نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

رجال نجاشی

rijāl-u najāšī
51 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/31960
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #31960
پدیدآور / مؤلف: نجاشی، احمد بن علی
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 16، ص 313 تا 317
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: رجال
عناوین دیگر و هم‌تراز:
الرجال (ar-rijāl) فهرست نجاشی (fihrist-u najāšī)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

مهمترین کتاب رجال مختصر شیعه است که در شناخت اصحاب ائمه علیهم السلام و روات احادیث به گفته‌های وی تکیه شده و او را بر دیگران مقدم می‌دارند. گویند تاریخ اتمام این کتاب پس از 419 و پیش از 436 بوده است. این کتاب به ترتیب حروف تنظیم شده و ترجمه کوتاه و بیشتر نظر به کتاب‌ها و جرح و تعدیل اشخاص دارد و به درخواست شریفی تألیف شده که گویند مراد شریف مرتضی می‌باشد. به گفته سید بحرالعلوم در کتاب رجال خود، جماعتی از اصحاب امامیه به تقدیم و ترجیح گفته نجاشی در معارضه با گفته‌های دیگر علمای رجال تصریح نموده‌اند. کتاب در دو جزء مرتب شده است: جزء 1. از ابتدای حرف «الف» تا آخر حرف «ظ»؛ جزء 2. از ابتدای حرف «ع» تا آخر حرف «ی» و با اضافه کنیه‌هایی که با «ابو» شروع می‌گردد.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله رب العالمین وصلوته علی سیدنا محمد النبی وعلی اهل بیته الطاهرین وسلم تسلیماً اما بعد فانی وقفت علی ماذکره السید الشریف ... »
انجام اثر
« و ابو محمد القزاز کتبهما نروی بهذه الاسانید »
سوابق و چاپ‌های اثر
تهران، 1357، 360 + 32ص؛ تهران، 1337، 392 ص؛ قم، داوری، 1398ق، 340ص؛ قم، جامعه مدرسین، 1407ق، 490ص با تحقیق آیة الله سید موسی شبیری زنجانی؛ تهران، مرکز نشر کتاب، چاپخانه مصطفوی؛ بمبئی، 1317 ش، سنگی، رقعی، به اهتمام شیخ علی محلاتی، 338ص [مشار عربی 402؛ مکتبة امیرالمؤمنین 500/2؛ دنا 556/5-558 (49 نسخه)؛ فهرستگان حدیث 297/1-301]
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
ترتیب رجال النجاشی = ترتیب النجاشی؛ قهپائی، عنایة الله بن علی (-11) ترتیب رجال النجاشی؛ خادم انصاری، محمد تقی بن ابوالمعالی (-11) ترتیب رجال طرق النجاشی؛ طباطبائی بروجردی، محمد حسین (1340-1253) ترتیب اسانید رجال النجاشی؛ طباطبائی بروجردی، محمد حسین (1340-1253) التعلیقة علی الفهرست؛ طواری یزدی، عباس بن محمد (-15)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
مشار عربی 402 مکتبة امیرالمؤمنین 500/2 دنا 556/5-558 (49 نسخه) فهرستگان حدیث 297/1-301

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● رجال نجاشی = الرجال = فهرست نجاشی / رجال / عربی rijāl-u najāšī = ar-rijāl = fihrist-u najāšī نجاشی، احمد بن علی، 372 - 450 قمری najāšī, ahmad ebn-e ‘alī (983 - 1059) مهمترین کتاب رجال مختصر شیعه است که در شناخت اصحاب ائمه علیهم السلام و روات احادیث به گفته‌های وی تکیه شده و او را بر دیگران مقدم می‌دارند. گویند تاریخ اتمام این کتاب پس از 419 و پیش از 436 بوده است. این کتاب به ترتیب حروف تنظیم شده و ترجمه کوتاه و بیشتر نظر به کتاب‌ها و جرح و تعدیل اشخاص دارد و به درخواست شریفی تألیف شده که گویند مراد شریف مرتضی می‌باشد. به گفته سید بحرالعلوم در کتاب رجال خود، جماعتی از اصحاب امامیه به تقدیم و ترجیح گفته نجاشی در معارضه با گفته‌های دیگر علمای رجال تصریح نموده‌اند. کتاب در دو جزء مرتب شده است: جزء 1. از ابتدای حرف «الف» تا آخر حرف «ظ»؛ جزء 2. از ابتدای حرف «ع» تا آخر حرف «ی» و با اضافه کنیه‌هایی که با «ابو» شروع می‌گردد. آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمین وصلوته علی سیدنا محمد النبی وعلی اهل بیته الطاهرین وسلم تسلیماً اما بعد فانی وقفت علی ماذکره السید الشریف ... انجام: و ابو محمد القزاز کتبهما نروی بهذه الاسانید چاپ: تهران، 1357، 360 + 32ص؛ تهران، 1337، 392 ص؛ قم، داوری، 1398ق، 340ص؛ قم، جامعه مدرسین، 1407ق، 490ص با تحقیق آیة الله سید موسی شبیری زنجانی؛ تهران، مرکز نشر کتاب، چاپخانه مصطفوی؛ بمبئی، 1317 ش، سنگی، رقعی، به اهتمام شیخ علی محلاتی، 338ص [مشار عربی 402؛ مکتبة امیرالمؤمنین 500/2؛ دنا 556/5-558 (49 نسخه)؛ فهرستگان حدیث 297/1-301] شرح و حواشی: 1- ترتیب رجال النجاشی = ترتیب النجاشی؛ قهپائی، عنایة الله بن علی (-11) 2- ترتیب رجال النجاشی؛ خادم انصاری، محمد تقی بن ابوالمعالی (-11) 3- ترتیب رجال طرق النجاشی؛ طباطبائی بروجردی، محمد حسین (1340-1253) 4- ترتیب اسانید رجال النجاشی؛ طباطبائی بروجردی، محمد حسین (1340-1253) 5- التعلیقة علی الفهرست؛ طواری یزدی، عباس بن محمد (-15)

نسخه‌های خطی این اثر

51 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
شیخ علی حیدر
مشهد
667 نامشخص - - - شناسنامه ←
2
رضوی
مشهد
6617 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 154 شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
1812-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
4
مرعشی
قم
5238 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 122 شناسنامه ←
5
مرعشی
قم
960عکسی نامشخص - - - شناسنامه ←
6
دهگان
اراک
34 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 91 شناسنامه ←
7
مجلس
تهران
1606 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 580 شناسنامه ←
8
مجلس
تهران
16930/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 291 شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
369752 ابراهیم بن ساری جمعه 21 شوال 1314ق نسخ 138 شناسنامه ←
10
ادبیات
تهران
182/1 - ج علی رضای قمی جمادی الاول 1264ق نسخ 95 شناسنامه ←
11
مجلس
تهران
7820 اسماعیل بن میرزا ابوطالب طباطبایی چهارشنبه 15 ربیع الثانی 1244ق نسخ 216 شناسنامه ←
12
مرکز احیاء
قم
3327/1 غلام علی بن ملاحسین حمصی 6 ذیحجه 1244ق نستعلیق 152 شناسنامه ←
13
ملک
تهران
3519 نصرالله بن ابی القاسم 28 رمضان 1242ق نستعلیق 175 شناسنامه ←
14
دانشگاه
تهران
2155-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
15
رضوی
مشهد
14422 محمد حسن بن شیخ جواد البصیر 1241ق نسخ 142 شناسنامه ←
16
مجلس
تهران
2868 بی‌کاتب شعبان بن رجب قرن 13 نسخ 340 شناسنامه ←
17
مجلس
تهران
16546 بی‌کاتب قرن 12 - - شناسنامه ←
18
گوهرشاد
مشهد
1379 بی‌کاتب قرن 12 نسخ - شناسنامه ←
19
مرعشی
قم
13736 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 115 شناسنامه ←
20
دانشگاه
تهران
4870 بی‌کاتب 15 رجب قرن 12 نسخ 307 شناسنامه ←
21
مؤسسه آیة الله العظمی بروجردی
قم
324/2 بی‌کاتب دوشنبه 20 ربیع الاول 1061ق - 134 شناسنامه ←
22
مرکز احیاء
قم
2194 نورالدین محمد بن محمد مؤمن از قصبه زنور آذربایجان 17 جمادی الاول 1055ق نسخ 145 شناسنامه ←
23
موقوفه میرزا ابوطالب قمی
قم
32 محمد امین قمی 23 محرم 1051ق نسخ 208 شناسنامه ←
24
ملک
تهران
3525 بی‌کاتب جمعه 6 جمادی الثانی 1024ق نسخ 149 شناسنامه ←
25
علومی، شیخ علی
یزد
27 محمد تقی بن ظهیر حسینی استرابادی میانه ذیقعده 1024ق نستعلیق - شناسنامه ←
26
رضوی
مشهد
17164 بی‌کاتب شنبه 10 رمضان 1024ق نسخ 201 شناسنامه ←
27
ملی
تهران
372 عبد الله بن فضل 1024ق نسخ 140 شناسنامه ←
28
مرکز احیاء
قم
2172 فضل بن محمد بن فضل عباسی 14 ربیع الاول 1021ق نسخ 188 شناسنامه ←
29
ملی
تهران
4062/2 محمد رضا رازی 1014ق نستعلیق، نسخ 137 شناسنامه ←
30
مرعشی
قم
5381/1 ابراهیم بن یوسف کلیب السبط الثانی 1010ق نسخ 242 شناسنامه ←