نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مرآة المحققین

mir’āt-ul muḥaqqiqīn
207 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/58609
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58609
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 28، ص 963 تا 973
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی به‌واسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانسته‌اند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس.
آغاز اثر
« بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب »
انجام اثر
« اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. »
سوابق و چاپ‌های اثر
هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 284/20 نسخه‌های منزوی 1374/2 و 842/2 مشار 1423 و 4677/4 حاجی خلیفه 1649/2 مشترک پاکستان، 982/2 فهرستواره منزوی 229/6-230 دنا 359/9-364(178نسخه) میراث مشترک ایران و هند: 2-20

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مرآة المحققین / عرفان و تصوف / فارسی mir’āt-ul muḥaqqiqīn شبستری، محمود بن عبدالکریم، 687 - 720؟ قمری Šabestarī, maḥmūd ebn-e ‘abd-ol-karīm (1289 - 1321) رساله‌ای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی به‌واسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانسته‌اند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس. آغاز: بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب انجام: اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. چاپ: هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی [الذریعة 284/20؛ نسخه‌های منزوی 1374/2 و 842/2؛ مشار 1423 و 4677/4؛ حاجی خلیفه 1649/2؛ مشترک پاکستان، 982/2؛ فهرستواره منزوی 229/6-230؛ دنا 359/9-364(178نسخه)؛ میراث مشترک ایران و هند: 2-20]

نسخه‌های خطی این اثر

207 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرعشی
قم
1667/7 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 12 شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
7507/1 میر هاشم بن جعفر حسینی قزوینی بی‌تاریخ نستعلیق 24 شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
9799/6 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 20 شناسنامه ←
4
مرعشی
قم
9900/3 کاظم خسروی بی‌تاریخ نستعلیق 28 شناسنامه ←
5
رضوی
مشهد
19381 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
6
رضوی
مشهد
23941 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
7
رضوی
مشهد
11453/5 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
8
رضوی
مشهد
23203 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
ض 8625 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
10
رضوی
مشهد
ض 5016 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
11
ملی
تبریز
3559/12 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 14 شناسنامه ←
12
علامه طباطبائی
شیراز
79/5 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 17 شناسنامه ←
13
مرکز مطالعات
قم
887/6 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 16 شناسنامه ←
14
مفتاح، محمد حسین
تهران
1215/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
15
مسجد اعظم
قم
721/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 7 شناسنامه ←
16
گلپایگانی
قم
4657/3-23/177 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، شکسته 17 شناسنامه ←
17
گلپایگانی
قم
5075/4-25/165 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 45 شناسنامه ←
18
دانشگاه
تهران
3654-ف بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 98 شناسنامه ←
19
دانشگاه
تهران
8288/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 26 شناسنامه ←
20
مسجد اعظم
قم
299/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 10 شناسنامه ←
21
قائم
فردوس
18/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 14 شناسنامه ←
22
گلپایگانی
قم
1051/8-6/141 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 17 شناسنامه ←
23
سپهسالار
تهران
1212/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 12 شناسنامه ←
24
ملک
تهران
6096/48 یوسف نسیم بی‌تاریخ نسخ 11 شناسنامه ←
25
رضوی
مشهد
5996 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 15 شناسنامه ←
26
رضوی
مشهد
888 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 16 شناسنامه ←
27
رضوی
مشهد
886 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 8 شناسنامه ←
28
مجلس
تهران
621/19 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
29
مجلس
تهران
640/15 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
30
مجلس
تهران
6368/16 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 3 شناسنامه ←