نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

حرز الامانی و وجه التهانى

ḥirz-ul amānī wa wajh-ut tahānī
113 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/23733
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #23733
پدیدآور / مؤلف: شاطبی، قاسم بن فیره
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 12، ص 904 تا 911
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: شعر تجوید
عناوین دیگر و هم‌تراز:
قصيدة الشاطبية (qaṣīdat-uš šāṭibīyya)
اثر مرتبط / وابسته به: التيسير في القرآآت السبع = التيسير لحفظ مذاهب القراء السبعة فی القرآآت؛ دانی، عثمان بن سعید (371-444)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

قصیده‌ای است بسیار مهم و مشهور به «شاطبیه» در هزار و صد و هفتاد و سه بیت که کتاب «التیسیر» دانی را در آن به نظم درآورده و مورد توجه دانشمندان علم قرائت و تجوید واقع شده و بر آن شرح‌های فراوانی نوشته‌اند. ابن خلکان درباره این کتاب می‌گوید: تصور نمی‌کنم کسی در این اسلوب بر وی سبقت جسته باشد و مشتمل بر رموز عجیب و اشارات لطیفی است. عدد ابیات آن را ابن خلکان که نزدیک‌ترین مؤلفین به عصر شاطبی است 1173 نوشته و صاحب کشف الظنون به ایشان اقتدا کرده ولی صاحب روضات عدد آنها را 1320 دانسته است.
آغاز اثر
« بدأت ببسم الله فی النظم اولا ×× تبارک رحماناً رحیماً و موئلا »
انجام اثر
« و تبدئی علی أصحابه نفحاتها ×× بغیر تناه زرنباً و قرنفلا »
سوابق و چاپ‌های اثر
قاهره، مطبعة مصطفی البابی الحلبی، 209ص، 1347ق. [کشف الظنون 646/1 و 649؛ ریحانة الأدب 158/3؛ الذریعه 312/13 و 646/1؛ مشترک پاکستان، 111/1-114؛ معجم المطبوعات 1092/1؛ مكتبة امیرالمؤمنین 433/2؛ الاوقاف العامة بغداد 25/1 و 26/1 و 145/3 و 157/3]
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
الدرة الفريدة في شرح القصيدة؛ همدانی، حسین بن ابی العز (-643) سراج القاری المبتدی در شرح قصیده شاطبی؛ علیم الدین مصری (-643) فتح الوصيد فی شرح القصید = شرح حرز الامانی؛ سخاوی، علی بن محمد (558-643) کنز المعانی فی شرح حزر الامانی = شرح حرز الامانی؛ موصلی، محمد بن احمد (-656) إبراز المعانى من حرز الامانی = شرح حرز الامانی؛ ابوشامه، عبدالرحمن بن اسماعیل (599-665) اللآلى الفريدة في شرح القصيدة الشاطبية؛ فاسی، محمد بن حسن (672-580) کاشف المعانی فی شرح حرز الامانی؛ حسینی گلستانه، عباد بن احمد (-8) مبرز المعانی فی شرح قصيدة حرز الامانی؛ عمادی، محمد بن عمر (-8) ترجمة الجريدة في شرح القصيدة = شرح حزر الامانی؛ قزوینی، قاسم بن ابراهیم (-8) منتقى اللآلی و مرتقی التعالی؛ صغناقی، حسین بن علی (-711) كنز المعانی فی شرح حرز الامانی = شرح الشاطبية؛ جعبرى، ابراهیم بن عمر (640-732) التسخير على طريق التشجير في علم الترتيل و التجويد؛ سمرقندی، محمد بن محمود (-780) مطلوب قاری؛ حافظ رومی، محمد بن یوسف (-9) ایجاز المعانی فی حرز الامانی و وجه التهانی؛ مقری، حسین بن عثمان (-9) ايضاح المعانی فی شرح حرز الامانی و وجه التهانی؛ مقری، حسین بن عثمان (-9) قرة العين فى الفتح و الامالة بين اللفظين؛ ابن قاصح، علی بن عثمان (716-801) اساس المبانی = ترجمه حرز الامانی؛ زواره ای، علی بن حسن (-10) التحفة القطبية في شرح القصيدة الشاطبية؛ قاری، ابوالقاسم (-11) حیات جاودانی؛ قاری، محمد رضا بن محبعلی (-1055) شرح حرز الامانی و وجه التهانی = شرح الشاطبية؛ سورکوئی، نور علی بن حاجب خان (-12) الاشارات العمرية في حل ابيات الشاطبية؛ ارمنازی، عمر بن عبدالقادر (-1148) بحر الفوائد = شرح حرز الامانی؛ حسینی تبریزی، محمد قاسم بن محسن (-13) شرح حرز الامانی؛ اصفهانی، کمال الدین طاهر شرح حرز الامانی = شرح شاطبیه؛ لاهیجی، محمد سعید بن محمد شرح حرزالامانی و وجه التهانی؛ ابن ربیعه، شهاب الدین احمد کشف المعانی فی شرح حرز الامانی؛ اخلاطی، یوسف بن اسد ايضاح المعانی فی شرح حرز الامانی؛ جلال قاری، حسین بن حسین جامع الفوائد فی شرح اسنی القصائد = شرح شاطبیه حرز الامانی و وجه التهانی (ترجمه) حشد الامانی فی شرح حرز الامانی (الشاطبية) شرح القصيدة الشاطبية شرح حرز الامانی (ترجمه -) شرح حرز الامانی و وجه التهانی = شرح قصيدة الشاطبية (3 عنوان) شرح حرزالامانی و وجه التهانی (13 عنوان) شرح شاطبیه الملتقط من معانی حرز الامانی و شرح آن
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
کشف الظنون 646/1 و 649 ریحانة الأدب 158/3 الذریعه 312/13 و 646/1 مشترک پاکستان، 111/1-114 معجم المطبوعات 1092/1 مكتبة امیرالمؤمنین 433/2 الاوقاف العامة بغداد 25/1 و 26/1 و 145/3 و 157/3

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● حرز الامانی و وجه التهانى = قصيدة الشاطبية / شعر، تجوید / عربی ḥirz-ul amānī wa wajh-ut tahānī = qaṣīdat-uš šāṭibīyya شاطبی، قاسم بن فیره، 538 - 590 قمری šātebī, qāsem ebn-e fīre (1144 - 1195) وابسته به: التيسير في القرآآت السبع = التيسير لحفظ مذاهب القراء السبعة فی القرآآت؛ دانی، عثمان بن سعید (371-444) قصیده‌ای است بسیار مهم و مشهور به «شاطبیه» در هزار و صد و هفتاد و سه بیت که کتاب «التیسیر» دانی را در آن به نظم درآورده و مورد توجه دانشمندان علم قرائت و تجوید واقع شده و بر آن شرح‌های فراوانی نوشته‌اند. ابن خلکان درباره این کتاب می‌گوید: تصور نمی‌کنم کسی در این اسلوب بر وی سبقت جسته باشد و مشتمل بر رموز عجیب و اشارات لطیفی است. عدد ابیات آن را ابن خلکان که نزدیک‌ترین مؤلفین به عصر شاطبی است 1173 نوشته و صاحب کشف الظنون به ایشان اقتدا کرده ولی صاحب روضات عدد آنها را 1320 دانسته است. آغاز: بدأت ببسم الله فی النظم اولا ×× تبارک رحماناً رحیماً و موئلا انجام: و تبدئی علی أصحابه نفحاتها ×× بغیر تناه زرنباً و قرنفلا چاپ: قاهره، مطبعة مصطفی البابی الحلبی، 209ص، 1347ق. [کشف الظنون 646/1 و 649؛ ریحانة الأدب 158/3؛ الذریعه 312/13 و 646/1؛ مشترک پاکستان، 111/1-114؛ معجم المطبوعات 1092/1؛ مكتبة امیرالمؤمنین 433/2؛ الاوقاف العامة بغداد 25/1 و 26/1 و 145/3 و 157/3] شرح و حواشی: 1- الدرة الفريدة في شرح القصيدة؛ همدانی، حسین بن ابی العز (-643) 2- سراج القاری المبتدی در شرح قصیده شاطبی؛ علیم الدین مصری (-643) 3- فتح الوصيد فی شرح القصید = شرح حرز الامانی؛ سخاوی، علی بن محمد (558-643) 4- کنز المعانی فی شرح حزر الامانی = شرح حرز الامانی؛ موصلی، محمد بن احمد (-656) 5- إبراز المعانى من حرز الامانی = شرح حرز الامانی؛ ابوشامه، عبدالرحمن بن اسماعیل (599-665) 6- اللآلى الفريدة في شرح القصيدة الشاطبية؛ فاسی، محمد بن حسن (672-580) 7- کاشف المعانی فی شرح حرز الامانی؛ حسینی گلستانه، عباد بن احمد (-8) 8- مبرز المعانی فی شرح قصيدة حرز الامانی؛ عمادی، محمد بن عمر (-8) 9- ترجمة الجريدة في شرح القصيدة = شرح حزر الامانی؛ قزوینی، قاسم بن ابراهیم (-8) 10- منتقى اللآلی و مرتقی التعالی؛ صغناقی، حسین بن علی (-711) 11- كنز المعانی فی شرح حرز الامانی = شرح الشاطبية؛ جعبرى، ابراهیم بن عمر (640-732) 12- التسخير على طريق التشجير في علم الترتيل و التجويد؛ سمرقندی، محمد بن محمود (-780) 13- مطلوب قاری؛ حافظ رومی، محمد بن یوسف (-9) 14- ایجاز المعانی فی حرز الامانی و وجه التهانی؛ مقری، حسین بن عثمان (-9) 15- ايضاح المعانی فی شرح حرز الامانی و وجه التهانی؛ مقری، حسین بن عثمان (-9) 16- قرة العين فى الفتح و الامالة بين اللفظين؛ ابن قاصح، علی بن عثمان (716-801) 17- اساس المبانی = ترجمه حرز الامانی؛ زواره ای، علی بن حسن (-10) 18- التحفة القطبية في شرح القصيدة الشاطبية؛ قاری، ابوالقاسم (-11) 19- حیات جاودانی؛ قاری، محمد رضا بن محبعلی (-1055) 20- شرح حرز الامانی و وجه التهانی = شرح الشاطبية؛ سورکوئی، نور علی بن حاجب خان (-12) 21- الاشارات العمرية في حل ابيات الشاطبية؛ ارمنازی، عمر بن عبدالقادر (-1148) 22- بحر الفوائد = شرح حرز الامانی؛ حسینی تبریزی، محمد قاسم بن محسن (-13) 23- شرح حرز الامانی؛ اصفهانی، کمال الدین طاهر 24- شرح حرز الامانی = شرح شاطبیه؛ لاهیجی، محمد سعید بن محمد 25- شرح حرزالامانی و وجه التهانی؛ ابن ربیعه، شهاب الدین احمد 26- کشف المعانی فی شرح حرز الامانی؛ اخلاطی، یوسف بن اسد 27- ايضاح المعانی فی شرح حرز الامانی؛ جلال قاری، حسین بن حسین 28- جامع الفوائد فی شرح اسنی القصائد = شرح شاطبیه 29- حرز الامانی و وجه التهانی (ترجمه) 30- حشد الامانی فی شرح حرز الامانی (الشاطبية) 31- شرح القصيدة الشاطبية 32- شرح حرز الامانی (ترجمه -) 33- شرح حرز الامانی و وجه التهانی = شرح قصيدة الشاطبية (3 عنوان) 34- شرح حرزالامانی و وجه التهانی (13 عنوان) 35- شرح شاطبیه 36- الملتقط من معانی حرز الامانی و شرح آن

نسخه‌های خطی این اثر

113 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
رضوی
مشهد
3040 بی‌کاتب سه شنبه 15 رجب 929ق نسخ 43 شناسنامه ←
32
مرکز احیاء
قم
2290/16 نامشخص - - - شناسنامه ←
33
مجلس
تهران
18677 بی‌کاتب 937ق - - شناسنامه ←
34
مجلس
تهران
920/1-طباطبائی عبدالجبار بن عبدالاول 951ق نسخ 58 شناسنامه ←
35
رضوی
مشهد
13220 بایزید ربیع الثانی 975ق نستعلیق 90 شناسنامه ←
36
رضوی
مشهد
6221 علی بن حبیب رجب 984ق ثلث 177 شناسنامه ←
37
گلپایگانی
قم
3727/1-19/57 بی‌کاتب 986ق نسخ 101 شناسنامه ←
38
گلپایگانی
قم
4793/1-24/93 بی‌کاتب 994ق نستعلیق 103 شناسنامه ←
39
رضوی
مشهد
3078 حافظ نظام بن محمود ... بن محيى الدين ابن بدرالدین چهارشنبه 19 شعبان 995ق ثلث 139 شناسنامه ←
40
سپهسالار
تهران
2017 بی‌کاتب 997ق نسخ 85 شناسنامه ←
41
مرکز احیاء
قم
2429 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
42
ملک
تهران
1050 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 261 شناسنامه ←
43
علامه طباطبائی
شیراز
451/1 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
44
الهیات
مشهد
20376 محمد مؤمن حسینی ذیقعده 1009ق نسخ - شناسنامه ←
45
نوربخش
تهران
751/1 حافظ سید امان الله پسر سید فتح الدین 11 رمضان 1019ق نسخ 68 شناسنامه ←
46
روضاتی
اصفهان
154 محمد جنابذی شنبه 9 ذیقعده 1033ق نسخ - شناسنامه ←
47
مجلس
تهران
12039/1 سهراب بن داود چهارشنبه 9 شوال 1060ق نسخ 145 شناسنامه ←
48
دائرة المعارف
تهران
236 طباطبائی حافظ شیرازی 23 جمادی الاول 1073ق نسخ 127 شناسنامه ←
49
حقوق
تهران
27/2 - ج محمد علی بن محمد زمان جیرانی نیمه‌های جمادی الثانی 1077ق نسخ 137 شناسنامه ←
50
مدرسه غرب
همدان
4716 درویش علی بن شیخ شمس الدین کاظمی شنبه 8 جمادی الثانی 1077ق نسخ - شناسنامه ←
51
مجلس
تهران
12655/1 علی بن محمد بن سلیمان شهیر به ابی شبابه حسینی مصلوی 16 ربیع الثانی 1077ق - 53 شناسنامه ←
52
مرعشی
قم
8492 درویش علی بن شمس الدین کاظمی 8 جمادی الثانی 1077ق نسخ 44 شناسنامه ←
53
مجلس
تهران
12182/2 بی‌کاتب 2 ربیع الثانی 1080ق نسخ 23 شناسنامه ←
54
علامه طباطبائی
شیراز
446 بی‌کاتب دوشنبه 14 شوال 1083ق نسخ - شناسنامه ←
55
مهدوی، مصلح الدین
اصفهان
136/2 بی‌کاتب 1088ق نسخ 148 شناسنامه ←
56
مجلس
تهران
3872 محمد مؤمن جهرمی ابن استاد 1090ق نسخ 237 شناسنامه ←
57
الهیات
تهران
400/1 بی‌کاتب 1097ق نسخ 5 شناسنامه ←
58
مرکز احیاء
قم
1134 و 2684 عکسی محمد بن حسین 1096ق نسخ 89 شناسنامه ←
59
مفتاح
تهران
1328/1 بی‌کاتب قرن 12 نسخ - شناسنامه ←
60
ملک
تهران
5424 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 199 شناسنامه ←