نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

حاشیة حاشیة الدوانی القدیمة علی شرح التجرید

ḥāšīyat-u ḥāšīyat-id dawwānī-l qadīma ‘alā š.-it tajrīd
56 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 12 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/21617
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #21617
تاریخ و سده تألیف: 1064 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 11، ص 710 تا 714
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
اثر مرتبط / وابسته به: حاشیة القدیمة علی شرح التجرید = حاشیة شرح تجرید؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

آقا حسین خوانساری دو حاشیه بر حواشی دوانی بر شرح قوشچی نوشته: یکی حاشیه‌ای بزرگ که به نوشته میرزا عبدالله افندی سودمندترین و دقیق‌ترین حواشی تجرید است و در 15 ربیع الثانی 1064 از آن فارغ شده (الذریعه 68/6)؛ حاشیه‌ای دیگر که آن را ناتمام گذارده و (به نوشته ریاض العلماء) تنها بر اوائل شرح تجرید و برخی دیگر از مواضع پراکنده آن است. کتابی که در دست معرفی است حاشیه‌ای است از آقا حسین خوانساری بر حاشیه قدیم دوانی و حواشی فاضل باغنوی بر حاشیه دوانی تا پایان مقصد اول. وی از حاشیه جدید دوانی نیز نقل کرده است و از دوانی با عنوان «محقق» یاد می‌کند و همچنین از یکی از محشی‌ها با رمز «م ن» یاد می‌کند و از سید سند، «کما اشار الیه فی الحاشیه السالفة و صرح به فی الجديدة».
آغاز اثر
« الحمدلله رب العالمین ... قوله اما بعد حمد واجب الوجود. لا یبعدان یقال فی ترک الموصوف ایماء لطیف، الی آخر الحاشیه. یمکن توجیه هذه الحاشیه بوجوه. اذا یمکن ان یکون المراد بترک الموصوف ترکه مطلقا سواء کان مع ذکر الصفة او ... ان یکون ما ذکره الی آخر الحاشیة ادلة ثلثة علی هذا المدعی »
انجام اثر
« قال الشارح فالفعل الصادر عن الاجزاء ... هذا ناظر الی الاعتبار الاول من الاعتبارین الذین ذکرهما و یمکن ... بان یقال البرودة مقارنة لمعلول السقمونیا الذی هو اسهال الصفراء فیثبت علیها بالعرض »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعه: 68/6 معجم التراث الکلامی: 24/3

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● حاشیة حاشیة الدوانی القدیمة علی شرح التجرید / کلام و اعتقادات / عربی ḥāšīyat-u ḥāšīyat-id dawwānī-l qadīma ‘alā š.-it tajrīd محقق خوانساری، حسین بن محمد، 1016-1099قمری mohaqqeq-e xānsārī, hoseyn ebn-e mohammad (1608 - 1688) وابسته به: حاشیة القدیمة علی شرح التجرید = حاشیة شرح تجرید؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908) تاریخ تألیف: پنج‌شنبه 15 ربیع الثانی 1064ق آقا حسین خوانساری دو حاشیه بر حواشی دوانی بر شرح قوشچی نوشته: یکی حاشیه‌ای بزرگ که به نوشته میرزا عبدالله افندی سودمندترین و دقیق‌ترین حواشی تجرید است و در 15 ربیع الثانی 1064 از آن فارغ شده (الذریعه 68/6)؛ حاشیه‌ای دیگر که آن را ناتمام گذارده و (به نوشته ریاض العلماء) تنها بر اوائل شرح تجرید و برخی دیگر از مواضع پراکنده آن است. کتابی که در دست معرفی است حاشیه‌ای است از آقا حسین خوانساری بر حاشیه قدیم دوانی و حواشی فاضل باغنوی بر حاشیه دوانی تا پایان مقصد اول. وی از حاشیه جدید دوانی نیز نقل کرده است و از دوانی با عنوان «محقق» یاد می‌کند و همچنین از یکی از محشی‌ها با رمز «م ن» یاد می‌کند و از سید سند، «کما اشار الیه فی الحاشیه السالفة و صرح به فی الجديدة». آغاز: الحمدلله رب العالمین ... قوله اما بعد حمد واجب الوجود. لا یبعدان یقال فی ترک الموصوف ایماء لطیف، الی آخر الحاشیه. یمکن توجیه هذه الحاشیه بوجوه. اذا یمکن ان یکون المراد بترک الموصوف ترکه مطلقا سواء کان مع ذکر الصفة او ... ان یکون ما ذکره الی آخر الحاشیة ادلة ثلثة علی هذا المدعی انجام: قال الشارح فالفعل الصادر عن الاجزاء ... هذا ناظر الی الاعتبار الاول من الاعتبارین الذین ذکرهما و یمکن ... بان یقال البرودة مقارنة لمعلول السقمونیا الذی هو اسهال الصفراء فیثبت علیها بالعرض [الذریعه: 68/6؛ معجم التراث الکلامی: 24/3]

نسخه‌های خطی این اثر

56 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
ملی
تهران
85 محقق خوانساری، حسین بن محمد (مؤلف) 1064ق نسخ 361 شناسنامه ←
2
مجلس
تهران
4237 بی‌کاتب 15 ربیع الاول 1064ق شکسته نستعلیق 216 شناسنامه ←
3
وزیری
یزد
3099 بی‌کاتب پنج‌شنبه نیمه ربیع الثانی 1064ق نستعلیق 384 شناسنامه ←
4
مرکز احیاء
قم
1441 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق - شناسنامه ←
5
وزیری
یزد
2727/2 ابو الحسن حسینی 1067ق نستعلیق 482 شناسنامه ←
6
مرکز احیاء
قم
1442/2 نامشخص - - - شناسنامه ←
7
ملک
تهران
5887 محمد حسین مشهدی یا شهیدی 25 شعبان 1070ق نستعلیق 267 شناسنامه ←
8
دانشگاه
تهران
3312 محمد شفیع بن محمد ابراهیم طباطبایی حسنی حسینی 28 ذیقعده 1070ق، تا مبحث ماهیت هم نزد محشی «سلمه الله تعالی» خوانده شده است نستعلیق 258 شناسنامه ←
9
مرکز احیاء
قم
1445 نامشخص - - - شناسنامه ←
10
سپهسالار
تهران
1371 هداية الله بیلندی گنابادی (جنابذی) یک‌شنبه 5 رجب 1074ق نستعلیق 226 شناسنامه ←
11
مرکز احیاء
قم
1543 محمد تقی بن محمد حسین خاتون آبادی 23 ربیع الثانی 1086ق نستعلیق 411 شناسنامه ←
12
سپهسالار
تهران
1372 غازی خان بن بدیع الزمان دوشنبه 8 محرم 1087ق نستعلیق 302 شناسنامه ←
13
لغت نامه دهخدا
تهران
226 بی‌کاتب شعبان 1089ق نسخ - شناسنامه ←
14
مدرسه غرب
همدان
2173 بی‌کاتب دو شنبه ذیحجه 1089ق شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
15
ملی
تهران
1918 بی‌کاتب 1089ق نسخ 490 شناسنامه ←
16
مجلس
تهران
1741/1 بی‌کاتب 1091ق نستعلیق، نسخ 200 شناسنامه ←
17
فیضیه
قم
1042 محمد بن ابوالحسن اصفهانی سه‌شنبه 1 صفر 1093ق نستعلیق 342 شناسنامه ←
18
فیضیه
قم
955 میرزا محمد بن ابوالمحسن اصفهانی غره صفر 1093ق نسخ 684 شناسنامه ←
19
رضوی
مشهد
6896 بی‌کاتب پنج‌شنبه 17 ذیقعده 1095ق نستعلیق 237 شناسنامه ←
20
دانشگاه
تهران
7007/2 بی‌کاتب قرن 11 - - شناسنامه ←
21
علامه طباطبائی
شیراز
888 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 59 شناسنامه ←
22
مرکز احیاء
قم
1444 نامشخص - - - شناسنامه ←
23
لغت نامه دهخدا
تهران
225 بی‌کاتب قرن 11 و 12 نستعلیق - شناسنامه ←
24
عبدالعظیم
تهران
711/1 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 233 شناسنامه ←
25
مروی
تهران
414 بی‌کاتب قرن 12 - - شناسنامه ←
26
نواب
مشهد
55/2 محمد بدیع خادم مشهدی قرن 12 نسخ - شناسنامه ←
27
مهدوی
تهران
692 بی‌کاتب قرن 12 شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
28
مدرسه جعفریه
قائن
148 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 240 شناسنامه ←
29
مجلس
تهران
4415 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 400 شناسنامه ←
30
ملی
تهران
348 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 379 شناسنامه ←