نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

حرز الامانی و وجه التهانى

ḥirz-ul amānī wa wajh-ut tahānī
113 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/23733
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #23733
پدیدآور / مؤلف: شاطبی، قاسم بن فیره
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 12، ص 904 تا 911
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: شعر تجوید
عناوین دیگر و هم‌تراز:
قصيدة الشاطبية (qaṣīdat-uš šāṭibīyya)
اثر مرتبط / وابسته به: التيسير في القرآآت السبع = التيسير لحفظ مذاهب القراء السبعة فی القرآآت؛ دانی، عثمان بن سعید (371-444)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

قصیده‌ای است بسیار مهم و مشهور به «شاطبیه» در هزار و صد و هفتاد و سه بیت که کتاب «التیسیر» دانی را در آن به نظم درآورده و مورد توجه دانشمندان علم قرائت و تجوید واقع شده و بر آن شرح‌های فراوانی نوشته‌اند. ابن خلکان درباره این کتاب می‌گوید: تصور نمی‌کنم کسی در این اسلوب بر وی سبقت جسته باشد و مشتمل بر رموز عجیب و اشارات لطیفی است. عدد ابیات آن را ابن خلکان که نزدیک‌ترین مؤلفین به عصر شاطبی است 1173 نوشته و صاحب کشف الظنون به ایشان اقتدا کرده ولی صاحب روضات عدد آنها را 1320 دانسته است.
آغاز اثر
« بدأت ببسم الله فی النظم اولا ×× تبارک رحماناً رحیماً و موئلا »
انجام اثر
« و تبدئی علی أصحابه نفحاتها ×× بغیر تناه زرنباً و قرنفلا »
سوابق و چاپ‌های اثر
قاهره، مطبعة مصطفی البابی الحلبی، 209ص، 1347ق. [کشف الظنون 646/1 و 649؛ ریحانة الأدب 158/3؛ الذریعه 312/13 و 646/1؛ مشترک پاکستان، 111/1-114؛ معجم المطبوعات 1092/1؛ مكتبة امیرالمؤمنین 433/2؛ الاوقاف العامة بغداد 25/1 و 26/1 و 145/3 و 157/3]
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
الدرة الفريدة في شرح القصيدة؛ همدانی، حسین بن ابی العز (-643) سراج القاری المبتدی در شرح قصیده شاطبی؛ علیم الدین مصری (-643) فتح الوصيد فی شرح القصید = شرح حرز الامانی؛ سخاوی، علی بن محمد (558-643) کنز المعانی فی شرح حزر الامانی = شرح حرز الامانی؛ موصلی، محمد بن احمد (-656) إبراز المعانى من حرز الامانی = شرح حرز الامانی؛ ابوشامه، عبدالرحمن بن اسماعیل (599-665) اللآلى الفريدة في شرح القصيدة الشاطبية؛ فاسی، محمد بن حسن (672-580) کاشف المعانی فی شرح حرز الامانی؛ حسینی گلستانه، عباد بن احمد (-8) مبرز المعانی فی شرح قصيدة حرز الامانی؛ عمادی، محمد بن عمر (-8) ترجمة الجريدة في شرح القصيدة = شرح حزر الامانی؛ قزوینی، قاسم بن ابراهیم (-8) منتقى اللآلی و مرتقی التعالی؛ صغناقی، حسین بن علی (-711) كنز المعانی فی شرح حرز الامانی = شرح الشاطبية؛ جعبرى، ابراهیم بن عمر (640-732) التسخير على طريق التشجير في علم الترتيل و التجويد؛ سمرقندی، محمد بن محمود (-780) مطلوب قاری؛ حافظ رومی، محمد بن یوسف (-9) ایجاز المعانی فی حرز الامانی و وجه التهانی؛ مقری، حسین بن عثمان (-9) ايضاح المعانی فی شرح حرز الامانی و وجه التهانی؛ مقری، حسین بن عثمان (-9) قرة العين فى الفتح و الامالة بين اللفظين؛ ابن قاصح، علی بن عثمان (716-801) اساس المبانی = ترجمه حرز الامانی؛ زواره ای، علی بن حسن (-10) التحفة القطبية في شرح القصيدة الشاطبية؛ قاری، ابوالقاسم (-11) حیات جاودانی؛ قاری، محمد رضا بن محبعلی (-1055) شرح حرز الامانی و وجه التهانی = شرح الشاطبية؛ سورکوئی، نور علی بن حاجب خان (-12) الاشارات العمرية في حل ابيات الشاطبية؛ ارمنازی، عمر بن عبدالقادر (-1148) بحر الفوائد = شرح حرز الامانی؛ حسینی تبریزی، محمد قاسم بن محسن (-13) شرح حرز الامانی؛ اصفهانی، کمال الدین طاهر شرح حرز الامانی = شرح شاطبیه؛ لاهیجی، محمد سعید بن محمد شرح حرزالامانی و وجه التهانی؛ ابن ربیعه، شهاب الدین احمد کشف المعانی فی شرح حرز الامانی؛ اخلاطی، یوسف بن اسد ايضاح المعانی فی شرح حرز الامانی؛ جلال قاری، حسین بن حسین جامع الفوائد فی شرح اسنی القصائد = شرح شاطبیه حرز الامانی و وجه التهانی (ترجمه) حشد الامانی فی شرح حرز الامانی (الشاطبية) شرح القصيدة الشاطبية شرح حرز الامانی (ترجمه -) شرح حرز الامانی و وجه التهانی = شرح قصيدة الشاطبية (3 عنوان) شرح حرزالامانی و وجه التهانی (13 عنوان) شرح شاطبیه الملتقط من معانی حرز الامانی و شرح آن
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
کشف الظنون 646/1 و 649 ریحانة الأدب 158/3 الذریعه 312/13 و 646/1 مشترک پاکستان، 111/1-114 معجم المطبوعات 1092/1 مكتبة امیرالمؤمنین 433/2 الاوقاف العامة بغداد 25/1 و 26/1 و 145/3 و 157/3

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● حرز الامانی و وجه التهانى = قصيدة الشاطبية / شعر، تجوید / عربی ḥirz-ul amānī wa wajh-ut tahānī = qaṣīdat-uš šāṭibīyya شاطبی، قاسم بن فیره، 538 - 590 قمری šātebī, qāsem ebn-e fīre (1144 - 1195) وابسته به: التيسير في القرآآت السبع = التيسير لحفظ مذاهب القراء السبعة فی القرآآت؛ دانی، عثمان بن سعید (371-444) قصیده‌ای است بسیار مهم و مشهور به «شاطبیه» در هزار و صد و هفتاد و سه بیت که کتاب «التیسیر» دانی را در آن به نظم درآورده و مورد توجه دانشمندان علم قرائت و تجوید واقع شده و بر آن شرح‌های فراوانی نوشته‌اند. ابن خلکان درباره این کتاب می‌گوید: تصور نمی‌کنم کسی در این اسلوب بر وی سبقت جسته باشد و مشتمل بر رموز عجیب و اشارات لطیفی است. عدد ابیات آن را ابن خلکان که نزدیک‌ترین مؤلفین به عصر شاطبی است 1173 نوشته و صاحب کشف الظنون به ایشان اقتدا کرده ولی صاحب روضات عدد آنها را 1320 دانسته است. آغاز: بدأت ببسم الله فی النظم اولا ×× تبارک رحماناً رحیماً و موئلا انجام: و تبدئی علی أصحابه نفحاتها ×× بغیر تناه زرنباً و قرنفلا چاپ: قاهره، مطبعة مصطفی البابی الحلبی، 209ص، 1347ق. [کشف الظنون 646/1 و 649؛ ریحانة الأدب 158/3؛ الذریعه 312/13 و 646/1؛ مشترک پاکستان، 111/1-114؛ معجم المطبوعات 1092/1؛ مكتبة امیرالمؤمنین 433/2؛ الاوقاف العامة بغداد 25/1 و 26/1 و 145/3 و 157/3] شرح و حواشی: 1- الدرة الفريدة في شرح القصيدة؛ همدانی، حسین بن ابی العز (-643) 2- سراج القاری المبتدی در شرح قصیده شاطبی؛ علیم الدین مصری (-643) 3- فتح الوصيد فی شرح القصید = شرح حرز الامانی؛ سخاوی، علی بن محمد (558-643) 4- کنز المعانی فی شرح حزر الامانی = شرح حرز الامانی؛ موصلی، محمد بن احمد (-656) 5- إبراز المعانى من حرز الامانی = شرح حرز الامانی؛ ابوشامه، عبدالرحمن بن اسماعیل (599-665) 6- اللآلى الفريدة في شرح القصيدة الشاطبية؛ فاسی، محمد بن حسن (672-580) 7- کاشف المعانی فی شرح حرز الامانی؛ حسینی گلستانه، عباد بن احمد (-8) 8- مبرز المعانی فی شرح قصيدة حرز الامانی؛ عمادی، محمد بن عمر (-8) 9- ترجمة الجريدة في شرح القصيدة = شرح حزر الامانی؛ قزوینی، قاسم بن ابراهیم (-8) 10- منتقى اللآلی و مرتقی التعالی؛ صغناقی، حسین بن علی (-711) 11- كنز المعانی فی شرح حرز الامانی = شرح الشاطبية؛ جعبرى، ابراهیم بن عمر (640-732) 12- التسخير على طريق التشجير في علم الترتيل و التجويد؛ سمرقندی، محمد بن محمود (-780) 13- مطلوب قاری؛ حافظ رومی، محمد بن یوسف (-9) 14- ایجاز المعانی فی حرز الامانی و وجه التهانی؛ مقری، حسین بن عثمان (-9) 15- ايضاح المعانی فی شرح حرز الامانی و وجه التهانی؛ مقری، حسین بن عثمان (-9) 16- قرة العين فى الفتح و الامالة بين اللفظين؛ ابن قاصح، علی بن عثمان (716-801) 17- اساس المبانی = ترجمه حرز الامانی؛ زواره ای، علی بن حسن (-10) 18- التحفة القطبية في شرح القصيدة الشاطبية؛ قاری، ابوالقاسم (-11) 19- حیات جاودانی؛ قاری، محمد رضا بن محبعلی (-1055) 20- شرح حرز الامانی و وجه التهانی = شرح الشاطبية؛ سورکوئی، نور علی بن حاجب خان (-12) 21- الاشارات العمرية في حل ابيات الشاطبية؛ ارمنازی، عمر بن عبدالقادر (-1148) 22- بحر الفوائد = شرح حرز الامانی؛ حسینی تبریزی، محمد قاسم بن محسن (-13) 23- شرح حرز الامانی؛ اصفهانی، کمال الدین طاهر 24- شرح حرز الامانی = شرح شاطبیه؛ لاهیجی، محمد سعید بن محمد 25- شرح حرزالامانی و وجه التهانی؛ ابن ربیعه، شهاب الدین احمد 26- کشف المعانی فی شرح حرز الامانی؛ اخلاطی، یوسف بن اسد 27- ايضاح المعانی فی شرح حرز الامانی؛ جلال قاری، حسین بن حسین 28- جامع الفوائد فی شرح اسنی القصائد = شرح شاطبیه 29- حرز الامانی و وجه التهانی (ترجمه) 30- حشد الامانی فی شرح حرز الامانی (الشاطبية) 31- شرح القصيدة الشاطبية 32- شرح حرز الامانی (ترجمه -) 33- شرح حرز الامانی و وجه التهانی = شرح قصيدة الشاطبية (3 عنوان) 34- شرح حرزالامانی و وجه التهانی (13 عنوان) 35- شرح شاطبیه 36- الملتقط من معانی حرز الامانی و شرح آن

نسخه‌های خطی این اثر

113 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
91
گوهرشاد
مشهد
۴۱۶ سید محمد حسین بن کاظم علوی فاطمی حسنی حسینی طباطبائی حافظ سلطان القراء یک شنبه ۵ ذیحجه ۱۳۰۸ق نسخ - شناسنامه ←
92
گوهرشاد
مشهد
۱۶۹ سید اسماعیل حسینی محرم 1322ق نستعلیق 58 شناسنامه ←
93
روضاتی
اصفهان
4/2 علی بن حاجی محمد اصفهانی 28 ذیقعده 1326ق نسخ - شناسنامه ←
94
مدرسه معمارباشی
تهران
71/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 117 شناسنامه ←
95
ثقة الاسلام
تبریز
24/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
96
مرکز مطالعات
قم
989/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 73 شناسنامه ←
97
حججی
نجف آباد
15/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 40 شناسنامه ←
98
مسجد اعظم
قم
663 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 149 شناسنامه ←
99
مجلس
تهران
12148/2 حسن بن سعید حملولی بی‌تاریخ - 37 شناسنامه ←
100
مجلس
تهران
17632 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
101
دانشگاه
تهران
4048/11 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 33 شناسنامه ←
102
دانشگاه
تهران
2343-ف بی‌کاتب بی‌تاریخ - 62 شناسنامه ←
103
مرعشی
قم
1219/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 106 شناسنامه ←
104
وزیری
یزد
3161/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 32 شناسنامه ←
105
مینوی
تهران
344بخش3 نامشخص - - - شناسنامه ←
106
نمازی
خوی
607/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
107
مجلس
تهران
65 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 53 شناسنامه ←
108
الهیات
مشهد
20938/7 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
109
الهیات
مشهد
155 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 33 شناسنامه ←
110
مولوی
مشهد
155 نامشخص - - - شناسنامه ←
111
رضوی
مشهد
3079 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 173 شناسنامه ←
112
رضوی
مشهد
6222 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 36 شناسنامه ←
113
رضوی
مشهد
29032 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←