نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الکشکول فیما جری لآل الرسول بعد الرسول

al-kaškūl fīmā jarā li-āl-ir rasūl ba‘d-ar rasūl
25 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/53699
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #53699
پدیدآور / مؤلف: آملی، حیدر بن علی
تاریخ و سده تألیف: 735 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 26، ص 438 تا 440
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

به‌طوری که در خطبه ذکر شده این کتاب به منظور تشریح علل وجود تفرقه و انشعاب در میان مسلمین تألیف شده است. آنچه در این کتاب جلب نظر می‌کند قضاوت‌های مصنف است که در هر مبحثی پس از نقل گفته‌های طرفین دارد. در موضوع امامت به این سبک تألیف از قدما دیده نشده است.درباره مؤلف کتاب اختلاف شده و شیخ حر عاملی در کتاب امل الآمل آنرا از کتب منسوبه به علامه حلی شمرده ولی این نسبت صحیح نیست زیرا تاریخ تألیف کتاب که در دیباچه آن مذکور است 735 هجری است در صورتیکه تاریخ وفات علامه حلی 726 یعنی 9 سال قبل از تاریخ تألیف این کتاب می‌باشد. قاضی نورالله شوشتری آنرا منسوب به سید حیدر آملی دانسته و مرحوم شیخ یوسف بحرانی در درة النجفیة آنرا تأیید کرده است. سبک نگارش کتاب نیز با تصانیف علامه شبیه نیست و اصطلاعات عارفانه و مخصوص آن قول اخیر را کاملا تأیید می‌کند. (عبدالحسین حائری)
آغاز اثر
« بسمله. الحمدلله و السلام علی عباده الذین اصطفی خصوصا علی سید اهل الاصطفا من اخوان الصفا و خلان الوفا محمد المصطفی صلی الله علیه و آله و رجاله اهل الصبر و الوفا التابعین له و علی من لهم اقتفى فقد كتب الى اعز الناس علی و اقربهم زلفى لدى ایده الله سعادته و ابد سیادته حین هاجت الفتنة بين الخاصة و العامة و ذلك فى سنة خمس و ثلثين و سبعمائة ... و جرى بينهما من الامور الشنيعة ما اوجب السئوال عن مثل هذه الامور الحاصلة بين الشيعة و الجمهور و ما سبب حدوثها فی زمن دون زمن و ما هذه الاحقاد و التهاويل و التخييلات و الاضاليل مع انهم على ملة واحدة و كتاب واحد و رب واحد ... و التمس اعلى الله شأنه و اوضح برهانه ان يكون ذلك بايضاح كاف و جواب شاف ... و اقترح ادام الله اقباله و احسن آماله ان يكون طريق الاشارة فيه اكثر من العبارة و لسان العبارة بها اوضح من الاشارة ... فوافقته فى ملتمسه و من بركة نفسه ... فاجبته ملبيا و اطعته مثنيا و سارعت الى اوامره مجيبا مؤلفا (معلنا - بدل) ... ثم جمعت ما الفته مضافا الى ما صنفته سئوالا من ممد القلوب بالانوار و دروزة من مكارم الائمة الاطهار و سميتها «رسالة الكشكول فيما جرى على آل الرسول و الجمهور بعد الرسول »
انجام اثر
« و كان يقول العالم ثلثة عالم ربانی و معلم على سبيل نجاة و همج رعاع اتباع كل ناعق لم يستضيئوا بنور الحكمة و لم يلجوا الى ركن وثيق. والحمدلله رب العالمين و العاقبة للمتقين. اللهم انی اسئلك بمشاكى انوارك و محل اقتدارک و خزائن اسرارك ان تصلى على محمد و آل محمد و ان تجعلنى من اولياء محمد و آل محمد ... و ترینى موقف زیارتك مع شيعة محمد و آل محمد و تشرک معی فی هذا الدعاء سائر اولیاء محمد و آل محمد برحمتك يا ارحم الراحمين. آمين يا رب العالمين. »
سوابق و چاپ‌های اثر
نجف، مطبعة الحيدرية، 202ص، 1372ق.
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 82/18 یادنامه هانری ماسه مقاله هانری کربین به فرانسه ص 84 دنا 683/8 (21 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الکشکول فیما جری لآل الرسول بعد الرسول / کلام و اعتقادات / عربی al-kaškūl fīmā jarā li-āl-ir rasūl ba‘d-ar rasūl آملی، حیدر بن علی، 720 - 782 ؟ قمری āmolī, heydar ebn-e ‘alī (1321 - 1381) تاریخ تألیف: 735ق به‌طوری که در خطبه ذکر شده این کتاب به منظور تشریح علل وجود تفرقه و انشعاب در میان مسلمین تألیف شده است. آنچه در این کتاب جلب نظر می‌کند قضاوت‌های مصنف است که در هر مبحثی پس از نقل گفته‌های طرفین دارد. در موضوع امامت به این سبک تألیف از قدما دیده نشده است.درباره مؤلف کتاب اختلاف شده و شیخ حر عاملی در کتاب امل الآمل آنرا از کتب منسوبه به علامه حلی شمرده ولی این نسبت صحیح نیست زیرا تاریخ تألیف کتاب که در دیباچه آن مذکور است 735 هجری است در صورتیکه تاریخ وفات علامه حلی 726 یعنی 9 سال قبل از تاریخ تألیف این کتاب می‌باشد. قاضی نورالله شوشتری آنرا منسوب به سید حیدر آملی دانسته و مرحوم شیخ یوسف بحرانی در درة النجفیة آنرا تأیید کرده است. سبک نگارش کتاب نیز با تصانیف علامه شبیه نیست و اصطلاعات عارفانه و مخصوص آن قول اخیر را کاملا تأیید می‌کند. (عبدالحسین حائری) آغاز: بسمله. الحمدلله و السلام علی عباده الذین اصطفی خصوصا علی سید اهل الاصطفا من اخوان الصفا و خلان الوفا محمد المصطفی صلی الله علیه و آله و رجاله اهل الصبر و الوفا التابعین له و علی من لهم اقتفى فقد كتب الى اعز الناس علی و اقربهم زلفى لدى ایده الله سعادته و ابد سیادته حین هاجت الفتنة بين الخاصة و العامة و ذلك فى سنة خمس و ثلثين و سبعمائة ... و جرى بينهما من الامور الشنيعة ما اوجب السئوال عن مثل هذه الامور الحاصلة بين الشيعة و الجمهور و ما سبب حدوثها فی زمن دون زمن و ما هذه الاحقاد و التهاويل و التخييلات و الاضاليل مع انهم على ملة واحدة و كتاب واحد و رب واحد ... و التمس اعلى الله شأنه و اوضح برهانه ان يكون ذلك بايضاح كاف و جواب شاف ... و اقترح ادام الله اقباله و احسن آماله ان يكون طريق الاشارة فيه اكثر من العبارة و لسان العبارة بها اوضح من الاشارة ... فوافقته فى ملتمسه و من بركة نفسه ... فاجبته ملبيا و اطعته مثنيا و سارعت الى اوامره مجيبا مؤلفا (معلنا - بدل) ... ثم جمعت ما الفته مضافا الى ما صنفته سئوالا من ممد القلوب بالانوار و دروزة من مكارم الائمة الاطهار و سميتها «رسالة الكشكول فيما جرى على آل الرسول و الجمهور بعد الرسول» انجام: و كان يقول العالم ثلثة عالم ربانی و معلم على سبيل نجاة و همج رعاع اتباع كل ناعق لم يستضيئوا بنور الحكمة و لم يلجوا الى ركن وثيق. والحمدلله رب العالمين و العاقبة للمتقين. اللهم انی اسئلك بمشاكى انوارك و محل اقتدارک و خزائن اسرارك ان تصلى على محمد و آل محمد و ان تجعلنى من اولياء محمد و آل محمد ... و ترینى موقف زیارتك مع شيعة محمد و آل محمد و تشرک معی فی هذا الدعاء سائر اولیاء محمد و آل محمد برحمتك يا ارحم الراحمين. آمين يا رب العالمين. چاپ: نجف، مطبعة الحيدرية، 202ص، 1372ق. [الذريعة 82/18؛ یادنامه هانری ماسه مقاله هانری کربین به فرانسه ص 84؛ دنا 683/8 (21 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

25 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
الهیات
مشهد
568/1 عبدالله بن حسن بن محمد نجار 9 شعبان 762ق نسخ - شناسنامه ←
2
مولوی
مشهد
568/1 نامشخص - - - شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
10291 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 111 شناسنامه ←
4
دانشگاه
تهران
3899/1-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
5
مجلس
تهران
10038 بی‌کاتب 1 شعبان 988ق نسخ 132 شناسنامه ←
6
مجلس
تهران
15233 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
7
دانشگاه
تهران
654/1 عنایت الله چهارشنبه 12 صفر 1035ق نستعلیق 185 شناسنامه ←
8
مرعشی
قم
1273/1 مراد بن آقا شاه قمی جمادی الثانی 1062ق نسخ 163 شناسنامه ←
9
ملک
تهران
2865 علی بن حاجی حیدر کاظمی 20 جمادی الثانی 1068ق نسخ 168 شناسنامه ←
10
ملی
تهران
499/1 محمد رضا بن حاجی محمد ششتمدی سبزواری 1076ق نسخ 318 شناسنامه ←
11
مدرسه جعفریه
قائن
105/1 بی‌کاتب 10 ربیع الاول 1077ق نستعلیق 106 شناسنامه ←
12
مرعشی
قم
13903/2 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 60 شناسنامه ←
13
رضوی
مشهد
838 رکن الدین محمود دارابجردی 15 شوال 1106ق نسخ 125 شناسنامه ←
14
مرکز احیاء
قم
3283/1 محمد علی بن ابوالقاسم منصوری مسیبی جمادی الثانی 1114ق نسخ 122 شناسنامه ←
15
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
565 بی‌کاتب 20 شوال 1146ق نسخ 104 شناسنامه ←
16
مرعشی
قم
7159/1 صالح بن علی بن محمد بن محمد بن مجیر جویانی عنقانی 1171ق، به دستور سید مصطفی نسخ 161 شناسنامه ←
17
حجتیه
قم
487/1 ... بن محمد بن عبدالحسین بن ناصر بن ابراهیم 1238ق نسخ - شناسنامه ←
18
مرعشی
قم
5676 بی‌کاتب 10 محرم 1280ق نسخ 116 شناسنامه ←
19
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
404 بی‌کاتب 10 محرم 1280ق(موافق لفظ «فراغ») نسخ 144 شناسنامه ←
20
مجلس
تهران
1393 عبدالله بن محمد 1283ق نسخ 486 شناسنامه ←
21
ملک
تهران
971/1 بی‌کاتب 1304ق نسخ 256 شناسنامه ←
22
رضوی
مشهد
7874 محمد حسین بن زین العابدین زینی (یا زنبی) رضائی 2 شوال 1353ق نستعلیق 117 شناسنامه ←
23
وزیری
یزد
1133/2 محمد فضایل طباطبایی بی‌تاریخ نسخ 121 شناسنامه ←
24
رضوی
مشهد
29468 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
25
رضوی
مشهد
1811 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←