شناسنامه کتابشناختی اثر
مجمع الفائدة و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان
majma‘-ul fā’ida wa-l burhān fī š.-i iršād-ul aḏhān
پیوند کوتاه:
/w/57253
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #57253
پدیدآور / مؤلف:
مقدس اردبیلی، احمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
977 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 28، ص 268
تا 280
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
عناوین دیگر و همتراز:
شرح ارشاد
(š.-u iršād)
محل تألیف:
کربلا و نجف
اثر مرتبط / وابسته به:
ارشاد الاذهان الی احکام الایمان؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شرح مفصل و مستدل با عناوین «قوله، قوله» بر «ارشاد الاذهان الی احکام الایمان» علامه حلی است که به گفته صاحب الذریعة برخی ابواب فقهی آن ناتمام مانده و آن به دلیل بدخطی مرحوم اردبیلی بوده که کسی نتوانسته قرائت کند وبدین جهت از بین رفته است. آن را درماه رمضان سال 977 درکربلا آغاز کرده و در سال 985ق به نهایت رسانید. از اول کتاب عبادات تا آخر متاجر و از صید و ذباحه تا آخر کتاب.
آغاز اثر
« بسمله. الحمد لله خالق الهداية و الارشاد و ممیز الانسان من بين المخلوقات بالكرامة و الوداد ... قوله فالوضوء يجب للصلاة و الطواف الواجبين الخ دليل الاول الكتاب »
انجام اثر
« ولكن فى بعض الروايات و له القصاص فی الجراحات ثم القتل ان تعدد الضربات فتأمل ... و اهل بيته الادلاء على هدايته و صراطه السوى قد وصل الكلام الى هنا يوم الأحد ثانى شهر صفر بالخير و الظفر في النجف الأشرف المشرف سنة خمس و ثمانين و تسعماية. »
سوابق و چاپهای اثر
مشار عربی؛ ص790؛ مؤسسة النشر الاسلامی، قم، سال 1416-1403ق، در 14 جلد، با تحقیق حاج آقا مجتبی عراقی و شیخ علی پناه اشتهاردی و حاج آغا حسین یزدی اصفهانی؛ ایران، تهران، سنگی، کتابت 1272، رحلی
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية مجمع الفائدة و البرهان = حاشية شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 35/20 و 37/20
ریحانة الأدب 369/5
كشف الحجب 489
هدية العارفين 149/1
دنا 9: 107-102 (152 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● مجمع الفائدة و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان = شرح ارشاد / فقه / عربی
majma‘-ul fā’ida wa-l burhān fī š.-i iršād-ul aḏhān = š.-u iršād
مقدس اردبیلی، احمد بن محمد، - 993 قمری
moqaddas-e ardabīlī, ahmad ebn-e mohammad (- 1585)
وابسته به: ارشاد الاذهان الی احکام الایمان؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)
تاریخ تألیف: 977-985ق؛ محل تألیف: کربلا و نجف
شرح مفصل و مستدل با عناوین «قوله، قوله» بر «ارشاد الاذهان الی احکام الایمان» علامه حلی است که به گفته صاحب الذریعة برخی ابواب فقهی آن ناتمام مانده و آن به دلیل بدخطی مرحوم اردبیلی بوده که کسی نتوانسته قرائت کند وبدین جهت از بین رفته است. آن را درماه رمضان سال 977 درکربلا آغاز کرده و در سال 985ق به نهایت رسانید. از اول کتاب عبادات تا آخر متاجر و از صید و ذباحه تا آخر کتاب.
آغاز: بسمله. الحمد لله خالق الهداية و الارشاد و ممیز الانسان من بين المخلوقات بالكرامة و الوداد ... قوله فالوضوء يجب للصلاة و الطواف الواجبين الخ دليل الاول الكتاب
انجام: ولكن فى بعض الروايات و له القصاص فی الجراحات ثم القتل ان تعدد الضربات فتأمل ... و اهل بيته الادلاء على هدايته و صراطه السوى قد وصل الكلام الى هنا يوم الأحد ثانى شهر صفر بالخير و الظفر في النجف الأشرف المشرف سنة خمس و ثمانين و تسعماية.
انجام جزء 1: و قدمر وجوب القصر للصلاة مع السفر بعد مضى وقت الأداءقبل از محل الترخص فتذكر هذا آخر الجزء الأول ... و يتلوه الجزءالثاني في كتاب الزكاة ... آمين يارب العالمين.
چاپ: مشار عربی؛ ص790؛ مؤسسة النشر الاسلامی، قم، سال 1416-1403ق، در 14 جلد، با تحقیق حاج آقا مجتبی عراقی و شیخ علی پناه اشتهاردی و حاج آغا حسین یزدی اصفهانی؛ ایران، تهران، سنگی، کتابت 1272، رحلی
[الذريعة 35/20 و 37/20؛ ریحانة الأدب 369/5؛ كشف الحجب 489؛ هدية العارفين 149/1؛ دنا 9: 107-102 (152 نسخه)]
شروح و حواشی:
1- حاشية مجمع الفائدة و البرهان = حاشية شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205)
نسخههای خطی این اثر
157 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 61 |
مجلس
تهران
|
5187/1 | میرزا محمد بن علی اکبر | 25 ذیحجه1234ق | نسخ | 183 | شناسنامه ← |
| 62 |
فحول قزوینی
قزوین
|
بدون شماره | محمد اسماعیل بن محمد حسن | رجب 1232ق | - | - | شناسنامه ← |
| 63 |
حجتیه
قم
|
13 | هادی بن حمید | 1231ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 64 |
مرعشی
قم
|
11432/16 | احمد فرزند علی مختار، جرفادقانی (گلپایگانی) | 1231ق | نسخ | 12 | شناسنامه ← |
| 65 |
ملی
تهران
|
2884 | محمد حسن | 1231ق | نستعلیق | 284 | شناسنامه ← |
| 66 |
گلپایگانی
قم
|
398-3/18 | احمدبن محمد | 1231ق | نسخ | 199 | شناسنامه ← |
| 67 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
679 | محمد بن محمد علی ریزی | غره رجب 1227ق | نسخ | 175 | شناسنامه ← |
| 68 |
الهیات
تهران
|
12/4 | فراشاهی، حفیظ بن محمد رضا | 1226ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 69 |
گلپایگانی
قم
|
714-5/4 | محمد بن محمد علی ریزی لنجانی | غره ربیع الثانی 1227ق | نسخ | 170 | شناسنامه ← |
| 70 |
الهیات
تهران
|
12/3 | فراشاهی، حفیظ بن محمد رضا | 1225ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 71 |
ملی
تهران
|
3079 | بیکاتب | 1226ق | نستعلیق | 354 | شناسنامه ← |
| 72 |
الهیات
تهران
|
12/2 | فراشاهی، حفیظ بن محمد رضا | چهارشنبه 23 محرم 1225ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 73 |
الهیات
تهران
|
12/1 | فراشاهی، حفیظ بن محمد رضا | ربیع الثانی 1224ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 74 |
ملی
تهران
|
2606 | محمد اصفهانی ملقب به «آقا بابا» | 1223ق | نسخ | 221 | شناسنامه ← |
| 75 |
مرعشی
قم
|
8909 | محمد تقی طباطبائی | جمعه 21 ذیقعده 1222ق | نسخ | 289 | شناسنامه ← |
| 76 |
سریزدی
یزد
|
230 | سید اسماعیل | 1218ق | نسخ | 246 | شناسنامه ← |
| 77 |
گلپایگانی
قم
|
729-5/19 | بیکاتب | 1206ق | نسخ | 236 | شناسنامه ← |
| 78 |
گلپایگانی
قم
|
730-5/20 | بیکاتب | ذیقعده 1205ق | نسخ | 289 | شناسنامه ← |
| 79 |
معصومیه
قم
|
17/1-6084 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 80 |
الهیات
تهران
|
37/2 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 396 | شناسنامه ← |
| 81 |
الهیات
تهران
|
37/1 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 461 | شناسنامه ← |
| 82 |
گلپایگانی
قم
|
4601-23/121 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 231 | شناسنامه ← |
| 83 |
گلپایگانی
قم
|
4090-21/10 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 248 | شناسنامه ← |
| 84 |
گلپایگانی
قم
|
6139/2-31/19 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 61 | شناسنامه ← |
| 85 |
کتابخانه حجة الاسلام گلپایگانی
گلپایگان
|
43 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 247 | شناسنامه ← |
| 86 |
گلپایگانی
قم
|
463-3/83 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 104 | شناسنامه ← |
| 87 |
رضوی
مشهد
|
35992 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 356 | شناسنامه ← |
| 88 |
ملی
تهران
|
614 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 415 | شناسنامه ← |
| 89 |
نواب
مشهد
|
509 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 299 | شناسنامه ← |
| 90 |
کتابخانه مدرسه حاج محمد ابراهیم
اراک
|
32 | بیکاتب | گویا قرن 13 | نسخ | 271 | شناسنامه ← |