نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

حاشیة حاشیة الدوانی القدیمة علی شرح التجرید

ḥāšīyat-u ḥāšīyat-id dawwānī-l qadīma ‘alā š.-it tajrīd
56 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 12 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/21617
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #21617
تاریخ و سده تألیف: 1064 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 11، ص 710 تا 714
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
اثر مرتبط / وابسته به: حاشیة القدیمة علی شرح التجرید = حاشیة شرح تجرید؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

آقا حسین خوانساری دو حاشیه بر حواشی دوانی بر شرح قوشچی نوشته: یکی حاشیه‌ای بزرگ که به نوشته میرزا عبدالله افندی سودمندترین و دقیق‌ترین حواشی تجرید است و در 15 ربیع الثانی 1064 از آن فارغ شده (الذریعه 68/6)؛ حاشیه‌ای دیگر که آن را ناتمام گذارده و (به نوشته ریاض العلماء) تنها بر اوائل شرح تجرید و برخی دیگر از مواضع پراکنده آن است. کتابی که در دست معرفی است حاشیه‌ای است از آقا حسین خوانساری بر حاشیه قدیم دوانی و حواشی فاضل باغنوی بر حاشیه دوانی تا پایان مقصد اول. وی از حاشیه جدید دوانی نیز نقل کرده است و از دوانی با عنوان «محقق» یاد می‌کند و همچنین از یکی از محشی‌ها با رمز «م ن» یاد می‌کند و از سید سند، «کما اشار الیه فی الحاشیه السالفة و صرح به فی الجديدة».
آغاز اثر
« الحمدلله رب العالمین ... قوله اما بعد حمد واجب الوجود. لا یبعدان یقال فی ترک الموصوف ایماء لطیف، الی آخر الحاشیه. یمکن توجیه هذه الحاشیه بوجوه. اذا یمکن ان یکون المراد بترک الموصوف ترکه مطلقا سواء کان مع ذکر الصفة او ... ان یکون ما ذکره الی آخر الحاشیة ادلة ثلثة علی هذا المدعی »
انجام اثر
« قال الشارح فالفعل الصادر عن الاجزاء ... هذا ناظر الی الاعتبار الاول من الاعتبارین الذین ذکرهما و یمکن ... بان یقال البرودة مقارنة لمعلول السقمونیا الذی هو اسهال الصفراء فیثبت علیها بالعرض »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعه: 68/6 معجم التراث الکلامی: 24/3

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● حاشیة حاشیة الدوانی القدیمة علی شرح التجرید / کلام و اعتقادات / عربی ḥāšīyat-u ḥāšīyat-id dawwānī-l qadīma ‘alā š.-it tajrīd محقق خوانساری، حسین بن محمد، 1016-1099قمری mohaqqeq-e xānsārī, hoseyn ebn-e mohammad (1608 - 1688) وابسته به: حاشیة القدیمة علی شرح التجرید = حاشیة شرح تجرید؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908) تاریخ تألیف: پنج‌شنبه 15 ربیع الثانی 1064ق آقا حسین خوانساری دو حاشیه بر حواشی دوانی بر شرح قوشچی نوشته: یکی حاشیه‌ای بزرگ که به نوشته میرزا عبدالله افندی سودمندترین و دقیق‌ترین حواشی تجرید است و در 15 ربیع الثانی 1064 از آن فارغ شده (الذریعه 68/6)؛ حاشیه‌ای دیگر که آن را ناتمام گذارده و (به نوشته ریاض العلماء) تنها بر اوائل شرح تجرید و برخی دیگر از مواضع پراکنده آن است. کتابی که در دست معرفی است حاشیه‌ای است از آقا حسین خوانساری بر حاشیه قدیم دوانی و حواشی فاضل باغنوی بر حاشیه دوانی تا پایان مقصد اول. وی از حاشیه جدید دوانی نیز نقل کرده است و از دوانی با عنوان «محقق» یاد می‌کند و همچنین از یکی از محشی‌ها با رمز «م ن» یاد می‌کند و از سید سند، «کما اشار الیه فی الحاشیه السالفة و صرح به فی الجديدة». آغاز: الحمدلله رب العالمین ... قوله اما بعد حمد واجب الوجود. لا یبعدان یقال فی ترک الموصوف ایماء لطیف، الی آخر الحاشیه. یمکن توجیه هذه الحاشیه بوجوه. اذا یمکن ان یکون المراد بترک الموصوف ترکه مطلقا سواء کان مع ذکر الصفة او ... ان یکون ما ذکره الی آخر الحاشیة ادلة ثلثة علی هذا المدعی انجام: قال الشارح فالفعل الصادر عن الاجزاء ... هذا ناظر الی الاعتبار الاول من الاعتبارین الذین ذکرهما و یمکن ... بان یقال البرودة مقارنة لمعلول السقمونیا الذی هو اسهال الصفراء فیثبت علیها بالعرض [الذریعه: 68/6؛ معجم التراث الکلامی: 24/3]

نسخه‌های خطی این اثر

56 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
حجتیه
قم
690 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق - شناسنامه ←
32
عبدالعظیم
تهران
711/2 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 49 شناسنامه ←
33
علامه طباطبائی
شیراز
871 بی‌کاتب قرن 12 نسخ - شناسنامه ←
34
گلپایگانی
قم
5711-29/51 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 225 شناسنامه ←
35
دانشگاه
تهران
6759 عبدالباقی بن بهاء الدین محمد 1 جمادی الثانی 1106ق نستعلیق 297 شناسنامه ←
36
مجلس
تهران
10362 محمد بن حیدر حسینی هروی 22 شعبان 1107ق نستعلیق 325 شناسنامه ←
37
مرکز احیاء
قم
1437 نامشخص - - - شناسنامه ←
38
گلپایگانی
قم
5199-26/79 محمد زمان بن محمد بدیع الزمان انصاری الموتی سه‌شنبه 24 رجب 1107ق نستعلیق 131 شناسنامه ←
39
مهدوی
تهران
711 محمد اعظم فاروقی 20 محرم 1109ق نستعلیق - شناسنامه ←
40
دانشگاه
تهران
6779 محمد مسیح بن ملا باباخان تویسرکانی شنبه دهه دوم شعبان 1116ق نستعلیق 359 شناسنامه ←
41
مجلس
تهران
1740 بی‌کاتب ربیع الاول 1119ق نسخ 629 شناسنامه ←
42
مرکز احیاء
قم
1439 نامشخص - - - شناسنامه ←
43
رضوی
مشهد
455 بی‌کاتب جمادی الاول 1125ق نستعلیق 304 شناسنامه ←
44
مجلس
تهران
9243 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 313 شناسنامه ←
45
مدرسه غرب
همدان
1206 بی‌کاتب 22 ذیقعده 1196ق شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
46
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
29ح بی‌کاتب قرن 12 و 13 نسخ - شناسنامه ←
47
مجلس
تهران
3765/2 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 1 شناسنامه ←
48
مرکز احیاء
قم
1443 نامشخص - - - شناسنامه ←
49
معصومیه
قم
4/158/2-6291 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق - شناسنامه ←
50
گلپایگانی
قم
8234-56/84 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 85 شناسنامه ←
51
معصومیه
قم
387 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 113 شناسنامه ←
52
مجلس
تهران
15712/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 41 شناسنامه ←
53
میر حسینا قزوینی
قزوین
113 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
54
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
38ح مراد آذربایجانی بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
55
مجلس
تهران
1739 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 848 شناسنامه ←
56
مرکز احیاء
قم
1440 نامشخص - - - شناسنامه ←