نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

صراح اللغة

ṣurāḥ-ul luġa
71 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/42966
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #42966
تاریخ و سده تألیف: 651 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 21، ص 610 تا 615
زبان و قالب: عربی، فارسی
رده‌های موضوعی: لغت
عناوین دیگر و هم‌تراز:
الصراح من الصحاح (aṣ-ṣurāḥ min-aṣ ṣiḥāḥ) ترجمه صحاح اللغة (t.-ye ṣiḥāḥ-ul luġa)
محل تألیف: کاشغر
اثر مرتبط / وابسته به: صحاح اللغة = تاج اللغة و صحاح العربية = الصحاح؛ جوهری، اسماعیل بن حماد (-393)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

ترجمه و گزیده‌ای است از «صحاح» جوهری. اشعار به جز چند مورد و مثال‌ها و حدیث و آیات را نیاورده و ترتیب آن را حفظ کرده است. گذشته از آن، مؤلف پس از بیانات صاحب صحاح در بیان مراد از لغات مذکوره برای استفاده آنان که از عربیت بهره وافی ندارند ترجمه فارسی آن لغات را نیز نقل و گذشته از این به واسطه علامات و آثاری که بر لغات و پس از آنها گذارده شده وزن و باب و جمع و مصدر هر یک از آنها را نیز به علامات و شماره‌ها معین کرده‌اند.
آغاز اثر
« بسمله، قال الفقير الى مولاه الغنی به عمن سواه الواثق بالمتعالی عن الولد و الوالد ابوالفضل محمد بن عمر بن خالد المدعو بجمال القریشی جمل الله احواله و حصل اماله احمدالله و هو المحمود بكل اللغات ... »
انجام اثر
« لاجتماع الساكنين لان هاء و السين ساكنتان قال ذوالرمة: الا یا اسلمی یا دارمی علی البلی ×× و لا زال منهلا بجرعائک القطر »
سوابق و چاپ‌های اثر
این کتاب مکرر چاپ شده در ایران و هند؛ مشار فارسی، ج3، صص3386-3387؛ تهران، سنگی، 1304ق، رحلی، 398+1ص (صص 1-398)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 1999/3 دنا 115/7-116 (57 نسخه) کشف الظنون 1077/2 و 78/2 فرهنگ‌نامه‌ها 147 لغت‌نامه دهخدا 22/3 مكتبة امیرالمؤمنین 477/2 معجم المطبوعات 707/1 الاوقاف العامة موصل 186/2

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● صراح اللغة = الصراح من الصحاح = ترجمه صحاح اللغة / لغت / عربی، فارسی ṣurāḥ-ul luġa = aṣ-ṣurāḥ min-aṣ ṣiḥāḥ = t.-ye ṣiḥāḥ-ul luġa جمال القرشی، محمد بن عمر، ق7 قمری jamāl al-qorašī, mohammad ebn-e ‘omar (- 13c) وابسته به: صحاح اللغة = تاج اللغة و صحاح العربية = الصحاح؛ جوهری، اسماعیل بن حماد (-393) تاریخ تألیف: سه‌شنبه 16 صفر 651 تا دوشنبه 23 ذیقعده 700ق؛ محل تألیف: کاشغر ترجمه و گزیده‌ای است از «صحاح» جوهری. اشعار به جز چند مورد و مثال‌ها و حدیث و آیات را نیاورده و ترتیب آن را حفظ کرده است. گذشته از آن، مؤلف پس از بیانات صاحب صحاح در بیان مراد از لغات مذکوره برای استفاده آنان که از عربیت بهره وافی ندارند ترجمه فارسی آن لغات را نیز نقل و گذشته از این به واسطه علامات و آثاری که بر لغات و پس از آنها گذارده شده وزن و باب و جمع و مصدر هر یک از آنها را نیز به علامات و شماره‌ها معین کرده‌اند. آغاز: بسمله، قال الفقير الى مولاه الغنی به عمن سواه الواثق بالمتعالی عن الولد و الوالد ابوالفضل محمد بن عمر بن خالد المدعو بجمال القریشی جمل الله احواله و حصل اماله احمدالله و هو المحمود بكل اللغات ... انجام: لاجتماع الساكنين لان هاء و السين ساكنتان قال ذوالرمة: الا یا اسلمی یا دارمی علی البلی ×× و لا زال منهلا بجرعائک القطر چاپ: این کتاب مکرر چاپ شده در ایران و هند؛ مشار فارسی، ج3، صص3386-3387؛ تهران، سنگی، 1304ق، رحلی، 398+1ص (صص 1-398) [نسخه‌های منزوی 1999/3؛ دنا 115/7-116 (57 نسخه)؛ کشف الظنون 1077/2 و 78/2؛ فرهنگ‌نامه‌ها 147؛ لغت‌نامه دهخدا 22/3؛ مكتبة امیرالمؤمنین 477/2؛ معجم المطبوعات 707/1؛ الاوقاف العامة موصل 186/2]

نسخه‌های خطی این اثر

71 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
ملی
تهران
18883 بی‌کاتب 681ق - 341 شناسنامه ←
2
بنیاد فارس‌شناسی
شیراز
8 بی‌کاتب ذیقعده 700ق نسخ 496 شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
15907 بی‌کاتب 700ق نسخ 598 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
446 بی‌کاتب قرن 8 نسخ 542 شناسنامه ←
5
مدرسه مهدویه
رشت
5/1 اشرف بن مولانا درویش مصری 837ق نسخ - شناسنامه ←
6
ملک
تهران
424 بی‌کاتب قرن 9 نستعلیق، نسخ 376 شناسنامه ←
7
محلاتی، صدرالدین
شیراز
13 بی‌کاتب قرن 10 - - شناسنامه ←
8
مرعشی
قم
7690 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 238 شناسنامه ←
9
مرعشی
قم
14519 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 434 شناسنامه ←
10
مجلس
تهران
4369 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 416 شناسنامه ←
11
رضوی
مشهد
20266 بی‌کاتب قرن 10 نسخ - شناسنامه ←
12
مجلس
تهران
17147 بی‌کاتب احتمالاً قرن 9 یا 10 نستعلیق، نسخ 466 شناسنامه ←
13
نمازی
خوی
42 بخاری 948ق نسخ 683 شناسنامه ←
14
مرکز احیاء
قم
4600 نامشخص - - - شناسنامه ←
15
ادبیات
تهران
444 بی‌کاتب قرن 10 و 11 نسخ - شناسنامه ←
16
ادبیات
تهران
132 - ب بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 200 شناسنامه ←
17
ادبیات
تهران
10 - ج بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 335 شناسنامه ←
18
رضوی
مشهد
27691 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 238 شناسنامه ←
19
لغت نامه دهخدا
تهران
134 بی‌کاتب قرن 10 و 11 نسخ - شناسنامه ←
20
رضوی
مشهد
27982 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 230 شناسنامه ←
21
رضوی
مشهد
6884 بی‌کاتب حدود قرن 11 نسخ 328 شناسنامه ←
22
رضوی
مشهد
6885 بی‌کاتب حدود قرن 11 نسخ 424 شناسنامه ←
23
رضوی
مشهد
3665 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 419 شناسنامه ←
24
رضوی
مشهد
3666 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 348 شناسنامه ←
25
مرعشی
قم
11887/3 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق، نسخ 17 شناسنامه ←
26
مرعشی
قم
15864 مرعشی قرن 11 نسخ 365 شناسنامه ←
27
موقوفه میرزا ابوطالب قمی
قم
23 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 342 شناسنامه ←
28
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
38 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 422 شناسنامه ←
29
طبسی
قم
707 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 410 شناسنامه ←
30
ملک
تهران
422 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 559 شناسنامه ←