نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

عین الحیات

‘ayn-ol hayāt
241 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/47206
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #47206
تاریخ و سده تألیف: 1073 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 23، ص 169 تا 183
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: اخلاق شرح حدیث
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح وصایای پیامبر (ص) به ابوذر (š.-e vasāyā-ye payāmbar be abū-zar)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرح مفصلی است بر حدیث نبوی خطاب به ابوذر غفاری مشتمل بر مکارم اخلاق و آداب اسلامی که مرحوم طبرسی آن را در فصل شش از باب دوازدهم از مکارم الاخلاق نقل کرده است و ورام بن ابی فراس در مجموعه یا جامع خویش نیز مرسلاً روایت کرده‌اند و هر یک از مضامین آن در کتب اخبار و احادیث بسیار وارد شده است و این کتاب مشتمل بر یک دوره حکمت عملی و بسیاری از مواعظ و نصایح می‌باشد. علامه مجلسی این حدیث را مسنداً قسمت قسمت نقل و آنها را به زبان ساده به فارسی ترجمه و روایات دیگری که از ائمه هدی (ع) در آن موضوع وارد شده نیز به فارسی ترجمه کرده است و پیش از شروع به شرح و ترجمه حدیث شریف شرح حال ابوذر غفاری را مفصلاً نگاشته‌اند.
آغاز اثر
« لالی حمد و جواهر ثنا تحفه بارگاه جلال کبریاء حکیمی که الواح ارواح قائمه نوع بشر را که مظهر غرایب صنع قضا و قدر است به صیقل مواعظ دلپذیر و حکمتهای بی نظیر جلا داده »
انجام اثر
« امیدوارم که ای بحر فیوض ربانی و این سرچشمه آب زندگانی موجب حیات جاودانی برادران ایمان و فیض بخش اقاصی و ادانی گردد ... و از این شراب طهور حقایق و معانی جرعه برگیرند در حیوة و ممات این حقیر خاکسار و ذره بیمقدار را از دعای طلب مغفره سیات و رفع درجات محروم نگردانند »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار فارسی،ج3، صص3601-3602؛ طهران، 1240، در زمان فتحعلیشاه قاجار، چاپ حروفی؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، 281ص؛ طهران، سنگی، بی ناشر، 1286، رحلی؛ ایران، 1299ق؛ هند، 1277ق، وزیری، 609+1ص؛ سنگی، لکهنو، 1304، وزیری بزرگ، 492ص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
تلخیص عین الحياة
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 370/15 شماره 2334 نسخه‌های منزوی 1649/2 کتابشناسی مجلسی ص271 فهرستواره منزوی 530/6 فهرستگان حدیث، ج5، ص71-81 دنا 701/7- 707 (221 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● عین الحیات = شرح وصایای پیامبر (ص) به ابوذر / شرح حدیث، اخلاق / فارسی ‘ayn-ol hayāt = š.-e vasāyā-ye payāmbar be abū-zar مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037-1110 قمری majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699) تاریخ تألیف: جمادی الثانی 1073ق شرح مفصلی است بر حدیث نبوی خطاب به ابوذر غفاری مشتمل بر مکارم اخلاق و آداب اسلامی که مرحوم طبرسی آن را در فصل شش از باب دوازدهم از مکارم الاخلاق نقل کرده است و ورام بن ابی فراس در مجموعه یا جامع خویش نیز مرسلاً روایت کرده‌اند و هر یک از مضامین آن در کتب اخبار و احادیث بسیار وارد شده است و این کتاب مشتمل بر یک دوره حکمت عملی و بسیاری از مواعظ و نصایح می‌باشد. علامه مجلسی این حدیث را مسنداً قسمت قسمت نقل و آنها را به زبان ساده به فارسی ترجمه و روایات دیگری که از ائمه هدی (ع) در آن موضوع وارد شده نیز به فارسی ترجمه کرده است و پیش از شروع به شرح و ترجمه حدیث شریف شرح حال ابوذر غفاری را مفصلاً نگاشته‌اند. آغاز: لالی حمد و جواهر ثنا تحفه بارگاه جلال کبریاء حکیمی که الواح ارواح قائمه نوع بشر را که مظهر غرایب صنع قضا و قدر است به صیقل مواعظ دلپذیر و حکمتهای بی نظیر جلا داده انجام: امیدوارم که ای بحر فیوض ربانی و این سرچشمه آب زندگانی موجب حیات جاودانی برادران ایمان و فیض بخش اقاصی و ادانی گردد ... و از این شراب طهور حقایق و معانی جرعه برگیرند در حیوة و ممات این حقیر خاکسار و ذره بیمقدار را از دعای طلب مغفره سیات و رفع درجات محروم نگردانند چاپ: مشار فارسی،ج3، صص3601-3602؛ طهران، 1240، در زمان فتحعلیشاه قاجار، چاپ حروفی؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، 281ص؛ طهران، سنگی، بی ناشر، 1286، رحلی؛ ایران، 1299ق؛ هند، 1277ق، وزیری، 609+1ص؛ سنگی، لکهنو، 1304، وزیری بزرگ، 492ص [الذریعة 370/15 شماره 2334؛ نسخه‌های منزوی 1649/2؛ کتابشناسی مجلسی ص271؛ فهرستواره منزوی 530/6؛ فهرستگان حدیث، ج5، ص71-81؛ دنا 701/7- 707 (221 نسخه)] شرح و حواشی: 1- تلخیص عین الحياة

نسخه‌های خطی این اثر

241 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
151
مجلس
تهران
7375 بی‌کاتب چهارشنبه 12 جمادی الاول 1236ق نسخ 256 شناسنامه ←
152
ارگانی بهبهانی
قم
115 محمد بن بابا معاف کلکستان 7 جمادی الثانی 1238ق نستعلیق 266 شناسنامه ←
153
مسجد جامع مراغه
مراغه
13 بی‌کاتب 1238ق نستعلیق 175 شناسنامه ←
154
گلپایگانی
قم
7551-51/11 عبدالرزاق بن محمد هاشم الالویری ربیع الاول 1238ق نستعلیق 242 شناسنامه ←
155
مرکز احیاء
قم
4197 کربلائی محمد زمان بن مؤمن بیگ شمیرانی شنبه 14 جمادی الثانی 1239ق نستعلیق 376 شناسنامه ←
156
امام عصر
شیراز
68 ملا مهر علی بن شیخ حسین یک‌شنبه 9 شعبان 1239ق نسخ 343 شناسنامه ←
157
میبدی (خاندان)
کرمانشاه
43مشهد بی‌کاتب شوال 1240ق نستعلیق 278 شناسنامه ←
158
جعفری
کاشان
10 سید حسن بن عبدالکریم نائینی جمادی الاول 1240ق نسخ 188 شناسنامه ←
159
میبدی
مشهد
43 نامشخص - - - شناسنامه ←
160
ایزدی (حاجی)
همدان
8 اسماعیل بن رضا 1240ق نستعلیق - شناسنامه ←
161
ملی
تهران
21199 بی‌کاتب 1240ق - - شناسنامه ←
162
رضوی
مشهد
12523 علی بن ابراهیم جمعه 16 ذیقعده 1241ق نستعلیق، شکسته 140 شناسنامه ←
163
فحول قزوینی
قزوین
بدون شماره محمد باقر بن محمد طاهر حسینی دوشنبه 14 صفر 1242ق - - شناسنامه ←
164
شاهچراغ
شیراز
2423/1 حسن بن مرحوم میرزا محمد 7 جمادی الثانی 1242ق نسخ - شناسنامه ←
165
معصومیه
قم
187 جعفر خوانساری بن محمد حسین دهه اول شعبان 1243ق نسخ 192 شناسنامه ←
166
مرکز مطالعات
قم
98 علی محمد بن حاجی زین العابدین کرکوندی 17 شعبان 1244ق نسخ 327 شناسنامه ←
167
وزیری
یزد
229 محمد علی بن محمد محسن یزدی اواخر ذیحجه 1246ق نسخ 225 شناسنامه ←
168
رضوی
مشهد
23310 عبدالمحمد بن عباسعلی کرجی جمعه 3 شوال 1246ق نستعلیق 251 شناسنامه ←
169
فاضل قائینی
قم
228 بی‌کاتب جمادی الاول 1248ق - - شناسنامه ←
170
گلپایگانی
قم
5124-26/4 احمد بن حسینعلی کرجی رجب 1248ق نستعلیق 262 شناسنامه ←
171
مجلس
تهران
938 بی‌کاتب 26 محرم 1249ق نستعلیق 646 شناسنامه ←
172
خاتم الانبیاء
بابل
79 علی عسکر بن حاجی احمد در محمد آباد دارالعباده شعبان 1249ق نستعلیق 270 شناسنامه ←
173
امام صادق
اردکان یزد
334 بی‌کاتب چهارشنبه نیمه ربیع الثانی 1251ق نسخ 245 شناسنامه ←
174
اعظم قم
قم
7 بی‌کاتب چهارشنبه 12 صفر 1251ق نسخ 269 شناسنامه ←
175
گلپایگانی
قم
3012-16/22 بی‌کاتب جمعه 7 جمادی الثانی 1253ق نستعلیق 421 شناسنامه ←
176
وزیری
یزد
2719 بی‌کاتب 1254ق نسخ 280 شناسنامه ←
177
گلپایگانی
قم
8047-55/17 عبدالله بن کربلائی صبر علی، ساکن قریه صدا قایان ذیحجه 1255ق نستعلیق 300 شناسنامه ←
178
رضوی
مشهد
22866 محمد رضا بن محمد تقی چهارشنبه 4 جمادی الثانی 1255ق نسخ 393 شناسنامه ←
179
مرکز مطالعات
قم
472/1 سید جمال ولد آقا سید شبیر شالی 1 شعبان 1256ق نستعلیق 176 شناسنامه ←
180
رضوی
مشهد
17333 بی‌کاتب جمعه 1 ذیحجه 1257ق نستعلیق 275 شناسنامه ←