شناسنامه کتابشناختی اثر
زبدة البيان فی براهين احکام القرآن
zubdat-ul-bayān fī barāhīn-i ahkām-il-qur‘ān
212
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/34413
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #34413
پدیدآور / مؤلف:
مقدس اردبیلی، احمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
989 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 17، ص 583
تا 597
زبان و قالب:
عربی
عناوین دیگر و همتراز:
آیات الاحكام
(āyāt-ul-aḥkām)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
بهترین و معروفترین کتاب عربی در مذهب شیعه در آیات الاحکام، این کتاب میباشد؛ مقدس اردبیلی نگارشهای بسیار دیگری در فقه و کلام و جز آن دارد لیکن نامدارترین نگاشتههای او همین «آیات الاحکام» میباشد که به ترتیب کتابهای فقه در هیجده کتاب از طهارت تا دیات مرتب گردیده و پیش از شروع به کتاب سوره فاتحه را تیمناً تفسیر کرده. این کتاب حاوی فوائد و تحقیقات بسیار میباشد. بحثهای کلامی، اخلاقی و تاریخی نیز از ویژگیهای آن است. از تفاسیر اهل سنت چون انوار التنزیل قاضی بیضاوی، کشاف زمخشری و مفاتیح الغیب فخر رازی هم استفاده مینماید و گاهی هم به رد و ایراد میپردازد.
آغاز اثر
« اعلم ان هنا فائدة لابد قبل الشروع فی المقصود من الاشارة اليها وهی ان المشهور بين الطلبة »
انجام اثر
« ثم على تقدير التخصيص ايضا لايبعد التعميم لفهم العلة فيستخرج الثانی فتأمل. »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، مكتبة المرتضویه، با تصحیح محمد باقر بهبودی، 1386ق، 702ص؛ طهران، سنگی، خط احمد بن محمد حسین تفرشی، با حواشی فیض الله تفرشی و ...، 399ص، 1305ق؛ طهران، سنگی، دارای مقدمهای در یک صفحه توسط خوانساری، 1368ق؛ قم، وزیری، در 2 جلد، 1375ش= 1417ق، توسط کنگره محقق اردبیلی؛ تهران، سنگی، 1305ق، وزیری بزرگ، 399+1صص
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية زبدة البيان؛ ملامحمد رفیع (-10)
مفاتیح الأحكام فی شرح آیات الأحكام؛ طباطبائی، محمد سعید بن قاسم (1012-1092)
حاشية زبدة البيان فی تفسیر احکام القرآن = حاشية آيات الاحكام = التعليقات على زبدة البيان؛ تنکابنی، محمد بن عبدالفتاح (1040-1124)
حاشية آيات الاحكام؛ جیلانی، محمد رفیع بن رفیع (-1245)
حاشية زبدة البيان
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 21/12 و 103/6 و 73/4 و 126/12 و 40/1-44 و 302/13
مشار عربی 6
معجم سركيس 423/1
ريحانة الأدب 369/5
إيضاح المكنون 609/1 و 609/2
ذخائر التراث العربی الاسلامی 329/1
مكتبة اميرالمؤمنين 620/2 و 631/2
دنا 1204/5-1210 (203 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● زبدة البيان فی براهين احکام القرآن = آیات الاحكام / فقه، تفسیر / عربی
zubdat-ul-bayān fī barāhīn-i ahkām-il-qur‘ān = āyāt-ul-aḥkām
مقدس اردبیلی، احمد بن محمد، - 993 قمری
moqaddas-e ardabīlī, ahmad ebn-e mohammad (- 1585)
تاریخ تألیف: 989ق
بهترین و معروفترین کتاب عربی در مذهب شیعه در آیات الاحکام، این کتاب میباشد؛ مقدس اردبیلی نگارشهای بسیار دیگری در فقه و کلام و جز آن دارد لیکن نامدارترین نگاشتههای او همین «آیات الاحکام» میباشد که به ترتیب کتابهای فقه در هیجده کتاب از طهارت تا دیات مرتب گردیده و پیش از شروع به کتاب سوره فاتحه را تیمناً تفسیر کرده. این کتاب حاوی فوائد و تحقیقات بسیار میباشد. بحثهای کلامی، اخلاقی و تاریخی نیز از ویژگیهای آن است. از تفاسیر اهل سنت چون انوار التنزیل قاضی بیضاوی، کشاف زمخشری و مفاتیح الغیب فخر رازی هم استفاده مینماید و گاهی هم به رد و ایراد میپردازد.
آغاز: اعلم ان هنا فائدة لابد قبل الشروع فی المقصود من الاشارة اليها وهی ان المشهور بين الطلبة
انجام: ثم على تقدير التخصيص ايضا لايبعد التعميم لفهم العلة فيستخرج الثانی فتأمل.
چاپ: تهران، مكتبة المرتضویه، با تصحیح محمد باقر بهبودی، 1386ق، 702ص؛ طهران، سنگی، خط احمد بن محمد حسین تفرشی، با حواشی فیض الله تفرشی و ...، 399ص، 1305ق؛ طهران، سنگی، دارای مقدمهای در یک صفحه توسط خوانساری، 1368ق؛ قم، وزیری، در 2 جلد، 1375ش= 1417ق، توسط کنگره محقق اردبیلی؛ تهران، سنگی، 1305ق، وزیری بزرگ، 399+1صص
[الذریعة 21/12 و 103/6 و 73/4 و 126/12 و 40/1-44 و 302/13؛ مشار عربی 6؛ معجم سركيس 423/1؛ ريحانة الأدب 369/5؛ إيضاح المكنون 609/1 و 609/2؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 329/1؛ مكتبة اميرالمؤمنين 620/2 و 631/2؛ دنا 1204/5-1210 (203 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- حاشية زبدة البيان؛ ملامحمد رفیع (-10)
2- مفاتیح الأحكام فی شرح آیات الأحكام؛ طباطبائی، محمد سعید بن قاسم (1012-1092)
3- حاشية زبدة البيان فی تفسیر احکام القرآن = حاشية آيات الاحكام = التعليقات على زبدة البيان؛ تنکابنی، محمد بن عبدالفتاح (1040-1124)
4- حاشية آيات الاحكام؛ جیلانی، محمد رفیع بن رفیع (-1245)
5- حاشية زبدة البيان
نسخههای خطی این اثر
212 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
مهدوی، مصلح الدین
اصفهان
|
96 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 176 | شناسنامه ← |
| 32 |
دائرة المعارف
تهران
|
382 | حسن بن عبدالکریم بن صالح بحرانی | قرن 11 | - | 221 | شناسنامه ← |
| 33 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
161 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 175 | شناسنامه ← |
| 34 |
مجلس
تهران
|
500/1 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |
| 35 |
ملی
تهران
|
485/1 | بیکاتب | قرن 11 | - | 416 | شناسنامه ← |
| 36 |
ملی
تهران
|
1296 | بیکاتب | محتملاً قرن 11 | نسخ | 327 | شناسنامه ← |
| 37 |
گلپایگانی
قم
|
7579-51/39 | بیکاتب | قرن 11 | - | 172 | شناسنامه ← |
| 38 |
ملک
تهران
|
2396 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 215 | شناسنامه ← |
| 39 |
ملک
تهران
|
2718 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 413 | شناسنامه ← |
| 40 |
مرکز احیاء
قم
|
2569 | محمد علی بن محمد امین اصطهباناتی | قرن 11 | نستعلیق | 262 | شناسنامه ← |
| 41 |
مرکز احیاء
قم
|
2722/1 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق، نسخ | 98 | شناسنامه ← |
| 42 |
رضوی
مشهد
|
25663 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 298 | شناسنامه ← |
| 43 |
رضوی
مشهد
|
23567 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 160 | شناسنامه ← |
| 44 |
رضوی
مشهد
|
25198 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 205 | شناسنامه ← |
| 45 |
رضوی
مشهد
|
17797 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 46 |
مسجد اعظم
قم
|
2290 | محمدحسین بن سعدالدین غفاری | 25 رجب 1002ق | نستعلیق، شکسته | 200 | شناسنامه ← |
| 47 |
مدرسه میرزا جعفر
مشهد
|
174 | ابوالحسن بن محمد حسین الحاجی | محرم 1011ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 48 |
مرعشی
قم
|
1040 | محمد امین بن محمد سعید | سهشنبه 6 جمادی الثانی 1019ق | نستعلیق، نسخ | 134 | شناسنامه ← |
| 49 |
رضوی
مشهد
|
6592 | اسمعیل بن محمد کاتب شیرازی | یکشنبه سلخ صفر 1019ق | نستعلیق | 188 | شناسنامه ← |
| 50 |
سپهسالار
تهران
|
2049 | سید قاسم بن میرک | 1033ق | نسخ | 238 | شناسنامه ← |
| 51 |
مدرسه آیة الله بروجردی
کرمانشاه
|
40 | سید علی بن شیخ کنعان دزماری | رجب 1033ق | نسخ | 267 | شناسنامه ← |
| 52 |
مدرسه سلطانی
کاشان
|
265 | فخر الدین بن مرتضی حسنی تفرشی | 1034ق | نستعلیق | 436 | شناسنامه ← |
| 53 |
رضوی
مشهد
|
20317 | جمال الدین بن رمضان دهنوی شولستانی | پنجشنبه 7 شوال 1038ق | نسخ | 337 | شناسنامه ← |
| 54 |
مرعشی
قم
|
5225 و 2006 عکسی | محمد بن محمود طبسی کیلکی | چهارشنبه 12 رمضان 1037ق | نستعلیق | 299 | شناسنامه ← |
| 55 |
وزیری
یزد
|
2338 | محمد تقی الشهیر به ملا پروانه | 1047ق | نسخ | 246 | شناسنامه ← |
| 56 |
جلیلی
کرمانشاه
|
171 | بیکاتب | سلخ جمادی الثانی 1050ق | نسخ | 243 | شناسنامه ← |
| 57 |
معصومیه
قم
|
205 | محمد امین بن حجة الله حسینی سلامی | یکشنبه 24 ذیحجه 1055ق | نسخ | 368 | شناسنامه ← |
| 58 |
شاهچراغ
شیراز
|
424 | بیکاتب | 1055ق | نسخ | 275 | شناسنامه ← |
| 59 |
ادبیات
تهران
|
48 | عبدالرزاق بن محمد فیروزآبادی | شنبه 5 رمضان 1057ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 60 |
میر حسینا قزوینی
قزوین
|
122 | محمد سعید بن محمد صالح ابهریجی | 8 ذیحجه 1058ق | نسخ | - | شناسنامه ← |