شناسنامه کتابشناختی اثر
الدرة المضيئة فی شرح الالفية
ad-durrat-ul muḍī’a fī š.-il alfīya
178
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/27352
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27352
پدیدآور / مؤلف:
ابن مالک، محمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
676 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 14، ص 368
تا 379
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
نحو
عناوین دیگر و همتراز:
شرح الفية ابن مالك
(š.-u alfīyat-i ibn-i mālik)
شرح ابن ناظم
(š.-u ibn-i nāẓim)
شرح ابن المصنف
شرح الخلاصة الالفية
اثر مرتبط / وابسته به:
الخلاصة فی النحو = الفية ابن مالک = الالفية فی النحو؛ ابن مالک، محمد بن عبدالله (600-672)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
ابن مالک نحوی، ارجوزهای در نحو سروده است به نام «الخلاصه» که چون در هزار بیت میباشد به «الفیه» معروف گردیده است و بر این ارجوزه، شروحی نگاشته شده است از جمله پسر ابن مالک مشهور به «ابن ناظم» آن را شرح نموده است که همین کتاب موجود میباشد، که در چند مورد به خطای مصنف اشاره کرده است. این شرح از شروح ممتاز و متداول در تدریس است که به آیات قرآن استشهاد میکند.
آغاز اثر
« بسمله. قال الشيخ الامام العالم ... اما بعد حمدالله سبحانه بما له من المحامد، على ما أسبغ من نعمه البوادی و العوائد.. »
انجام اثر
« فاعلم انه انتهى غرضه من هذا النظم، و انه اشتمل على اعظم المهمات من علم العربيه. »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، سنگی، 1276ق، وزیری
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
شرح شواهد شرح الفية ابن مالک (2عنوان)
الدرر السنية على شرح الالفية = الدرة السنية؛ انصاری، زکریا بن محمد (826-926)
شرح شواهد ابن الناظم = شرح شواهد شرح الفیه؛ موسوی عاملی، محمد بن علی بن محیی (-11)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
کشف الظنون، حاجی خلیفه 151/1
ریحانة الادب 179/6
الذریعه 112/6و 105/13
مکتبة امیر المومنین 141/1
دنا 448/6 - 453 (165 نسخه) با عنوان شرح الفية ابن مالک
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الدرة المضيئة فی شرح الالفية = شرح الفية ابن مالك = شرح ابن ناظم = شرح ابن المصنف = شرح الخلاصة الالفية / نحو / عربی
ad-durrat-ul muḍī’a fī š.-il alfīya = š.-u alfīyat-i ibn-i mālik = š.-u ibn-i nāẓim
ابن مالک، محمد بن محمد، - 686 ؟ قمری
ebn-e mālek, mohammad ebn-e mohammad (- 1288)
وابسته به: الخلاصة فی النحو = الفية ابن مالک = الالفية فی النحو؛ ابن مالک، محمد بن عبدالله (600-672)
تاریخ تألیف: محرم 676ق
ابن مالک نحوی، ارجوزهای در نحو سروده است به نام «الخلاصه» که چون در هزار بیت میباشد به «الفیه» معروف گردیده است و بر این ارجوزه، شروحی نگاشته شده است از جمله پسر ابن مالک مشهور به «ابن ناظم» آن را شرح نموده است که همین کتاب موجود میباشد، که در چند مورد به خطای مصنف اشاره کرده است. این شرح از شروح ممتاز و متداول در تدریس است که به آیات قرآن استشهاد میکند.
آغاز: بسمله. قال الشيخ الامام العالم ... اما بعد حمدالله سبحانه بما له من المحامد، على ما أسبغ من نعمه البوادی و العوائد..
انجام: فاعلم انه انتهى غرضه من هذا النظم، و انه اشتمل على اعظم المهمات من علم العربيه.
چاپ: تهران، سنگی، 1276ق، وزیری
[کشف الظنون، حاجی خلیفه 151/1؛ ریحانة الادب 179/6؛ الذریعه 112/6و 105/13؛ مکتبة امیر المومنین 141/1؛ دنا 448/6 - 453 (165 نسخه) با عنوان شرح الفية ابن مالک]
شرح و حواشی:
1- شرح شواهد شرح الفية ابن مالک (2عنوان)
2- الدرر السنية على شرح الالفية = الدرة السنية؛ انصاری، زکریا بن محمد (826-926)
3- شرح شواهد ابن الناظم = شرح شواهد شرح الفیه؛ موسوی عاملی، محمد بن علی بن محیی (-11)
نسخههای خطی این اثر
178 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 121 |
طبسی
قم
|
1100 | بیکاتب | با تاریخ 1216ق | نسخ | 271 | شناسنامه ← |
| 122 |
فیضیه
قم
|
1031 | حاجی ملا بکر الدوری بن ملا حاج حامد افندی | 1219ق | نسخ | 200 | شناسنامه ← |
| 123 |
مدرسه غرب
همدان
|
1992 | بیکاتب | 1221ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 124 |
مروی
تهران
|
207 | بیکاتب | 1222ق | - | - | شناسنامه ← |
| 125 |
مدرسه خان
یزد
|
50 | ابوالحسن بن احمد بحرانی | سهشنبه 14 ذیحجه 1223ق | نسخ | 256 | شناسنامه ← |
| 126 |
گلپایگانی
قم
|
2552-14/2 | محمد حسن بن محمدباقر جهرمی | 7 ربیع الاول 1223ق | نسخ | 242 | شناسنامه ← |
| 127 |
رضوی
مشهد
|
3836 | بیکاتب | 1226ق | نسخ | 255 | شناسنامه ← |
| 128 |
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
|
336 | حسن بن محمد مومن | پنجشنبه 17 ربیع الاول 1229ق | نسخ | 204 | شناسنامه ← |
| 129 |
مرعشی
قم
|
10739 | محمد بن علی بن ابراهیم بن علی موسوی | غره شوال 1230ق | نسخ | 256 | شناسنامه ← |
| 130 |
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
|
5423 | بیکاتب | یکشنبه 15 ربیع الاول 1230ق | نستعلیق، نسخ | 315 | شناسنامه ← |
| 131 |
مدرسه غرب
همدان
|
1265 | اسد الله بن محمد علی دزفولی | پنجشنبه 18 رمضان 1230ق، برای اسدالله بن میر شمس الله قاضی | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 132 |
نمازی
خوی
|
595 | بیکاتب | شوال 1232ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 133 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
1435 | یوسف بن یوسف عاملی | 3 شعبان 1234ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 134 |
گوهرشاد
مشهد
|
1283 | محمد باقر بن خلف موسوی | 12 شعبان 1236ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 135 |
مرعشی
قم
|
405 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 210 | شناسنامه ← |
| 136 |
نجومی
کرمانشاه
|
بدون شماره | محمد کاظم کرمانشاهی | دوشنبه 17 ذیقعده 1237ق | - | - | شناسنامه ← |
| 137 |
مسجد اعظم
قم
|
1870 | بیکاتب | 1239ق | نسخ | 267 | شناسنامه ← |
| 138 |
گلپایگانی
قم
|
7761-52/101 | بیکاتب | 1240ق | نسخ | 168 | شناسنامه ← |
| 139 |
حجتیه
قم
|
404 | بیکاتب | 1240ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 140 |
حججی
نجف آباد
|
38 | محمد علی بن حاجی حسین چیت ساز بروجردی | 16 جمادی الثانی 1241ق | نسخ | 277 | شناسنامه ← |
| 141 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
81 | نظر علی بن محمد تقی | جمعه 25 ربیع الثانی 1242ق | نسخ | 380 | شناسنامه ← |
| 142 |
رضوی
مشهد
|
14510 | بیکاتب | 1243ق | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 143 |
ملی
تهران
|
4385/1 | عبدالکریم بن محمد حسین موسوی | 1243ق | نسخ | 183 | شناسنامه ← |
| 144 |
گلپایگانی
قم
|
1817-10/127 | غلامعلی بن محمد علی بروجردی | 3 ربیع الاول 1243ق | نستعلیق | 210 | شناسنامه ← |
| 145 |
سپهسالار
تهران
|
3200 | علی اکبر | با تاریخ 1245ق | شکسته نستعلیق | 101 | شناسنامه ← |
| 146 |
رضوی
مشهد
|
6278 | بیکاتب | 1246ق | نسخ | 282 | شناسنامه ← |
| 147 |
مرکز احیاء
قم
|
3821 | علی بن حاجی صالح | شنبه 19 جمادی الاول 1250ق | نسخ | 235 | شناسنامه ← |
| 148 |
دانشگاه
تهران
|
6563 | بیکاتب | 19 شوال 1256ق | نسخ | 149 | شناسنامه ← |
| 149 |
دانشگاه
تهران
|
1603 | محمد جعفر بن حاجی ملامحمد | سهشنبه 1262 | نسخ | 195 | شناسنامه ← |
| 150 |
رضوی
مشهد
|
15704 | حسین بن عبدالله بن غلامعلی بن شرف الدین دزفولی | 1292ق | نسخ | 289 | شناسنامه ← |