نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

صراح اللغة

ṣurāḥ-ul luġa
71 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/42966
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #42966
تاریخ و سده تألیف: 651 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 21، ص 610 تا 615
زبان و قالب: عربی، فارسی
رده‌های موضوعی: لغت
عناوین دیگر و هم‌تراز:
الصراح من الصحاح (aṣ-ṣurāḥ min-aṣ ṣiḥāḥ) ترجمه صحاح اللغة (t.-ye ṣiḥāḥ-ul luġa)
محل تألیف: کاشغر
اثر مرتبط / وابسته به: صحاح اللغة = تاج اللغة و صحاح العربية = الصحاح؛ جوهری، اسماعیل بن حماد (-393)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

ترجمه و گزیده‌ای است از «صحاح» جوهری. اشعار به جز چند مورد و مثال‌ها و حدیث و آیات را نیاورده و ترتیب آن را حفظ کرده است. گذشته از آن، مؤلف پس از بیانات صاحب صحاح در بیان مراد از لغات مذکوره برای استفاده آنان که از عربیت بهره وافی ندارند ترجمه فارسی آن لغات را نیز نقل و گذشته از این به واسطه علامات و آثاری که بر لغات و پس از آنها گذارده شده وزن و باب و جمع و مصدر هر یک از آنها را نیز به علامات و شماره‌ها معین کرده‌اند.
آغاز اثر
« بسمله، قال الفقير الى مولاه الغنی به عمن سواه الواثق بالمتعالی عن الولد و الوالد ابوالفضل محمد بن عمر بن خالد المدعو بجمال القریشی جمل الله احواله و حصل اماله احمدالله و هو المحمود بكل اللغات ... »
انجام اثر
« لاجتماع الساكنين لان هاء و السين ساكنتان قال ذوالرمة: الا یا اسلمی یا دارمی علی البلی ×× و لا زال منهلا بجرعائک القطر »
سوابق و چاپ‌های اثر
این کتاب مکرر چاپ شده در ایران و هند؛ مشار فارسی، ج3، صص3386-3387؛ تهران، سنگی، 1304ق، رحلی، 398+1ص (صص 1-398)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 1999/3 دنا 115/7-116 (57 نسخه) کشف الظنون 1077/2 و 78/2 فرهنگ‌نامه‌ها 147 لغت‌نامه دهخدا 22/3 مكتبة امیرالمؤمنین 477/2 معجم المطبوعات 707/1 الاوقاف العامة موصل 186/2

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● صراح اللغة = الصراح من الصحاح = ترجمه صحاح اللغة / لغت / عربی، فارسی ṣurāḥ-ul luġa = aṣ-ṣurāḥ min-aṣ ṣiḥāḥ = t.-ye ṣiḥāḥ-ul luġa جمال القرشی، محمد بن عمر، ق7 قمری jamāl al-qorašī, mohammad ebn-e ‘omar (- 13c) وابسته به: صحاح اللغة = تاج اللغة و صحاح العربية = الصحاح؛ جوهری، اسماعیل بن حماد (-393) تاریخ تألیف: سه‌شنبه 16 صفر 651 تا دوشنبه 23 ذیقعده 700ق؛ محل تألیف: کاشغر ترجمه و گزیده‌ای است از «صحاح» جوهری. اشعار به جز چند مورد و مثال‌ها و حدیث و آیات را نیاورده و ترتیب آن را حفظ کرده است. گذشته از آن، مؤلف پس از بیانات صاحب صحاح در بیان مراد از لغات مذکوره برای استفاده آنان که از عربیت بهره وافی ندارند ترجمه فارسی آن لغات را نیز نقل و گذشته از این به واسطه علامات و آثاری که بر لغات و پس از آنها گذارده شده وزن و باب و جمع و مصدر هر یک از آنها را نیز به علامات و شماره‌ها معین کرده‌اند. آغاز: بسمله، قال الفقير الى مولاه الغنی به عمن سواه الواثق بالمتعالی عن الولد و الوالد ابوالفضل محمد بن عمر بن خالد المدعو بجمال القریشی جمل الله احواله و حصل اماله احمدالله و هو المحمود بكل اللغات ... انجام: لاجتماع الساكنين لان هاء و السين ساكنتان قال ذوالرمة: الا یا اسلمی یا دارمی علی البلی ×× و لا زال منهلا بجرعائک القطر چاپ: این کتاب مکرر چاپ شده در ایران و هند؛ مشار فارسی، ج3، صص3386-3387؛ تهران، سنگی، 1304ق، رحلی، 398+1ص (صص 1-398) [نسخه‌های منزوی 1999/3؛ دنا 115/7-116 (57 نسخه)؛ کشف الظنون 1077/2 و 78/2؛ فرهنگ‌نامه‌ها 147؛ لغت‌نامه دهخدا 22/3؛ مكتبة امیرالمؤمنین 477/2؛ معجم المطبوعات 707/1؛ الاوقاف العامة موصل 186/2]

نسخه‌های خطی این اثر

71 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
61
رضوی
مشهد
9515 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 211 شناسنامه ←
62
ملی
تهران
1053 بی‌کاتب محتملاً قرن 13 نستعلیق 483 شناسنامه ←
63
جلیلی
کرمانشاه
406 میرزا حسین بن غلامحسین نهاوندی 5 شعبان 1238ق نسخ 211 شناسنامه ←
64
دانشگاه
اصفهان
84 فرج الله بن محمد شریف جمعه 6 شعبان 1243ق نستعلیق 238 شناسنامه ←
65
مجلس
تهران
5827 محمد جعفر حکاک شیرازی 1255ق نسخ 590 شناسنامه ←
66
ملی
تبریز
2575 شرف شوشتری ابوالحسن مشهور به حکیم بصری 1265ق نسخ 280 شناسنامه ←
67
رضوی
مشهد
10532 محمدتقی 9 رجب 1274ق نسخ 329 شناسنامه ←
68
ملی
تهران
3648/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 564 شناسنامه ←
69
مجلس
تهران
468 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 266 شناسنامه ←
70
وزیری
یزد
3814 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 579 شناسنامه ←
71
مجلس
تهران
17 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←