شناسنامه کتابشناختی اثر
زبدة البيان فی براهين احکام القرآن
zubdat-ul-bayān fī barāhīn-i ahkām-il-qur‘ān
212
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/34413
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #34413
پدیدآور / مؤلف:
مقدس اردبیلی، احمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
989 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 17، ص 583
تا 597
زبان و قالب:
عربی
عناوین دیگر و همتراز:
آیات الاحكام
(āyāt-ul-aḥkām)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
بهترین و معروفترین کتاب عربی در مذهب شیعه در آیات الاحکام، این کتاب میباشد؛ مقدس اردبیلی نگارشهای بسیار دیگری در فقه و کلام و جز آن دارد لیکن نامدارترین نگاشتههای او همین «آیات الاحکام» میباشد که به ترتیب کتابهای فقه در هیجده کتاب از طهارت تا دیات مرتب گردیده و پیش از شروع به کتاب سوره فاتحه را تیمناً تفسیر کرده. این کتاب حاوی فوائد و تحقیقات بسیار میباشد. بحثهای کلامی، اخلاقی و تاریخی نیز از ویژگیهای آن است. از تفاسیر اهل سنت چون انوار التنزیل قاضی بیضاوی، کشاف زمخشری و مفاتیح الغیب فخر رازی هم استفاده مینماید و گاهی هم به رد و ایراد میپردازد.
آغاز اثر
« اعلم ان هنا فائدة لابد قبل الشروع فی المقصود من الاشارة اليها وهی ان المشهور بين الطلبة »
انجام اثر
« ثم على تقدير التخصيص ايضا لايبعد التعميم لفهم العلة فيستخرج الثانی فتأمل. »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، مكتبة المرتضویه، با تصحیح محمد باقر بهبودی، 1386ق، 702ص؛ طهران، سنگی، خط احمد بن محمد حسین تفرشی، با حواشی فیض الله تفرشی و ...، 399ص، 1305ق؛ طهران، سنگی، دارای مقدمهای در یک صفحه توسط خوانساری، 1368ق؛ قم، وزیری، در 2 جلد، 1375ش= 1417ق، توسط کنگره محقق اردبیلی؛ تهران، سنگی، 1305ق، وزیری بزرگ، 399+1صص
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية زبدة البيان؛ ملامحمد رفیع (-10)
مفاتیح الأحكام فی شرح آیات الأحكام؛ طباطبائی، محمد سعید بن قاسم (1012-1092)
حاشية زبدة البيان فی تفسیر احکام القرآن = حاشية آيات الاحكام = التعليقات على زبدة البيان؛ تنکابنی، محمد بن عبدالفتاح (1040-1124)
حاشية آيات الاحكام؛ جیلانی، محمد رفیع بن رفیع (-1245)
حاشية زبدة البيان
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 21/12 و 103/6 و 73/4 و 126/12 و 40/1-44 و 302/13
مشار عربی 6
معجم سركيس 423/1
ريحانة الأدب 369/5
إيضاح المكنون 609/1 و 609/2
ذخائر التراث العربی الاسلامی 329/1
مكتبة اميرالمؤمنين 620/2 و 631/2
دنا 1204/5-1210 (203 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● زبدة البيان فی براهين احکام القرآن = آیات الاحكام / فقه، تفسیر / عربی
zubdat-ul-bayān fī barāhīn-i ahkām-il-qur‘ān = āyāt-ul-aḥkām
مقدس اردبیلی، احمد بن محمد، - 993 قمری
moqaddas-e ardabīlī, ahmad ebn-e mohammad (- 1585)
تاریخ تألیف: 989ق
بهترین و معروفترین کتاب عربی در مذهب شیعه در آیات الاحکام، این کتاب میباشد؛ مقدس اردبیلی نگارشهای بسیار دیگری در فقه و کلام و جز آن دارد لیکن نامدارترین نگاشتههای او همین «آیات الاحکام» میباشد که به ترتیب کتابهای فقه در هیجده کتاب از طهارت تا دیات مرتب گردیده و پیش از شروع به کتاب سوره فاتحه را تیمناً تفسیر کرده. این کتاب حاوی فوائد و تحقیقات بسیار میباشد. بحثهای کلامی، اخلاقی و تاریخی نیز از ویژگیهای آن است. از تفاسیر اهل سنت چون انوار التنزیل قاضی بیضاوی، کشاف زمخشری و مفاتیح الغیب فخر رازی هم استفاده مینماید و گاهی هم به رد و ایراد میپردازد.
آغاز: اعلم ان هنا فائدة لابد قبل الشروع فی المقصود من الاشارة اليها وهی ان المشهور بين الطلبة
انجام: ثم على تقدير التخصيص ايضا لايبعد التعميم لفهم العلة فيستخرج الثانی فتأمل.
چاپ: تهران، مكتبة المرتضویه، با تصحیح محمد باقر بهبودی، 1386ق، 702ص؛ طهران، سنگی، خط احمد بن محمد حسین تفرشی، با حواشی فیض الله تفرشی و ...، 399ص، 1305ق؛ طهران، سنگی، دارای مقدمهای در یک صفحه توسط خوانساری، 1368ق؛ قم، وزیری، در 2 جلد، 1375ش= 1417ق، توسط کنگره محقق اردبیلی؛ تهران، سنگی، 1305ق، وزیری بزرگ، 399+1صص
[الذریعة 21/12 و 103/6 و 73/4 و 126/12 و 40/1-44 و 302/13؛ مشار عربی 6؛ معجم سركيس 423/1؛ ريحانة الأدب 369/5؛ إيضاح المكنون 609/1 و 609/2؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 329/1؛ مكتبة اميرالمؤمنين 620/2 و 631/2؛ دنا 1204/5-1210 (203 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- حاشية زبدة البيان؛ ملامحمد رفیع (-10)
2- مفاتیح الأحكام فی شرح آیات الأحكام؛ طباطبائی، محمد سعید بن قاسم (1012-1092)
3- حاشية زبدة البيان فی تفسیر احکام القرآن = حاشية آيات الاحكام = التعليقات على زبدة البيان؛ تنکابنی، محمد بن عبدالفتاح (1040-1124)
4- حاشية آيات الاحكام؛ جیلانی، محمد رفیع بن رفیع (-1245)
5- حاشية زبدة البيان
نسخههای خطی این اثر
212 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 151 |
رضوی
مشهد
|
26851 | محمد شرف بن حاجی محمد عسکری طبسی | دوشنبه 27 محرم 1113ق | نسخ | 225 | شناسنامه ← |
| 152 |
ملی
شیراز
|
3-ز/124 | محمد کریم بن صفی الله تنکابنی | 1113ق | نسخ | 287 | شناسنامه ← |
| 153 |
رضوی
مشهد
|
17730 | محمد حسن بن ابراهیم خوانساری | یکشنبه 21 جمادی الثانی 1114ق | نسخ | 266 | شناسنامه ← |
| 154 |
فیضیه
قم
|
444 | شاه محمد بن حاج میرزا محمد | 1114ق | نسخ | 216 | شناسنامه ← |
| 155 |
مرعشی
قم
|
11735 | میر محمد کریم فرزند میر مختار، حسینی | 19 محرم 1116ق | نسخ | 221 | شناسنامه ← |
| 156 |
مجتهد الزمان بیدگلی
بیدگل
|
7 | محمد مبین بن محمد علی خوانساری | 20 ربیع الثانی 1116ق | نسخ | 306 | شناسنامه ← |
| 157 |
مرعشی
قم
|
1271 | محمد باقر بن محمد حسین | 1118ق | نسخ | 215 | شناسنامه ← |
| 158 |
رضوی
مشهد
|
37199 | محمد حسین بن محمد مقیم | رمضان 1120ق | نسخ | 228 | شناسنامه ← |
| 159 |
امام جمعه
زنجان
|
بدون شماره | عبد الله بن عبدالحسین | 1123ق | - | - | شناسنامه ← |
| 160 |
مسجد اعظم
قم
|
361 | بیکاتب | شنبه 16 ذیقعده 1124ق | نسخ | 223 | شناسنامه ← |
| 161 |
دانشگاه
تهران
|
7125 | بیکاتب | شنبه 4 رجب 1127ق | نسخ | 339 | شناسنامه ← |
| 162 |
مروی
تهران
|
688 | محمد مسیح بن ابوالفتوح نوربخشی حسنی | 1128ق | - | - | شناسنامه ← |
| 163 |
دانشگاه
تهران
|
6767 | بیکاتب | 15 ذیقعده 1130ق | نسخ | 342 | شناسنامه ← |
| 164 |
دامغانی (آقای)
همدان
|
10 | اسماعیل بن حسین بن نقد علی حسینی کلوری خلخالی | 1131ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 165 |
مروی
تهران
|
607 | محمد هاشم هروی | 1140ق | - | - | شناسنامه ← |
| 166 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
326 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 167 |
امام جمعه
زنجان
|
139 | محمد معصوم | پنجشنبه 8 ربیع الثانی 1144ق | نسخ | 267 | شناسنامه ← |
| 168 |
نمازی
خوی
|
382 | محمد باقر مازندرانی علیابادی حایری | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 169 |
مسجد جامع مراغه
مراغه
|
18 | مولا قلی قنجهای | جمادی الثانی 1170ق، درخدمت مولانا و اولانا ملا رفیع مدرس مسجد جامع قنجه و میرزا محمد علی متوفی قنجهای در هفتاد روز | نسخ | 211 | شناسنامه ← |
| 170 |
نمازی
خوی
|
123 | محمد حسین هذلی | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 171 |
مرکز مطالعات
قم
|
187 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 300 | شناسنامه ← |
| 172 |
رضوی
مشهد
|
22905 | محمد مؤمن مازندرانی | دوشنبه شوال 1180ق | نسخ | 273 | شناسنامه ← |
| 173 |
گوهرشاد
مشهد
|
2328 | محمد صادق بن محمد حسین فقیه آبادی | شنبه 19 ذیحجه 1190ق | نسخ | 306 | شناسنامه ← |
| 174 |
مجلس
تهران
|
7407 | بیکاتب | در عصر مؤلف | نسخ | 347 | شناسنامه ← |
| 175 |
مجلس
تهران
|
4444 | حسن | قرن 13 | نسخ | 294 | شناسنامه ← |
| 176 |
رضوی
مشهد
|
21199 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 169 | شناسنامه ← |
| 177 |
رضوی
مشهد
|
25925 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 203 | شناسنامه ← |
| 178 |
ملی
تهران
|
3985 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 250 | شناسنامه ← |
| 179 |
مجلس
تهران
|
12092 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 329 | شناسنامه ← |
| 180 |
رضوی
مشهد
|
12755 | بیکاتب | حدود قرن 13 | نسخ | 126 | شناسنامه ← |