نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مرآة المحققین

mir’āt-ul muḥaqqiqīn
207 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/58609
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58609
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 28، ص 963 تا 973
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی به‌واسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانسته‌اند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس.
آغاز اثر
« بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب »
انجام اثر
« اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. »
سوابق و چاپ‌های اثر
هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 284/20 نسخه‌های منزوی 1374/2 و 842/2 مشار 1423 و 4677/4 حاجی خلیفه 1649/2 مشترک پاکستان، 982/2 فهرستواره منزوی 229/6-230 دنا 359/9-364(178نسخه) میراث مشترک ایران و هند: 2-20

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مرآة المحققین / عرفان و تصوف / فارسی mir’āt-ul muḥaqqiqīn شبستری، محمود بن عبدالکریم، 687 - 720؟ قمری Šabestarī, maḥmūd ebn-e ‘abd-ol-karīm (1289 - 1321) رساله‌ای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی به‌واسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانسته‌اند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس. آغاز: بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب انجام: اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. چاپ: هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی [الذریعة 284/20؛ نسخه‌های منزوی 1374/2 و 842/2؛ مشار 1423 و 4677/4؛ حاجی خلیفه 1649/2؛ مشترک پاکستان، 982/2؛ فهرستواره منزوی 229/6-230؛ دنا 359/9-364(178نسخه)؛ میراث مشترک ایران و هند: 2-20]

نسخه‌های خطی این اثر

207 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
91
گلپایگانی
قم
2482/5-13/162 عبدالواسع تویسرکانی 1258ق نستعلیق 9 شناسنامه ←
92
رضوی
مشهد
9302 عبدالعلی 1258ق نستعلیق - شناسنامه ←
93
مجلس
تهران
143 بی‌کاتب 1257ق نستعلیق 38 شناسنامه ←
94
مرکز احیاء
قم
4222/3 بی‌کاتب 22جمادی الثانی1257ق نسخ 22 شناسنامه ←
95
مدرسه صدر بازار
اصفهان
494/3 بی‌کاتب با تاریخ 1256ق نستعلیق 37 شناسنامه ←
96
کتابخانه مدرسه حاج محمد ابراهیم
اراک
25/2 بی‌کاتب 29 ربیع الثانی1256ق - 44 شناسنامه ←
97
مرکز احیاء
قم
1493/9 شیرازی، عباس بن محمد 1256ق - 13 شناسنامه ←
98
نوربخش
تهران
133/1 اسماعیل بن هلال اواخر ربیع الاول1253ق - 40 شناسنامه ←
99
نوربخش
تهران
686/2 بی‌کاتب 1252ق نستعلیق 24 شناسنامه ←
100
گلپایگانی
قم
3468/3-17/248 بی‌کاتب ذیحجه 1250ق نستعلیق 13 شناسنامه ←
101
مرعشی
قم
604/3 محمد بن علی یک‌شنبه سلخ شعبان1246ق نستعلیق 30 شناسنامه ←
102
ملی
تهران
2831/3 بی‌کاتب 1246ق - 3 شناسنامه ←
103
گلپایگانی
قم
4033/4-20/153 محمدرضا بن اکبر گلپایگانی 1245ق نسخ 30 شناسنامه ←
104
دائرة المعارف
تهران
1412/8 بی‌کاتب 21 ربیع الثانی 1243ق نستعلیق، شکسته 20 شناسنامه ←
105
مرعشی
قم
8316/7 علی بن اسماعیل حسینی 1239ق نستعلیق 23 شناسنامه ←
106
لغت نامه دهخدا
تهران
296/9 بی‌کاتب 1239ق نستعلیق - شناسنامه ←
107
الهیات
تهران
470/2 بی‌کاتب 1239ق نسخ 22 شناسنامه ←
108
ملی
تهران
16799 ملا علی شیدا 1238ق - 99 شناسنامه ←
109
دانشگاه
تهران
3783/3 علی آبادی، محمد رجب 1238ق نستعلیق 20 شناسنامه ←
110
دانشگاه
تهران
1130/3 بی‌کاتب با تاریخ 1236ق نستعلیق 14 شناسنامه ←
111
رضوی
مشهد
ض 11050 بی‌کاتب 1235ق نستعلیق - شناسنامه ←
112
مرکز احیاء
قم
3463/1 محمد حسن افشار 19 شوال 1235ق، جهت آخوند ملا محمد یزدی نسخ 33 شناسنامه ←
113
الهیات
تهران
145/4 ابن میر هاشم عبدالفتاح موسوی ربیع الثانی 1234ق نستعلیق 9 شناسنامه ←
114
فاضل
خوانسار
204/2 بی‌کاتب رجب 1233ق - - شناسنامه ←
115
مرعشی
قم
8946/2 علی بن محمد بیک و محمد کاظم بن حاج زین العابدین محلاتی یک‌شنبه 7 ربیع الثانی 1232ق نستعلیق 127 شناسنامه ←
116
مرعشی
قم
15779/1 بی‌کاتب پنج شنبه 8 محرم 1232ق، حسب فرمایش حاجی ملا محمد امین ملا باشی شکسته نستعلیق 21 شناسنامه ←
117
مسجد اعظم
قم
3255/2 سید زین العابدین بن ابراهیم طباطبایی 19 جمادی الثانی 1230ق نستعلیق 15 شناسنامه ←
118
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
136/9 بی‌کاتب 23 رمضان 1226ق نسخ 8 شناسنامه ←
119
دانشگاه
تهران
4706/21 بی‌کاتب 28 محرم 1226ق نستعلیق 25 شناسنامه ←
120
دانشگاه
تهران
4213/5 ملا محمود بن ملا احمد 1226ق نسخ 22 شناسنامه ←