شناسنامه کتابشناختی اثر
الدرة المضيئة فی شرح الالفية
ad-durrat-ul muḍī’a fī š.-il alfīya
178
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/27352
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27352
پدیدآور / مؤلف:
ابن مالک، محمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
676 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 14، ص 368
تا 379
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
نحو
عناوین دیگر و همتراز:
شرح الفية ابن مالك
(š.-u alfīyat-i ibn-i mālik)
شرح ابن ناظم
(š.-u ibn-i nāẓim)
شرح ابن المصنف
شرح الخلاصة الالفية
اثر مرتبط / وابسته به:
الخلاصة فی النحو = الفية ابن مالک = الالفية فی النحو؛ ابن مالک، محمد بن عبدالله (600-672)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
ابن مالک نحوی، ارجوزهای در نحو سروده است به نام «الخلاصه» که چون در هزار بیت میباشد به «الفیه» معروف گردیده است و بر این ارجوزه، شروحی نگاشته شده است از جمله پسر ابن مالک مشهور به «ابن ناظم» آن را شرح نموده است که همین کتاب موجود میباشد، که در چند مورد به خطای مصنف اشاره کرده است. این شرح از شروح ممتاز و متداول در تدریس است که به آیات قرآن استشهاد میکند.
آغاز اثر
« بسمله. قال الشيخ الامام العالم ... اما بعد حمدالله سبحانه بما له من المحامد، على ما أسبغ من نعمه البوادی و العوائد.. »
انجام اثر
« فاعلم انه انتهى غرضه من هذا النظم، و انه اشتمل على اعظم المهمات من علم العربيه. »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، سنگی، 1276ق، وزیری
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
شرح شواهد شرح الفية ابن مالک (2عنوان)
الدرر السنية على شرح الالفية = الدرة السنية؛ انصاری، زکریا بن محمد (826-926)
شرح شواهد ابن الناظم = شرح شواهد شرح الفیه؛ موسوی عاملی، محمد بن علی بن محیی (-11)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
کشف الظنون، حاجی خلیفه 151/1
ریحانة الادب 179/6
الذریعه 112/6و 105/13
مکتبة امیر المومنین 141/1
دنا 448/6 - 453 (165 نسخه) با عنوان شرح الفية ابن مالک
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الدرة المضيئة فی شرح الالفية = شرح الفية ابن مالك = شرح ابن ناظم = شرح ابن المصنف = شرح الخلاصة الالفية / نحو / عربی
ad-durrat-ul muḍī’a fī š.-il alfīya = š.-u alfīyat-i ibn-i mālik = š.-u ibn-i nāẓim
ابن مالک، محمد بن محمد، - 686 ؟ قمری
ebn-e mālek, mohammad ebn-e mohammad (- 1288)
وابسته به: الخلاصة فی النحو = الفية ابن مالک = الالفية فی النحو؛ ابن مالک، محمد بن عبدالله (600-672)
تاریخ تألیف: محرم 676ق
ابن مالک نحوی، ارجوزهای در نحو سروده است به نام «الخلاصه» که چون در هزار بیت میباشد به «الفیه» معروف گردیده است و بر این ارجوزه، شروحی نگاشته شده است از جمله پسر ابن مالک مشهور به «ابن ناظم» آن را شرح نموده است که همین کتاب موجود میباشد، که در چند مورد به خطای مصنف اشاره کرده است. این شرح از شروح ممتاز و متداول در تدریس است که به آیات قرآن استشهاد میکند.
آغاز: بسمله. قال الشيخ الامام العالم ... اما بعد حمدالله سبحانه بما له من المحامد، على ما أسبغ من نعمه البوادی و العوائد..
انجام: فاعلم انه انتهى غرضه من هذا النظم، و انه اشتمل على اعظم المهمات من علم العربيه.
چاپ: تهران، سنگی، 1276ق، وزیری
[کشف الظنون، حاجی خلیفه 151/1؛ ریحانة الادب 179/6؛ الذریعه 112/6و 105/13؛ مکتبة امیر المومنین 141/1؛ دنا 448/6 - 453 (165 نسخه) با عنوان شرح الفية ابن مالک]
شرح و حواشی:
1- شرح شواهد شرح الفية ابن مالک (2عنوان)
2- الدرر السنية على شرح الالفية = الدرة السنية؛ انصاری، زکریا بن محمد (826-926)
3- شرح شواهد ابن الناظم = شرح شواهد شرح الفیه؛ موسوی عاملی، محمد بن علی بن محیی (-11)
نسخههای خطی این اثر
178 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
شورا
تهران
|
4370 | محمد زمان بن جعفر علی تیدجانی | دوشنبه 24 شعبان 1076ق | - | 192 | شناسنامه ← |
| 32 |
دانشگاه
تهران
|
9340 | عبدالوهاب بن اسماعیل بن حاجی خلیفه نجفی | 26محرم 1076ق | نسخ | 334 | شناسنامه ← |
| 33 |
نواب
مشهد
|
1000 | محمدصادق بن محمد | 23 شعبان 1076ق | نستعلیق | 175 | شناسنامه ← |
| 34 |
رضوی
مشهد
|
10515 | محمد تقی ابن محمد زمان زشکی | رمضان 1077ق | نسخ | 272 | شناسنامه ← |
| 35 |
شاهچراغ
شیراز
|
2448 | عبدالوهاب بن صفی الدین محمد حسینی قمی | 1079ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 36 |
مرعشی
قم
|
14215 | محمد اسماعیل بن محمد مهدی بن محمد رضی | 5 ربیع الثانی 1081ق | نسخ | 190 | شناسنامه ← |
| 37 |
الهیات
مشهد
|
21718 | الله ویردی بن بابا خان | ربیع الثانی 1083ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 38 |
عبدالعظیم
تهران
|
80 | ابراهیم بن یونس جوازی | شنبه 2 ربیع الثانی 1084ق | نسخ | 247 | شناسنامه ← |
| 39 |
ادبیات
تهران
|
32 | بیکاتب | پنجشنبه 11 ذیحجه 1084ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 40 |
گوهرشاد
مشهد
|
1303 | بهاء الدین محمد بن علی حسینی | 1084ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 41 |
رضوی
مشهد
|
15273 | میرزا علی ابن استاد حسین قاینی | پنجشنبه منتصف شعبان 1085ق | نسخ | 137 | شناسنامه ← |
| 42 |
ملی
تهران
|
322 | محمد امین بن شیخ مرتضی | 1085ق | نسخ | 223 | شناسنامه ← |
| 43 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
316 | محمد معصوم بن محمد باقر | 1086ق | نسخ | 241 | شناسنامه ← |
| 44 |
مرعشی
قم
|
9123 | بیکاتب | جمعه 8 محرم 1088ق | نسخ | 228 | شناسنامه ← |
| 45 |
دانشگاه
تهران
|
1602 | محمد جعفر بن اسمعیل رازی | دوشنبه 16 جمادی الثانی 1088ق | نستعلیق | 247 | شناسنامه ← |
| 46 |
فیضیه
قم
|
866 | محمد حیدر قزوینی | 1088ق | نسخ | 160 | شناسنامه ← |
| 47 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
726 | بیکاتب | ذیحجه 1094ق | نستعلیق | 242 | شناسنامه ← |
| 48 |
شاهچراغ
شیراز
|
2473 | محمد ابراهیم بن محمد صابر شیرازی | رجب 1095ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 49 |
شورا
تهران
|
7734 | محمد شریف بن حاج اسماعیل | سلخ صفر 1097ق، برای عبدالقیوم | نستعلیق | 164 | شناسنامه ← |
| 50 |
دائرة المعارف
تهران
|
124 | محمد تقی کازرونی | جمعه 28 جمادی الاول 1098ق | نسخ | 224 | شناسنامه ← |
| 51 |
رضوی
مشهد
|
16786 | بیکاتب | قرن 10 یا 11 | نسخ | 217 | شناسنامه ← |
| 52 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
728/1 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 53 |
فیاض
تهران
|
14 | عبدالواحد بن غلام علی جزایری | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 54 |
فیاض
تهران
|
103 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 55 |
مرعشی
قم
|
8310 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 252 | شناسنامه ← |
| 56 |
مرعشی
قم
|
6360 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 178 | شناسنامه ← |
| 57 |
شاهچراغ
شیراز
|
1966 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 58 |
دانشگاه
تهران
|
2078/1 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 79 | شناسنامه ← |
| 59 |
مدرسه جعفریه
قائن
|
171/1 | بیکاتب | قرن 11 | - | 140 | شناسنامه ← |
| 60 |
شاهچراغ
شیراز
|
431 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 208 | شناسنامه ← |