموده لکن عموماً و در بیشتر نسخ، کتاب «منية اللبيب» یا «شرح عمیدی» ضبط و ثبت شده است. صاحب الذریعة (23: 207) به جهت کتابت نام سید ضیاءالدین در آخر نسخه 3935 کتابخانه آستان قدس، کتاب را به وی نسبت داده اما صاحب روضات (ص 375)، شهرت کتاب را به شرح عمیدی دلیل متقن بر انتساب به عمیدالدین دانسته اما و به هر صورت به دلیل نبود هر دو شرح و نیز فقدان کتاب «جامع البين من فوائد الشرحین» شهید اول، انتساب قطعی غیرممکن مینماید. (وفادار مرادی)
آغاز اثر
« بسمله. و به استعین اللهم انی احمدک حمدا لایقدر حصره و لایحصر قدره و لاینسی ذکره و لایطوی نشره ... و بعد فان الالتفات الى علم اصول الفقه و صرف الهمة الى عرفانه ... من الامور اللازمة و الفروض الواجبة ... و كان شیخنا الاعظم و رئيسنا المعظم ... ابو منصور الحسن بن المطهر قدس الله نفسه و نور رمسه ... و رفع فی الجنان مقامه و مکانه قد صنف ... کتابه المسمى بتهذيب الوصول فانه قد اشتمل على الحاصل من المحصول و احتوى على النهاية من علم الاصول لكنه ... محتاج الناظر فيه الى الشرح و التنبيه احببت ان املى عليه شرحا موضحا لمسائله مقررا لدلائله ... فوضعت هذا الكتاب المسمى بمنية (بتنبيه) اللبيب في شرح التهذيب ... قال المص رحمة الله بعد الخطبة و رتبت هذا الكتاب على مقاصد ... اقول المقاصد جمع مقصد و هو موضع القصد ... »
انجام اثر
« وحيث انتهى كلام المصنف الى هنا فلنقطع الكلام حامدين الله تعالى تواتر نعمه وتظافر الائه ونعمه (وقسمه - خ د) ونصلى على سیدالرسل وهادى السبل وخاتم الانبياء محمد المصطفى وآله الائمة الاصفياء صلوتاً لا انقطاع لها ولانقضاء والحمدلله وحده وصلى الله على من لانبي بعده »
سوابق و چاپهای اثر
دارالخلافه طهران، سنگی، 1308، خشتی، [112ص]؛ هند، لکنو، 1316ق، به نام سید ضیاءالدین؛ 1315ق، به نام سید عمیدالدین
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 168/13و207/23
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● منية اللبيب في شرح التهذيب = شرح تهذيب الوصول = غنية اللبيب في شرح التهذيب = تنبيه اللبيب في شرح التهذيب = شرح عمیدی / اصول فقه / عربی
munyat-ul labīb fī š.-it tahḏīb = š.-u tahḏīb-il wuṣūl = ġunyat-ul labīb fī š.-it tahḏīb = tanbīh-ul labīb fī š.-it tahḏīb = š.-u ‘amīdī
؟اعرجی حلی، عبدالمطلب بن محمد، 681-745 قمری
a‘rajī hellī, ‘abd-ol-motalleb ebn-e mohammad (1283 - 1345)
وابسته به: تهذیب الوصول الى علم الاصول = تهذيب طريق الوصول؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726ق)
تاریخ تألیف: 740ق
کتاب از شروح معروف «تهذیب الاصول» علامه حلی است که پس از رحلت وی در عناوین «قال، اقول» نگاشته شده است. نام شارح در متن نیامده است. قدر مسلم آن که برادران اعرجی (ضیاءالدین عبدالله و عمیدالدین عبدالمطلب، خواهرزاده و شاگردان ماتن) هر کدام شرحی مستقل بر «تهذیب» نگاشتهاند. بر ظهریه بعضی از نسخههای موجود -شماره 3935 و 3932 کتابخانه آستانقدس- از ضیاءالدین اعرجی به عنوان شارح یاد شده که در تاریخ رجب 740ق آن را تألیف نموده لکن عموماً و در بیشتر نسخ، کتاب «منية اللبيب» یا «شرح عمیدی» ضبط و ثبت شده است. صاحب الذریعة (23: 207) به جهت کتابت نام سید ضیاءالدین در آخر نسخه 3935 کتابخانه آستان قدس، کتاب را به وی نسبت داده اما صاحب روضات (ص 375)، شهرت کتاب را به شرح عمیدی دلیل متقن بر انتساب به عمیدالدین دانسته اما و به هر صورت به دلیل نبود هر دو شرح و نیز فقدان کتاب «جامع البين من فوائد الشرحین» شهید اول، انتساب قطعی غیرممکن مینماید. (وفادار مرادی)
آغاز: بسمله. و به استعین اللهم انی احمدک حمدا لایقدر حصره و لایحصر قدره و لاینسی ذکره و لایطوی نشره ... و بعد فان الالتفات الى علم اصول الفقه و صرف الهمة الى عرفانه ... من الامور اللازمة و الفروض الواجبة ... و كان شیخنا الاعظم و رئيسنا المعظم ... ابو منصور الحسن بن المطهر قدس الله نفسه و نور رمسه ... و رفع فی الجنان مقامه و مکانه قد صنف ... کتابه المسمى بتهذيب الوصول فانه قد اشتمل على الحاصل من المحصول و احتوى على النهاية من علم الاصول لكنه ... محتاج الناظر فيه الى الشرح و التنبيه احببت ان املى عليه شرحا موضحا لمسائله مقررا لدلائله ... فوضعت هذا الكتاب المسمى بمنية (بتنبيه) اللبيب في شرح التهذيب ... قال المص رحمة الله بعد الخطبة و رتبت هذا الكتاب على مقاصد ... اقول المقاصد جمع مقصد و هو موضع القصد ...
انجام: وحيث انتهى كلام المصنف الى هنا فلنقطع الكلام حامدين الله تعالى تواتر نعمه وتظافر الائه ونعمه (وقسمه - خ د) ونصلى على سیدالرسل وهادى السبل وخاتم الانبياء محمد المصطفى وآله الائمة الاصفياء صلوتاً لا انقطاع لها ولانقضاء والحمدلله وحده وصلى الله على من لانبي بعده
چاپ: دارالخلافه طهران، سنگی، 1308، خشتی، [112ص]؛ هند، لکنو، 1316ق، به نام سید ضیاءالدین؛ 1315ق، به نام سید عمیدالدین
[الذريعة 168/13و207/23]
نسخههای خطی این اثر
234 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 91 |
رضوی
مشهد
|
1172 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 92 |
رضوی
مشهد
|
2929 | صفاهانی، محمد باقر بن محمد رضا | محرم 1049ق | نسخ | 280 | شناسنامه ← |
| 93 |
رضوی
مشهد
|
2930 | محمد (بن جعفر جعفری) کمرئیی | 20 رجب 1051ق | نسخ | 232 | شناسنامه ← |
| 94 |
فیضیه
قم
|
1147 | بیکاتب | گویا از 1051ق | نستعلیق | 255 | شناسنامه ← |
| 95 |
معصومیه
قم
|
20/3-6175 | کلب علی | 5 ربیع الثانی1056ق، برای میرزا محمد حسن بن ابی الحسین | نسخ | 263 | شناسنامه ← |
| 96 |
رضوی
مشهد
|
11211 | بیکاتب | قبل از 1056ق | نستعلیق | 180 | شناسنامه ← |
| 97 |
عمومی
مراغه
|
107 | بیکاتب | 20 شعبان 1057ق | نستعلیق | 285 | شناسنامه ← |
| 98 |
نواب
مشهد
|
552 | قاسم بن حاجی ... ؟(پاک شده است) | 1058ق | نسخ | 213 | شناسنامه ← |
| 99 |
مدرسه سلطانی
کاشان
|
108 | علی بن سلطان محمد مازندرانی | 1059ق | نسخ | 297 | شناسنامه ← |
| 100 |
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
|
351 | محمد مهدی بن محمد تقی | 4 ربیع الثانی 1070ق | نسخ | 322 | شناسنامه ← |
| 101 |
ثقة الاسلام
تبریز
|
بدون شماره | بیکاتب | 1071ق | - | - | شناسنامه ← |
| 102 |
مجلس
تهران
|
17324 | عبدالله بن نعمة الله جزایری | 1084ق | - | - | شناسنامه ← |
| 103 |
گلپایگانی
قم
|
7524-38/144 | عبادالله حسن رضا راعی مشهدی | جمعه 9 جمادی الثانی 1089ق | - | 167 | شناسنامه ← |
| 104 |
مفتی الشیعه
قم
|
12 | بیکاتب | بخش اول بتاریخ 1090 و بخش دوم شوال 1267 | نسخ | 234 | شناسنامه ← |
| 105 |
الهیات
مشهد
|
22712 | محمد زکی بن جلال الدین رضوی | جمادی الثانی 1090ق، به امر سید امیر محمد معصوم | نستعلیق | 192 | شناسنامه ← |
| 106 |
دهگان
اراک
|
279 | بیکاتب | احتمالاًقرن12 | نسخ | 317 | شناسنامه ← |
| 107 |
دانشگاه
تهران
|
1693 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 263 | شناسنامه ← |
| 108 |
مرعشی
قم
|
10548 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 136 | شناسنامه ← |
| 109 |
رضوی
مشهد
|
31611 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 198 | شناسنامه ← |
| 110 |
رضوی
مشهد
|
37520 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 212 | شناسنامه ← |
| 111 |
گلپایگانی
قم
|
2688-14/138 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 359 | شناسنامه ← |
| 112 |
مدرسه آیة الله بروجردی
کرمانشاه
|
68 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 305 | شناسنامه ← |
| 113 |
معصومیه
قم
|
27/2-5998 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 172 | شناسنامه ← |
| 114 |
امام جمعه
زنجان
|
161 | محمد بن شرف الدین حسین خبوشانی | قرن 12 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 115 |
الهیات
تهران
|
265 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 144 | شناسنامه ← |
| 116 |
الهیات
تهران
|
219 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 371 | شناسنامه ← |
| 117 |
رضوی
مشهد
|
31528 | بیکاتب | دوشنبه 11 ذیحجه1108ق | نستعلیق | 226 | شناسنامه ← |
| 118 |
دانشگاه
تهران
|
6748/1 | بهبهانی، شمسا بن عبدالله | ذیقعده1128ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 119 |
رضوی
مشهد
|
7402 | محمد علی بن حاج محمد حسن اردکانی | 1132ق | نسخ | 176 | شناسنامه ← |
| 120 |
مدرسه غرب
همدان
|
418 | بیکاتب | دوشنبه دهه دوم جمادی الاول 1190ق | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |